Trump'ın Kongre Hezimetinin Küresel Ekonomiye Yansımaları: Güç Dengeleri Değişiyor mu?

ABD'de 3 Kasım ara seçimlerinde seçmenler, hayat pahalılığına yol açan politikaları nedeniyle Başkan Donald Trump'ı cezalandırdı. Cumhuriyetçilerin seçimlerdeki bu ağır hezimetinin gerisinde, Trump'ın enflasyona yol açan İran politikalarına ve gümrük vergisi tehditleriyle izlediği sert ticaret yaklaşımlarına duyulan güçlü bir tepki yatıyor.

ABD iç siyasetindeki dinamikleri derinden değiştiren bu sonuç, aynı zamanda küresel ekonomide güç dengelerini etkileyebilecek sonuçlar doğuracak nitelikte.

Washington'da Siyasi Tıkanıklık Riski

Seçim sonucunun ardından artık ABD Kongresi'nin her iki kanadında çoğunluğu Demokratlar oluşturacak. Ancak Başkan Trump'ın veto yetkisi bulunuyor ve bu yetkiyle her türlü yasa tasarısını engelleyebilme gücüne sahip.

Trump, ara seçimlerden önce Demokratların çoğunluğu kazanması hâlinde "Bay Veto" olacağını söyleyerek gözdağı vermişti. Seçim sonuçlarının ardından bu sözlerini yumuşatan Trump, geriye kalan görev süresini her şeyi veto ederek geçirmek istemediğini ve Demokratlarla birlikte çalışacağını belirtti. Ancak gerekli görmesi durumunda veto yetkisini kullanacağını da net biçimde dile getirdi.

Görev süresinin dolmasına daha iki yıl bulunan Trump'ın, Demokratlarla kıran kırana bir mücadeleye sahne olması beklenen bir süreçten geçileceği kaydediliyor. Siyasi gözlemciler, ufukta hiçbir yasanın veya reformun Kongre'den geçmediği, yasama felcinin yaşanacağı bir dönemin göründüğünü vurguluyor.

Trump'ın Yapay Zekâ Hamlesi Çıkmaza mı Giriyor?

Cumhuriyetçilerin ara seçim mağlubiyeti, Trump'ın iddialı ekonomi politikalarını doğrudan etkileyebilir. Demokratların güçlenmesi nedeniyle Trump'ın "süper zeka" olarak nitelendirdiği yapay zekâya büyük yatırım hamlesi ve bunun için öngördüğü düzenlemeler zora girebilir.

Demokrat adayların seçim galibiyetinde, Amerikan halkının veri merkezlerine duyduğu tepkinin etkili olduğu belirtiliyor. Önümüzdeki süreçte bu veri merkezlerinin inşasına direncin artabileceği, bunun da yapay zekâ teknolojisindeki büyümeyi frenleyebileceği ifade ediliyor.

Küresel Ticarette Güç Dengeleri Değişiyor mu?

Trump'ın karşı karşıya kaldığı seçim yenilgisinin küresel ekonomide de elini zayıflattığı yorumları yapılıyor. Göreve geldiğinden bu yana küresel ekonomiyi sarsan ticaret politikalarının seçim sonuçları sonrası nasıl şekilleneceği kritik önem taşıyor.

Anketlere göre Amerikan halkının yüzde 56'sı, Trump'ın gümrük tarifelerinin olumsuz etkileri olduğuna inanıyor. Bu görüş, özellikle tarifelerin olumsuz etkilerinin daha fazla hissedildiği eyaletlerde pek çok Demokrat adayın ara seçimleri kazanmasında rol oynadı. Bunlar arasında, misilleme tarifelerinden etkilenen ihracata bağımlı sektörlere sahip eyaletler ve Kanada ile ticaret hacmi yüksek olanlar bulunuyor.

Bazı ekonomistler, ABD başkanının gümrük tarifeleri baskısı nedeniyle yatırım taahhütlerinde bulunan ülkelerin, Demokratların güçlenmesi sayesinde artık Trump'ın isteklerini karşılamak için acele etmeyeceklerini vurguluyor. Trump'ın elinin zayıflaması nedeniyle ABD'nin rakibi Çin'in, devam eden ticaret görüşmelerinde üstünlük sağlayabileceği de ifade ediliyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Amerika'nın Asya'daki en yakın müttefikleri olan Japonya ve Güney Kore, gümrük tarifeleri baskısı üzerine Trump ile yaptıkları anlaşmalar kapsamında ABD'ye yatırım sözü vermişti:

• Japonya'nın taahhüt ettiği yatırım miktarı 550 milyar dolar
• Güney Kore'nin taahhüt ettiği yatırım miktarı 350 milyar dolar

Seul'deki Sogang Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Heo Yoon, "Demokratlar, yatırım taahhütlerinin müttefiklere dayatıldığını düşünüyor gibi görünüyor" diyerek ülkelerin artık bu tür taahhütleri yerine getirme konusunda daha az baskı hissedebileceğine işaret ediyor.

Diğer bazı uzmanlar ise Trump'ın ülkesinde karşı karşıya kalacağı siyasi ve hukuki engellere rağmen sert ticaret politikalarını sürdüreceğini, yatırım sözü veren ülkelere taahhütlerini yerine getirmeleri için daha fazla baskı uygulayabileceğini dile getiriyor. Siyasi analistler, Trump'ın Demokratların onu engelleme girişimleri üzerine daha da öngörülemez davranmasından duydukları endişeyi de paylaşıyor.

Tokyo'daki Sophia Üniversitesi'nden Profesör Kuzahiro Maeshima, "Gümrük vergisi meselesi kapanmış bir mesele değil. Japonya ağırdan aldığı takdirde, ek gümrük vergileri uygulanması yönündeki talepler yeniden gündeme gelebilir" diyor.

Güney Kore, yatırım taahhütlerini yerine getirmediği gerekçesiyle Trump'ın öfkesinin odağında yer alıyor. Trump, son olarak Güney Kore'nin Alaska LNG adlı sıvılaştırılmış doğal gaz boru hattını finanse edeceğini öne sürmüş, Seul ise bu iddianın doğru olmadığını savunmuştu.

Başkan Trump, Demokratlar Kongre'de çoğunluğu kazanmış olsalar da, gümrük vergisi politikası üzerinde yürütme yetkisini kullanabilecek. Ancak Güney Kore Ulusal Diplomasi Akademisi'nden Profesör Ban Kil-joo, Kongre'nin bu tür projeler üzerindeki denetiminin Seul'e söz konusu projeleri gözden geçirip değerlendirmesi için zaman kazandırabileceğini söylüyor.