BM Güvenlik Konseyi'nde Türkiye'den Miçotakis'e Cevap: 'Bu Konsey Bir Deniz Sınırlandırma Mahkemesi Değil'

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, iki egemen devlet arasında imzalanan Türkiye-Libya deniz yetki muhtırasının 2019'dan bu yana yürürlükte olduğunu belirterek anlaşmanın taraflar arasındaki deniz sınırlandırmasını düzenlediğini vurguladı.

Gelişen teknolojilerin denizcilik alanında farkındalığı, arama-kurtarmayı ve seyir güvenliğini güçlendirebileceğini anlatan Yıldız, ancak siber saldırılar, otonom teknolojilerin kötüye kullanımı gibi durumların istenmeyen tırmanma riskleri oluşturabileceğini ifade etti.

Toplantının sabah oturumunda Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in Türkiye-Libya deniz yetki muhtırasını gündeme getirerek eleştirmesi üzerine Yıldız şu ifadeleri kullandı:

"Bu Konsey bir deniz sınırlandırma mahkemesi değildir. Bir harita bir iddiayı gösterebilir ancak onu yargılayamaz."

Yıldız, Türkiye ve Libya'nın uluslararası anlaşmalar yapma hakkına sahip iki egemen devlet olduğunun altını çizerek bu egemen ayrıcalığın üçüncü bir devletin itirazı nedeniyle reddedilemeyeceğini belirtti. Türkiye-Libya Mutabakatı'nın taraflar arasındaki deniz sınırlandırmasını düzenlediğini, taraf olmayan devletlerin haklarını belirlemediğini veya etkilemediğini vurguladı.

Miçotakis'in mutabakatın "coğrafyaya aykırı" olduğu yönündeki iddiasına da yanıt veren Yıldız, uluslararası içtihadın kıyı yapısı ne olursa olsun Ege'deki her adaya otomatik olarak tam yetki tanımadığını söyledi.

Ege ve Doğu Akdeniz İçin Müzakere Vurgusu

Türkiye'nin BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni önemli bir araç olarak kabul etmekle birlikte bu sözleşmeye taraf olmadığını hatırlatan Yıldız, sözleşmenin ne evrensel ne de tek belirleyici hukuki metin olduğunu belirtti.

Türkiye'nin Ege Denizi ve Doğu Akdeniz'deki sorunların iyi komşuluk ilişkileri temelinde ve uluslararası hukuka uygun olarak çözülmesinden yana olduğunu söyleyen Yıldız, bu konuda yapıcı görüşmelere hazır olduklarını ifade etti.

Yıldız'ın konuşmasındaki diğer önemli noktalar ise şöyle:

• Türkiye'nin çok taraflı deniz güvenliğine bağlılığını Bulgaristan ve Romanya ile bölgesel düzeyde, Somali ve Lübnan'da küresel düzeyde yaptığı çalışmalarla pratikte gösterdiğine dikkat çekildi.
• Donanmaların BM yetkisi altında etkili işbirliği sergilediği, bu nedenle diplomasiye de farklılıkları anlaşmazlığa dönüştürmeden yaklaşmanın gerektiği vurgulandı.
• Çözülmemiş sınırlandırma sorunlarını düşmanlık olarak göstermenin deniz güvenliğine hizmet etmediği belirtildi.
• Kapsayıcı ve kalıcı bir yaklaşımın Kıbrıs Türklerinin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin meşru hak ve çıkarlarını dikkate alması gerektiği ifade edildi.

Yıldız konuşmasını şöyle noktaladı: "Evet, coğrafya yeniden yazılamaz ancak uluslararası hukuk da bir haritaya veya slogana indirgenemez. Türkiye, eşitlik, karşılıklı saygı ve iyi komşuluk ilkeleriyle yönlendirilen anlamlı müzakerelere hazırdır."

Gün boyu süren BM Güvenlik Konseyi oturumlarında Yunanistan Başbakanı Miçotakis, 2019'da Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki muhtırasının geçersiz olduğunu iddia ederek anlaşmanın uluslararası deniz hukuku ilkelerini ihlal ettiğini öne sürmüştü.