17 ülkeden acil stok yapın çağrısı: 3 gün yetecek kadar gıda ve su bulundurun

Avrupa Birliği'nin 72 saatlik hazırlık tavsiyesinin ardından Birleşik Krallık'ta başlatılan yeni kampanya ve Japonya'da gündeme gelen stok hazırlığı çağrısı, konuyu yeniden uluslararası gündeme taşıdı. Ülkelerin önerdiği süreler 3 günden 1 haftaya, bazı rehberlerde ise 10 güne kadar uzanıyor.

Stok çağrısı yapan ülkelerin sayısı çoğaldı

Acil durum stokları artık yalnızca savaş ihtimaline karşı alınan bir önlem olarak değerlendirilmiyor. Şiddetli hava olayları, sel, orman yangınları, elektrik ve su kesintileri, siber saldırılar ve iletişim altyapısındaki aksaklıklar da ülkelerin hazırlık planlarında önemli yer tutuyor.

Avrupa Komisyonu 72 saatlik hazırlık önermişti

Avrupa Komisyonu, Mart 2025'te açıkladığı Hazırlık Birliği Stratejisi kapsamında vatandaşların en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek malzemeleri hazır bulundurmasını önerdi. Strateji; doğal afetlerden endüstriyel kazalara, siber saldırılardan jeopolitik krizlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

İngiltere'den 'Be Ready' kampanyası

Birleşik Krallık, 23 Ekim 2026'da başlattığı "Be Ready" kampanyasıyla hanelere en az 3 günlük yiyecek ve su bulundurma çağrısını yeniden gündeme getirdi. İngiliz hükümeti, aşırı hava olayları ve siber güvenlik sorunlarının yanı sıra temel hizmetlerin kesintiye uğraması ihtimaline karşı hazırlıklı olunmasını talep ediyor. Yetkililer, bunun panik alışverişi değil, günlük hayatın aksaması durumunda temel ihtiyaçları karşılamaya yönelik bir önlem olduğunu vurguluyor.

Japonya'dan 3 günlük, mümkünse 1 haftalık stok tavsiyesi

Japonya'da hükümetin, 2 Kasım'da faaliyete geçmesi planlanan yeni Afet Yönetim Ajansı öncesinde ülke genelinde hazırlık çağrısını güçlendirmesi bekleniyor. Afet Yönetiminden Sorumlu Bakan Goshi Hosono'nun gündeme getirdiği çağrıda, hanelerin en az 3 günlük, mümkünse 1 haftalık yiyecek, içme suyu ve hijyen malzemesi bulundurması öne çıkıyor.

Deprem, tsunami, tayfun ve volkanik faaliyetler gibi risklerle karşı karşıya olan ülkede amaç; büyük bir afet sonrasında su ve lojistik hizmetlerinin aksaması ya da yardım ekiplerinin bölgeye ulaşmasının gecikmesi halinde insanların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi.

Ülkelerin stok süreleri dikkat çekiyor

Acil durum hazırlıklarına ilişkin ulusal rehberler, ülkeden ülkeye farklı süreler ve kapsamlar içeriyor. Paylaşılan listede öne çıkan süreler şöyle:

• 3 gün veya 72 saat: Japonya, Birleşik Krallık, Belçika, Fransa, Hollanda, Polonya ve Danimarka
• 72 saatlik hazırlık rehberi: Finlandiya, Letonya ve Litvanya
• 1 hafta: İsveç, Norveç, Estonya, İsviçre ve Tayvan
• 3 ila 10 gün: Almanya için belirtilen hazırlık aralığı
• Sabit süre belirtilmeyen çağrı: İrlanda, vatandaşlara acil durumlara hazırlıklı olma mesajı veriyor
• 72 saat: Avrupa Birliği, üye ülkelerde asgari hazırlık düzeyinin oluşturulmasını hedefliyor

Evde hangi ürünlerin stoklanması isteniyor?

Hazırlık çağrılarında ilk sırada içme suyu ve uzun süre saklanabilen gıdalar yer alıyor. Konserve ürünler, kuru gıdalar, bisküvi ve pişirme gerektirmeden tüketilebilen yiyecekler, kesintiler sırasında kullanılabilecek temel seçenekler arasında gösteriliyor.

Bunun yanında düzenli kullanılan ilaçlar, ilk yardım malzemeleri, el feneri, yedek pil, taşınabilir şarj cihazı, pille çalışan radyo ve nakit para da önerilen malzemeler arasında bulunuyor. Su kesintisi ihtimaline karşı hijyen ürünleri ve portatif tuvalet gibi ihtiyaçlar da özellikle Japonya'nın hazırlık çağrısında öne çıkıyor.

Stok planlamasında yalnızca ürünlerin bulunması değil, evde yaşayan kişi sayısının ve özel ihtiyaçların da hesaba katılması gerekiyor. Bebekler, yaşlılar ve düzenli ilaç kullanması gereken kişiler için gerekli malzemelerin ayrıca değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.

Amaç panik alışverişi değil, tedarik kesintilerine hazırlık

Ülkelerin hazırlık çağrıları sosyal medyada olası savaş senaryoları ve büyük çaplı kriz iddialarıyla birlikte gündeme gelse de açıklanan tavsiyeler tek başına yakın zamanda savaş çıkacağına veya küresel ölçekte bir felaket yaşanacağına işaret etmiyor.

Yetkililerin üzerinde durduğu temel konu; afet ya da altyapı kesintisi sırasında marketlere ulaşımın zorlaşması, teslimatların aksaması ve kamu hizmetlerinin geçici olarak durması halinde hanelerin bir süre kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi.