Portekiz'de Konut Krizi Protestoları: 30'dan Fazla Şehirde Meydanlar Doldu

Portekiz genelinde konut krizine karşı duyulan öfke, ülke çapında geniş çaplı protesto gösterilerine dönüştü. Binlerce kişi, 30'dan fazla şehirde eş zamanlı olarak meydanlara çıkarak konut sorununa acil çözüm talep etti.

Gösteriler, "Yaşamak için Ev" platformunun çağrısıyla organize edildi. Son iki aydır aralıksız süren eylemleri koordine eden platform, protestoları "Yaşam hakkımızı çalamayacaklar" şiarıyla yürüttü. Kamu konutu artışı ve konut edinme konusunda daha güçlü koruma önlemleri talep edildi.

İki büyük şehir öne çıktı

Başkent Lizbon ile ülkenin kuzeyindeki Porto, protestolarda en kalabalık katılıma sahip iki şehir oldu. Meydanları dolduran eylemciler, uzun süreli sloganlar atarak hükümete mesajını net bir biçimde iletti.

"Maaşlar Avrupa ortalamasının çok altında"

Platform sözcüleri, basın açıklamalarında Portekiz'deki maaş düzeyinin Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla ciddi biçimde düşük olduğunu vurguladı. Ortalama bir vatandaşın konuta ulaşabilmesinin pratikte imkânsız hâle geldiğini belirttiler.

Hükümetin orta gelirli bir vatandaşın 2 bin 300 avro kazandığını öne sürmesi ise platform tarafından sert biçimde eleştirildi. Sözcüler, "Bu ülkede çalışan insanların yarısından fazlası 1.000 avrodan az kazanıyor. 660 bin avroya kadar olan evler emlak piyasasında hâlâ orta kategoride sayılıyor. Bunların hiçbiri gerçekçi değil" ifadelerini kullandı.

Muhalefetteki partiler yasa tasarımına karşı çıkıyor

Öte yandan Portekiz hükümeti, konut krizini hafifletmeyi amaçlayan bir yasa taslağını meclise sundu. Eylül ayı sonunda sunulan tasarım hâlâ yasalaşmadı.

Tasarı kapsamında öne çıkan düzenlemeler şunlar:

• Ev kiralamada depozito ve peşin kira ödemelerine ilişkin değişiklikler
• Eski sözleşmeleri bulunan yaşlılar için ek koruma önlemleri
• Kiracılar için güçlendirilmiş sosyal destek paketi

Ana muhalefetteki Chega partisi tasarıya çekimser oyla destek vereceğini açıklarken; sol, komünist ve liberal partiler tasarının yetersiz olduğu gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Turistik daire kısıtlamaları yeterli olmadı

Geçmiş dönemde turistik dairelere getirilen sınırlamalar ve boş mülklerin kiraya verilmesini zorunlu kılan önlemler uygulamaya alınmış olsa da, ülkede hızla yükselen kira fiyatları konut krizinin derinleşmesine engel olamadı.

Cumhurbaşkanı Seguro protestocuları kabul etti

Portekiz Cumhurbaşkanı Antonio Jose Seguro, Porto ve Lizbon'da çadırla kurulan kamplarda direnen gruplardan 18 kişiyi Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda kabul etti.

Görüşme sonrası açıklamalarda bulunan eylemciler, Cumhurbaşkanı Seguro'nun kendilerini haklı ve mantıklı bulduğunu, önerileri dikkatle not aldığını ve hükümetle diyalog kuracağını söylediğini aktardı. Protestocular, talepleri karşılanana kadar eylemlerine devam edeceklerini bildirdi.

Portekiz'de konut fiyatları AB ortalamasının çok üzerinde

Avrupa Birliği'nin 2025 yılı sonunda yayımladığı bir rapora göre, Avrupa genelinde konut maliyetleri 2015 ile 2025 yılları arasında ortalama yüzde 60,5 arttı. Bu dönemde konut fiyatlarının en çok yükseldiği üçüncü ülke ise yüzde 147'lik artışla Portekiz oldu. Macaristan ve Litvanya'nın ardından gelen Portekiz'de, kira ve konut alım fiyatları son on yılda neredeyse üçe katlanmış durumda.