30 yıllık köklü gazete kapandı: Veda açıklamasında sert ifadeler

Rusya'nın en köklü bağımsız gazetelerinden Novaya Gazeta, yaklaşık 30 yıllık yayın hayatının ardından kapanma kararı aldı. Gazetenin internet sitesinde yayımlanan veda açıklamasında, "Gazete artık yok. Rus makamları ve Rus güvenlik servisleri gazeteyi faaliyetlerini durdurmaya zorladı" ifadeleri kullanıldı.

Finansman kaynakları tamamen kesildi

Kapanma sürecinde gazetenin karşılaştığı engellerin başında tahliye kararı ve okuyucu bağışlarının toplandığı sistemin devre dışı bırakılması geldi. Bu gelişmeler gazetenin finansman imkanlarını ciddi ölçüde kısıtladı. Yıllardır yolsuzluk, insan hakları ihlalleri ve kamu görevlilerinin yetkilerini kötüye kullanımına ilişkin araştırmalarıyla tanınan gazete, Rusya'da iktidarı eleştiren en önemli yayın organları arasında yer alıyordu.

Altı gazetecisi hayatını kaybetti

Gazete, geçmişte kendisiyle bağlantılı altı gazetecinin mesleki faaliyetleri nedeniyle öldürüldüğünü açıkladı. Öldürülen isimler arasında Çeçenistan'daki savaşlar ve insan hakları ihlallerine ilişkin haberleriyle tanınan Anna Politkovskaya da bulunuyordu. Politkovskaya, 20 yıl önce apartmanının merdiven boşluğunda silahla vurularak yaşamını yitirmişti.

Veda açıklamasında Rus yönetimine yönelik sert eleştiriler de yer aldı. Kapanış sürecini koordineli bir müdahale olarak nitelendiren gazete, ülkede insan hakları ve özgürlüklerin giderek ortadan kaldırıldığını savundu. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Mahkemeler hukukla birlikte yok edildi. Kişisel kanaatlere sahip olmak artık devlet ihaneti."

Ukrayna savaşı sonrası bağımsız basına baskı arttı

Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı saldırısının ardından ülkedeki bağımsız medya kuruluşları üzerindeki kısıtlamalar daha da ağırlaştı. Savaşın eleştirilmesini ve iktidara yönelik muhalif açıklamaları cezalandırmaya yönelik yeni yasal düzenlemeler yürürlüğe girdi.

Novaya Gazeta bu süreçte şu yaptırımlarla karşılaştı:

• Yayın lisansının iptal edilmesi
• İnternet sitesine erişimin engellenmesi
• Bazı çalışanlarının "yabancı ajan" statüsüne dahil edilmesi

Okuyucular erişim engelini aşmak için VPN gibi yöntemlere başvurarak gazetenin içeriklerine ulaşmayı sürdürdü. Ancak art arda gelen hukuki ve ekonomik kısıtlamalar yayın faaliyetlerini giderek imkânsız hale getirdi.

Ofisine polis baskını düzenlendi

Gazetenin yaşadığı baskılar yalnızca yayın faaliyetleriyle sınırlı kalmadı. Yılın başlarında Novaya Gazeta'nın yazı işleri ofisinde polis araması gerçekleştirildi. Araştırmacı gazeteci Oleg Roldugin, "bilgisayarlı bilgilere hukuka aykırı erişim" suçlamasıyla gözaltına alındı ve hakkında dava açıldı.

Gazetenin genel yayın yönetmeni Sergey Sokolov da kısa süre önce sorgulanmak üzere polis tarafından götürüldü ve evinde arama yapıldı. Tüm bu gelişmelere rağmen yayınlarını sınırlı ölçekte sürdürmeye çalışan gazete, son engellerin ardından faaliyetlerini devam ettiremeyecek noktaya geldi.