Yapay Zeka Eylem Planı açıklandı! 5 milyon vatandaşa eğitim, 10 milyar dolarlık yatırım

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, küresel bir teknoloji forumunda Türkiye'nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nın hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. Kacır, plan kapsamında 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı ve veri merkezleri, bulut bilişim ile yapay zeka altyapısında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçirmeyi hedeflediklerini açıkladı.

Teknolojide insan odaklı yaklaşım vurgusu

Kacır, teknolojinin insan odaklı bir anlayışla geliştirilmesi gerektiğini vurgulayarak yapay zeka sistemlerine yetki devredilmesinin insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığının altını çizdi. Yapay zekanın üretimden ulaşıma, eğitimden kamu hizmetlerine kadar birçok alanı dönüştürdüğüne dikkat çeken Kacır, gelişmiş sistemlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliğinin her zamankinden daha fazla önem kazandığını ifade etti.

5 milyon vatandaşa yapay zeka eğitimi hedefi

Planın "Farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver" olmak üzere dört temel eksen üzerine kurulduğunu belirten Kacır, Türkiye'yi yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasına taşımayı amaçladıklarını söyledi. Plan kapsamında hayata geçirilecek başlıca hedefler şöyle:

• 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırılması
• 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanının yetiştirilmesi
• Bu teknolojileri farklı sektörlerde uygulayabilecek 100 bin profesyonelin oluşturulması
• En az 2 bin kamu veri setinin araştırmacılar ve girişimcilerin erişimine açılması

Veri merkezi kapasitesi en az 1 gigavata çıkarılacak

Kacır, yapay zeka alanındaki gelişimin güçlü bir hesaplama altyapısı gerektirdiğini vurgulayarak Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Bu doğrultuda veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapısında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirmeyi planladıklarını belirten Kacır, HIT-30 Programı ile de yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırıldığını kaydetti.

BİLGE'nin ilk sürümü yakında geliştiricilere açılacak

Türkçe büyük dil modeli BİLGE'ye ilişkin bilgi veren Kacır, modelin ilk sürümünün yakında geliştiricilerin kullanımına sunulacağını duyurdu. BİLGE'nin Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini belirten Kacır, modelin Türkçe ve yerel ekosistem için tasarlanmış yeni üretken yapay zeka uygulamalarına imkan sağlayacağını ifade etti.

Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik adımlar atacaklarını belirten Kacır, düzenlemelerin uygulamaların taşıdığı risklerle orantılı olması gerektiğini vurguladı. Kurulacak Yapay Zeka Etik Kurulu'nun mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği konularında geliştiricilere ve kurumlara rehberlik edeceğini açıkladı.

82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka becerisi kazandırıldı

Kacır, bugüne kadar gerçekleştirilen çalışmaları da aktararak eğitim ve yarışma programları aracılığıyla 82 bin üniversite öğrencisine yapay zeka becerileri kazandırıldığını söyledi. Ulusal süper bilgisayar altyapısının gelişmiş hesaplama kapasitesinden 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, Avrupa düzeyindeki iş birlikleri sayesinde araştırmacılar ile girişimlere kıtada yer alan önde gelen süper bilgisayarlarda 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağına ücretsiz erişim sağlandığını kaydetti.

"Her ülke etkin söz hakkına sahip olmalı"

Yapay zekayla üretilen dezenformasyon, sahte görsel ve ses içerikleri (deepfake) ile algoritmik ayrımcılığın toplumsal güveni tehdit ettiğine dikkat çeken Kacır, hiçbir ülkenin bu alandaki sorunlarla tek başına mücadele edemeyeceğini ifade etti. Türkiye'nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler bünyesindeki çalışmalara katkı sunduğunu belirten Kacır, yapay zekanın geleceğini belirleyecek kuralların oluşturulmasında tüm ülkelerin etkin söz hakkına sahip olması gerektiğini vurguladı.

Yapay zekayla şekillendirilen geleceği bir "emanet" olarak nitelendiren Kacır, gelecek nesillere güçlü teknolojilerin yanı sıra bu sistemleri sorgulama özgürlüğü ve hesap verebilir kurumlar bırakılması gerektiğini söyledi.