Mısır çölün ortasında ikinci bir nehir yaratıyor: 14 milyar dolarlık dev proje!

Mısır hükümeti, çöl arazilerini tarıma kazandırmak için iddialı bir adım attı. "Yeni Delta" adı verilen kapsamlı altyapı ve sulama projesi, yaklaşık bir milyon hektarlık çöl alanını verimli tarım arazisine dönüştürmeyi hedefliyor. Proje tamamlandığında Kıbrıs'ın yüzölçümüne yakın büyüklükteki 9 bin 240 kilometrekarelik bir alan tarımsal üretime açılacak.

Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi tarafından resmi olarak başlatılan projenin toplam maliyetinin yaklaşık 800 milyar Mısır lirasına (yaklaşık 14 milyar dolar) ulaşması bekleniyor. Proje kapsamında oluşturulan alanlarda tahıl, sebze ve meyve üretimi planlanıyor. Uydu görüntülerinde, çöl zemininde dairesel tarım alanlarının hızla oluşmaya başladığı net biçimde görülüyor.

Drenaj suyunun geri dönüşümü

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri su kaynağı modeli. Projenin su ihtiyacı, geleneksel Nil Deltası'ndaki tarım arazilerinden tahliye edilen tarımsal drenaj sularının arıtılmasıyla karşılanıyor. Daha önce bu sular doğrudan Akdeniz'e deşarj ediliyordu. 2023 yılında El Hammam yakınlarında devreye alınan arıtma tesisi, günde 7,5 milyon metreküpe kadar su işleme kapasitesiyle faaliyet gösteriyor.

Arıtılan su, çöldeki tarım alanlarına yaklaşık 150 kilometre uzunluğundaki iki ana su iletim hattı ve 19 büyük pompa istasyonu üzerinden aktarılıyor. Su Kaynakları Bakanlığı verilerine göre, 174 kilometrelik su temin sistemlerinden birinin inşaatında gerçekleşme oranı yüzde 79 seviyesine ulaştı.

Bilim insanlarından kanal uyarısı

Projenin teknik sürdürülebilirliğine ilişkin yayımlanan son modelleme çalışmaları, uzun vadeli toprak tuzlanması riskinin yanı sıra su iletim hatlarındaki altyapı yetersizliklerine dikkat çekti. Araştırmacılar Mahmoud Zayed, Ola Eraky ve Mohamed Abdellatif tarafından yürütülen bilgisayar simülasyonlarında, sisteme günde 1,1 milyon metreküp ek su sağlaması planlanan El-Nasr Kanalı ayrıntılı olarak incelendi.

Simülasyon sonuçlarına göre aşağıdaki kritik bulgular ortaya çıktı:

• Mevcut durumda saniyede 93,6 metreküp olan su debisinin hedeflenen 106,33 metreküpe çıkarılması test edildi.
• Kanalda biriken yaklaşık 470 bin metreküplük tortu ve bitki örtüsünün su akış kesitini daralttığı ve verimi düşürdüğü belirlendi.
• Artan debinin su seviyesini kanal sınırlarına tehlikeli ölçüde yaklaştıracağı ve bazı pompa istasyonlarında güvenlik sınırlarının aşılabileceği hesaplandı.
• Yüksek debinin sağlanabilmesi için hidrolik gücün yaklaşık yüzde 15 oranında artırılması gerektiği ifade edildi.
• Yalnızca dip taraması yapmanın sistemin tüm teknik kısıtlarını çözmeye yetmeyeceği vurgulandı.

Bilim insanları, projenin uzun vadede sürdürülebilir olabilmesi için altyapı yatırımlarının ve teknik iyileştirmelerin zamanında tamamlanması gerektiği konusunda uyarıyor.