Tarlaya giren üretici gözyaşlarına boğuldu: Tonlarca mahsul çürümeye terk edildi

Türkiye'nin elma ambarı olarak bilinen Isparta'da, hasat sezonuna giren üreticiler karşılaştıkları tablo karşısında adeta isyan noktasına geldi. Meyve suyu fabrikalarına satılan sanayi tipi elmanın kilogram fiyatı, geçen yıla oranla sert bir düşüşle 12 liradan 2,5-3 liraya kadar geriledi.

Girdi maliyetlerinin rekor düzeylere ulaştığı bir dönemde ürünleri dalında ve depolarda çürümeye terk eden çiftçiler, fabrikaların önünde uzayan tır kuyrukları ve tüccarların bölgeye uğramaması nedeniyle iflasın eşiğinde olduklarını dile getiriyor.

Girdi maliyetleri katlandı, fiyatlar çöktü

İşçilik yevmiyelerinden gübreye, zirai ilaçtan mazota ve sulama elektriğine kadar tüm temel gider kalemlerinde olağanüstü artışlar yaşanırken, açıklanan alım fiyatları maliyetin çok altında kaldı. Bölgede üreticiyi zor durumda bırakan tek sorun sanayi tipi elma da değil. Geçen yıl sofralık kalitede kilogramı 50 liraya kadar alıcı bulan birinci sınıf elmalara dahi bu sezon yalnızca 10 ila 15 lira seviyesinde teklif gelmesi bağ ve bahçelerdeki yangını daha da büyüttü.

"Çiftçiyle sanki oyun oynanıyor"

Şirketlerin keyfi kararlarına tepki gösteren üretici Tahsin Taşbaş, "Çiftçinin geçen sene 12 liraya sattığı bu meyve suyu elma şu anda 3 lira. Canı sıkılan şirketler, bazen 3'e indiriyorlar. Çiftçiyle sanki oynanıyor" dedi. Isparta ve Eğirdir'in Boğazova havzasında yetişen ürünlerin eşsiz aromasına dikkat çeken Taşbaş, piyasada tüccar bulunmadığını ve kapılarda biriken mahsulün çiftçinin borcunu ödeme umudu olduğunu belirterek, "Bu elma o çiftçinin aslında çalıştırdığı insanlara vereceği para" ifadelerini kullandı.

"Verilen tekliflere göre zarardayız"

Yaklaşık 30 yıldır topraktan geçimini sağlayan Ali İhsan Ünver ise biriken ağır maliyet yükünü rakamlarla ortaya koydu. Masrafların altından kalkmanın imkansız hale geldiğini vurgulayan Ünver, şunları söyledi:

"Günlük yevmiye 2 bin lira. Elmanın ilaç masrafı, gübre masrafı, su giderleri var, elektrik giderleri var, mazot giderleri var. Yani verilen tekliflere göre, fiyat tekliflerine göre zarardayız."

"Elmanın sonu hiç iyi gözükmüyor"

Meslekte 40 yılı geride bırakan Ali Çiftçi ise depoların tıka basa dolduğunu ve ürünlerin bir kısmının beklemekten çürümeye başladığını ifade etti. Çözümün yalnızca dış pazara açılmakla mümkün olduğunu belirten Çiftçi, çözüm önerisini şöyle özetledi:

"Önü nasıl açılacak derseniz, önü yurt dışına ihracat. Ana sebeplerinden bir tanesi budur. Bu ihracat olmadığı müddetçe Türkiye genelinde elma üretimi fazla. Dolayısıyla çekmiyor. Çekmeyince işte elma bu şekilde depolarda bekliyor."

Sektör temsilcileri, ihracat kanallarının hızla açılması ve alım fiyatlarında acil düzenlemeye gidilmesi çağrısında bulunuyor. Aksi halde sezon sonunda binlerce ton nitelikli elmanın ekonomik değeri olmadan kaybedileceğinin altını çiziyorlar.