Sanayi Bütçesi Görüşmelerinde Sert Tartışma: 'Türkiye Birbirine Kahve Satarak mı Zenginleşecek?'

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 2027 Yılı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarının görüşmeleri başladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın sunumunun ardından komisyon üyeleri söz alarak Bakanlığı'n politikalarını sert dille eleştirdi.

Fabrikaların kapanması ve ihracat hedefleri tartışma konusu

YENİ Parti Kocaeli Milletvekili Nail Çiler, sanayi kenti Kocaeli'deki sorunları gündeme getirdi. Fabrikaların kapanmasına, üretimin yurt dışına taşınmasına ve KOBİ'lerin krediye erişim sorunlarına dikkat çeken Çiler, ihracat hedeflerinin tutturulamadığını vurguladı:

"2023 yılında ihracat hedefimiz 500 milyar dolardı. Siz 2025'te 173 milyar dolarda kaldınız. Sayın Bakan, gerçekleri de görün. Kapanan fabrikaların sayısını biliyoruz. Krediye erişimin ne kadar zor olduğunu biliyoruz."

Çiler, kademeli emeklilik sorununu da dile getirerek, bir veya iki günle emeklilik hakkını kaybeden vatandaşların bulunduğunu belirtti. Fon vurgunu da sert bir dille eleştiren Çiler, şu soruyu yöneltti:

"Fon vurgunun siyasi ayağı var mıdır, yok mudur? Sorumlular hesap verecek mi? Soruşturma hangi kurumlar ve isimlere ulaşacak? Toplum bunu sizden bekliyor."

Kartepe'deki endüstri bölgesi kararı tepki çekti

Çiler ayrıca Kartepe'de bir holdinge ait hatların kurulmasına tepki gösterdi. Kocaeli'nin incisi olan Kartepe'nin şehrin göbeğinde endüstri bölgesi ilan edilmesinin yanlış olduğunu belirten Çiler, 10 Kasım'da duruşması olan dava sürecine de atıfta bulunarak,"Bunların bir gözden geçirilmesi istiyorum" dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinin yalnızca ayrılan kaynaklar üzerinden değil, bu kaynakların üretime ve teknolojiye katkısı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Çiler, "Önceden tırlar fabrikalara yük almaya gelirdi. Şimdi tırlar fabrikaları yurt dışına taşımak için geliyor" şeklinde konuştu.

"Tarihin en başarısız Sanayi Bakanı"

YENİ Parti Denizli Milletvekili Şeref Arpacı ise Bakanlık bütçesinin geçen yıla göre yüzde 40,6 arttığını ancak merkezi bütçe içindeki payının yükselmediğini belirtti. Arpacı'nın öne çıkan değerlendirmeleri şöyle:

• Bakanlık bütçesi 249 milyar lira, ancak merkezi harcamalardaki payı yalnızca 0,91
• Gayrisafi yurt içi hasılaya oranı binde 2'lerde seyrediyor
• Faiz giderlerinin bakanlık bütçesine oranı 16 kat
• Bakanlığın sorumlu olduğu 91 tedbirde "Avrupa" veya "karbon" kelimeleri geçmiyor

Avrupa Birliği'nin kamu alımlarını "Made in Europe", nihai montaj ve düşük karbon şartına bağladığını hatırlatan Arpacı, ihracatın yüzde 43'ünün Avrupa'ya yapıldığını belirterek,"Türkiye'yi üç senede sanayisizleştirmeyi başardınız. Literatüre yeni bir deyim kazandırdınız Sayın Bakan. Açık söyleyeyim, siz tarihin en başarısız sanayi bakanısınız" ifadelerini kullandı.

Otomotiv ve metal sektöründe ağır kayıp

Arpacı, Avrupa Birliği'nin çelik rejimiyle Türkiye'ye 2,86 milyon tonluk kota sınırı getirildiğini, Türkiye'nin 2025 yılında 7 milyon ton ihracat yaptığını belirterek,"Kayıp 4 milyon ton, 3 milyar dolar sadece bir sektördeki kayıp" dedi.

İmalat sanayisinin gayrisafi yurt içi hasıladaki payının 2022'de yüzde 22 iken 2025'te yüzde 15,5'e gerilediğini söyleyen Arpacı, 2027 hedefinin ise yüzde 15,9 olarak belirlendiğini kaydetti.

İstihdam kayıpları ve fabrika satılık sayısı

İmalat istihdamındaki kayıplara dikkat çeken Arpacı, verileri şöyle sıraladı:

• Hazır giyimde istihdam yüzde 31 azaldı
• Makine sektöründe yüzde 20, deri sektöründe yüzde 18 düştü
• Otomotiv üretimi 2026'nın ilk dokuz ayında yüzde 17 geriledi
• Adet bazında otomotiv ihracatı yüzde 27 geri geldi
• 2 bin 400 fabrika satılık, geçen seneye göre yüzde 60 artış

Elektrikli araç ve batarya yatırımlarının Macaristan'a gittiğini savunan Arpacı, sanayi politikalarının üretimden uzaklaştığını ifade etti. Fabrikaların kapanmasını ve küçük esnafın dükkan değiştirmesini örnek veren Arpacı, tartışma yaratan şu cümleleri sarf etti:

"İnsanlar dikiş makinesini, nakış makinesini, kesim makinesini satıp kahve makinesi almaya başladı. İnsanlar tornasını, CNC tezgâhını satıp masa, sandalye, ocak, fırın alıp restoran işine giriyor. Türkiye birbirine kahve satarak mı zenginleşecek Sayın Bakanım? Lütfen buna bir cevap verin."