Tera Yatırım Tasfiyeye Alındı: Müşterilerin Hisse ve Nakit Hakları Ne Olacak?

Fon krizinin ardından 17 Eylül'de verilen ilk tasfiye kararlarının üzerinden yaklaşık altı hafta geçtikten sonra bu kez Tera Yatırım Menkul Değerler için tasfiye kararı geldi. Fon mağdurlarının yeni yasa kapsamında ne kadar ödeme alacağı henüz netleşmemişken, aracı kurumun da tasfiyeye alınması müşterilerin nakit ve hisselerinin nasıl iade edileceğini gündeme taşıdı.

Sermaye Piyasası Kurulu, 27 Ekim tarihinde Tera Yatırım'ın bütün faaliyet izinlerini ve yetki belgesini iptal ederek yatırımcıların tazminine ve kurumun tedrici tasfiyesine karar verdi. Yatırımcı Tazmin Merkezi de süreci ilişkin ilk duyurusunu 28 Ekim'de yayımlayarak başvuru ve ödeme esaslarını açıkladı.

SPK Kararının Kapsamı

Faaliyet izinlerinin iptaliyle birlikte Tera Yatırım'ın yatırım hizmeti verme yetkisi tamamen kaldırıldı. Geçici faaliyet durdurma tedbirinin ötesine geçen bu kararla yatırımcıların tazmini ve kurumun tasfiyesi süreci resmen başladı.

Karar, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 97'nci maddesine dayanıyor. Bu madde; mali yapının ciddi biçimde zayıflaması veya ödeme ve varlık teslim yükümlülüklerinin karşılanamaması gibi durumlarda SPK'ya müdahale yetkisi tanıyor. Ancak yayımlanan karar metninde Tera'nın mali durumuna ilişkin ayrıntılı tespitlere yer verilmedi.

Tedrici Tasfiyeyi Yatırımcı Tazmin Merkezi Yürütecek

Tedrici tasfiye sürecini Yatırımcı Tazmin Merkezi yönetecek. Bu yöntemle kurumun malvarlığı kullanılarak müşterilerin tazmin ödemeleriyle karşılanamayan alacaklarının da ödenmesi hedefleniyor. Merkez; kurumun varlıklarını, borçlarını ve hak sahiplerini belirleyecek. Şirketin yönetim kurulu gibi yasal organlarının görev ve yetkileri de 27 Ekim'den itibaren tasfiye sonuçlanıncaya kadar Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından yerine getirilecek.

Müşterilerin Hisseleri İade Edilecek mi?

Aracının kurumun tasfiyeye alınması, müşteriler adına saklanan hisselerin kaybedildiği anlamına gelmiyor. Kanunun 85'inci maddesine göre bu varlıklar öncelikle hak sahiplerine dağıtılıyor. İade edilebilen hisselerin değeri, tazmin tavanıyla sınırlandırılmıyor.

İade sırasında tamamlanmamış alım satımlar ve müşterinin kuruma borçları dikkate alınıyor. Yatırımcı Tazmin Merkezi, varlık teslimleri için müşterilerin alacak ve borçlarını gösteren alacaklılar cetveli hazırlayacak. Ancak hisselerin teslimine ilişkin ayrıntılı bir işlem takvimi henüz açıklanmadı.

Hesapta Bulunan Nakit Nasıl Geri Alınacak?

Müşterinin hesabında bulunan ve kendisine iade edilebilen nakit, tazmin tavanına dahil edilmiyor. Ancak aracı kurumun müşteriye ait nakdi ödeyememesi nedeniyle oluşan alacaklar Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin tazmin koruması kapsamına giriyor. Ödenecek tutar, inceleme sonucunda belirlenen alacağa ve tazmin sınırına göre hesaplanacak.

En Fazla Ne Kadar Tazmin Ödenecek?

Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin yayımladığı tabloya göre 2026 yılı için yatırımcı başına azami tazmin tutarı 2 milyon 65 bin 145 lira. Tazmin kapsamındaki alacak bu tutardan düşükse ödeme alınan miktarla sınırlı olacak.

Aynı aracı kurumda birden fazla hesap bulunması tazmin sınırını artırmıyor. Hesapların türü veya para birimi farklı olsa da yatırımcının aynı kuruluştan olan talepleri birlikte değerlendiriliyor.

Örneğin müşterinin hesabında 3 milyon lira değerinde hisse bulunuyor ve bu hisseler iade edilebiliyorsa tamamı geri verilebilir; bu durumda tazmin sınırı uygulanmaz. Ancak kurumun geri veremediği nakit veya hisseler için Yatırımcı Tazmin Merkezi'nden yapılacak ödeme bu sınırı aşamaz.

Mevzuata göre bazı kişi ve kuruluşlar tazmin kapsamı dışında tutuluyor:

• Aracı kurumun yöneticileri
• Yüzde 5 ve üzerinde pay sahibi ortaklar
• Aynı gruptaki şirketler
• Kurumun mali sıkıntıya düşmesinde sorumluluğu bulunan kişiler

Tazmin Sınırını Aşan Alacaklar Ne Olacak?

Tazminle karşılanmayan alacaklar, tedrici tasfiye kapsamında kurumun malvarlığından ödenmeye çalışılacak. Ancak bu alacakların tamamının tahsil edileceğine ilişkin bir garanti bulunmuyor.

Kanuna göre kurumun varlıklarından öncelikle müşteri alacakları karşılanıyor. Kaynakların yetersiz kalması hâlinde ödeme, müşterilerin alacakları oranında yapılıyor.

Bir müşterinin tazmin ödemesinin ardından ne kadar daha para alabileceği, kurumun varlıklarının değerine ve toplam müşteri alacaklarına bağlı. SPK kararında bu büyüklükler açıklanmadığı için müşterilerin kalan alacaklarının ne kadarının karşılanabileceği henüz bilinmiyor.

Hisse ve Fonlardaki Değer Kaybı Karşılanacak mı?

Hayır. Hisse veya fon fiyatlarının düşmesinden kaynaklanan zararlar Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından karşılanmıyor.

TERA HisSESİ Alanların Durumu Farklı mı?

Tera Yatırım'da hesap açarak işlem yapan kişi kurumun müşterisi, TERA payı satın alan kişi ise şirketin hissedarı konumunda. Bir yatırımcı hem aracı kurumun müşterisi hem de aynı zamanda hissedarı olabiliyor.

TERA paylarının değer kaybı veya bu paylara yatırılan paranın geri alınamaması, tek başına Yatırımcı Tazmin Merkezi'nden tazmin hakkı doğurmuyor. Şirketin hissedarı olmaktan kaynaklanan yatırım kaybı ile müşteri hesabındaki nakdin ödenmemesi veya hisselerin teslim edilmemesi ayrı değerlendiriliyor.

Başvuru Nasıl Yapılacak, Ödemeler Ne Zaman Başlayacak?

Yatırımcılar, alacaklılar cetvelinde kendileri için belirlenen tutarlara ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilecek. Cetvelde yer almayan alacaklara ilişkin başvuru esasları ayrıca açıklanacak.

Başvuru formu Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin internet sitesinde yayımlanacak. Formlardaki eksiklikler giderilene kadar ilgili yatırımcılara ödeme yapılmayacak.

Tazmin kapsamındaki ödemeler, alacaklılar cetvelinin ilanını takip eden üç ay içinde gerçekleştirilecek. Zorunlu durumlarda bu süre SPK onayıyla en fazla üç ay daha uzatılabilecek. Cetvelin ilan tarihi açıklanmadığı için kesin ödeme takvimi henüz belli değil.

Yatırımcı Tazmin Merkezi, tazmin kapsamındaki nakit alacaklarına, tazmin kararı ile ödeme tarihi arasında geçen süre için faiz uygulanmayacağını da bildirdi.

Kanuna göre tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğruyor. Bu süre, alacaklılar cetvelindeki tutarlara itiraz için tanınan 30 günlük süreden ayrı olarak işliyor.

Fonlar İçin Belirlenen 1 Milyon Liralık Sınır Burada Geçerli mi?

Hayır. Tera Yatırım'ın tedrici tasfiyesi, Tera Portföy'ün kurduğu fonların tasfiyesinden ayrı yürütülüyor. Fon tasfiyesinde fonun malvarlığı değerlendirilerek katılma payı sahiplerine ödeme yapılıyor.

Söz konusu Tera Portföy fonlarının tasfiyesi İş Bankası tarafından yürütülüyor. Bu fonlarda ara ödeme, fon bazında hesaplanan net yatırım tutarını ve 1 milyon lirayı aşamıyor. Ancak ara ödeme sınırı, yatırımcının nihai olarak alabileceği toplam tutarın tavanı değil. Nihai ödeme, uygulanacak hesaplama kuralları ve tasfiye kapsamında sağlanacak kaynaklara göre belirlenecek.

Müşteriler Hesaplarını Nasıl Kontrol Edebilir?

Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun e-YATIRIMCI uygulamasında yatırımcılar adına kayıtlı menkul kıymetler, hesap hareketleri, rehin ve teminat bilgileri görüntülenebiliyor. Uygulamaya e-Devlet üzerinden de erişim sağlanabiliyor.

Hesap ekstreleri, işlem belgeleri ve para transferi kayıtları, alacağın belgelenmesinde kullanılabilecek bilgiler arasında yer alıyor. Başvuruda sunulacak belgeler ve izlenecek yöntem, Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin ayrıca yayımlayacağı başvuru formu ve duyurularla netleşecek.