Mekke Paktı Zirvesi Sürerken Mısır'dan Kritik Askeri Onay

İran, Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan heyetleri, bölgesel gerilimi düşürmek ve güvenlik konularını müzakere etmek üzere Tahran'da dörtlü bir toplantıda bir araya geldi. Görüşmeler, İranlı yetkili Muhsin Rızai'nin ev sahipliğinde başladı.

Bölgede ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden tırmanabileceğine dair işaretlerin görüldüğü bu kritik dönemde, müzakerelerin tansiyonu hafifletmeyi amaçladığı bildirildi. Toplantıda bölgesel güvenlik, askeri saldırganlığın sonuçları, süregelen çatışmalar ile Filistin ve Lübnan halkına yönelik destek konularının ele alınması bekleniyor.

ZİRVEDE HANGİ İSİMLER BİR ARAYA GELDİ?

Tahran'daki görüşme kapsamında Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ve Türkiye İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın; İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai ile bir araya geldi. Bu görüşme, İran ile Ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın üç üyesi arasındaki en üst düzey temas niteliğini taşıyor.

Suudi Arabistan Kamu Diplomasisi Bakan Yardımcısı ise yürütülen görüşmelerin gerilimi düşürmeyi ve "diyalog ile diplomatik çözümleri" teşvik etmeyi amaçladığını ifade etti.

MISIR'DAN AYNI SAATLERDE KRİTİK ADIM

Zirvenin başladığı saatlerde bölgenin en büyük ordularından birine sahip olan Suudi Arabistan müttefiki Mısır'dan dikkat çeken bir gelişme geldi. Mısır Parlamentosu, ordunun Suudi Arabistan'ın savunulmasına askeri destek sağlamak için gerekli onayı verdi.

Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, geçtiğimiz hafta parlamentodan, Riyad'ın yardım istemesi durumunda dünyanın en büyük petrol ihracatçısı ve Körfez müttefiki olan Suudi Arabistan'ın savunulmasına onay verilmesini talep etmişti. Parlamenterlere göre bu adımla, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik yoğunlaşan saldırılarıyla genişleyen savaşa Kahire doğrudan müdahale edebilecek.

Husilerin ilerleyişi, aynı zamanda Mısır'ın Süveyş Kanalı'na açılan stratejik Babülmendep Boğazı'nı da tehdit ediyor.

MÜDAHALENİN SINIRLARI ŞİMDİDEN BELLİ

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdellati ve Mısır İstihbarat Şefi Hasan Reşad, Riyad'a giderek Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'a Cumhurbaşkanı Sisi'nin mektubunu iletti. Sisi mektubunda, Mısır'ın desteğinin Yemen'e saldırmak yerine yalnızca Suudi Arabistan topraklarını ve sınırlarını savunmakla sınırlı kalacağını ifade etti.

Ziyaretin ardından açıklamada bulunan Abdellati, Kahire'nin Yemen çatışmasının diplomatik yollarla çözülmesi adına "her fırsatın" araştırılmasını savunduğunu aktardı. Yemen'de çatışmaların yeniden alevlenmesinin ardından Suudi Veliaht Prensi de 15 Eylül'de Kahire'de Sisi'yi ziyaret ederek Kızıldeniz'deki güvenlik ve seyrüsefer konularını ele almıştı.

MISIR'IN YEMEN'DEKİ ROL GEÇMİŞİ

Arap dünyasının en kalabalık nüfusuna ve bölgenin en büyük ordularından birine sahip olan Mısır, Yemen savaşının Mart 2015'teki erken bir aşamasında Suudi öncülüğündeki koalisyona katılmıştı. O dönem Kızıldeniz seyrüsefer rotalarını korumak için şu adımları atmıştı:

• Savaş gemileri sevk edilmesi
• Hava desteği taahhüdünde bulunulması
• Yaklaşık 800 kara askeri konuşlandırılması

1960'larda Yemen'de maliyetli bir askeri müdahaleye katılan Mısır, 1991 Körfez Savaşı'ndan bu yana yurt dışına büyük çaplı kara gücü göndermemişti.

MEKKE PAKTI'NA DAHİL OLACAK MI?

Körfez ülkelerine yönelik İran ve İran destekli saldırıları sıklıkla kınayan Kahire, Ağustos ayında Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Paktı'na henüz dahil olmadı. Ancak Dışişleri Bakanı Abdellati, Mısır'ın bu pakta üyeliğinin "ciddi şekilde değerlendirilmekte" olduğunu kaydetti.