Mavi Vatan'da tarihi hamle: Libya'daki Hafter yönetimi de deniz yetki anlaşmasını onayladı

Türkiye'nin Libya'nın doğusunu kontrol eden Halife Hafter ile yürüttüğü yakınlaşma süreci, çok kritik bir gelişmeyle yeni bir aşamaya geçti. Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 'Akdeniz'de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı resmen onayladı.

Söz konusu mutabakat, 27 Kasım 2019 tarihinde İstanbul'da dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz Serra ile dönemin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında imzalanmıştı. O dönem Türkiye, BM tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin en güçlü siyasi ve askeri destekçisi konumundaydı. Ancak ikiye bölünmüş Libya'nın doğusundaki Hafter yönetimi, hasım olarak gördüğü Türkiye ile yapılan bu mutabakatı reddederek boykot kararı almıştı. Yunanistan ve Mısır da muhtıraya sert tepki gösteren ülkeler arasında yer almıştı.

Oy birliğiyle kabul edildi

Bugün yapılan oylamada, 2019 tarihli mutabakat muhtırasının oy birliğiyle onaylandığı bildirildi. Bunun yanı sıra, mutabakatın reddedilmesini ve Türkiye ile siyasi bağların kesilmesini öngören iki kararın da kaldırıldığı açıklandı.

Basına açıklama yapan Temsilciler Meclisi üyesi Tarek el Ceruşi, onaylanan mutabakatın Libya'nın büyük güçler açısından siyasi, askeri ve ekonomik bir ortak olarak konumunu güçlendireceğini söyledi. El Ceruşi ayrıca, 'Bazı ülkeler bu anlaşmadan rahatsız olabilir, ama bizim için önemli olan ulusal çıkarımızdır' ifadelerini kullandı.

MİT Başkanı'nın ziyaretiyle eşleşen oylama

Doğu Libya Temsilciler Meclisi'nin bu kritik oylamasının, MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın Trablus ziyareti sırasında gerçekleşmesi dikkat çekti. Kalın'ın Trablus'ta Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ile görüşmesine ilişkin fotoğraflar kamuoyuyla paylaşıldı.

Türkiye ile Libya'nın doğusu arasındaki iletişim kanallarının, geçen sene İbrahim Kalın'ın Bingazi ziyareti ve Hafter ile yapılan görüşmelerle açıldığı biliniyor. Bunun öncesinde Ağustos ayında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Libya'yı ziyaret ederek Mareşal Halife Hafter ve Temsilciler Meclisi Başkanı Agila Salih İsa ile ayrı ayrı bir araya gelmişti.

Uzmanlar: 'Mavi Vatan mücadelesinin en önemli diplomasi kazanımı'

Kamuoyunda Mavi Vatan kavramının isim babası olarak bilinen emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, bu gelişmeyi son derece kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tuttu. Gürdeniz, Hafter cephesinin yıllarca Türkiye'yi karşısına alarak sürdürdüğü tutumunu değiştirmesini şu sözlerle yorumladı:

'Bu karar, Türkiye'nin Mavi Vatan mücadelesinde son yıllarda elde ettiği en önemli diplomatik kazanımlardan biridir.'

Gürdeniz, sosyal medya hesabından paylaştığı değerlendirmede şu noktalara dikkat çekti:

• Yıllarca Türkiye-Libya mutabakatını geçersiz sayan Hafter cephesinin tutum değiştirmesi, Yunanistan ve onu destekleyen AB bloku ile ABD açısından ciddi bir siyasi ve diplomatik gerileme anlamına geliyor.
• Atina'nın Libya'daki bölünmüşlükten yararlanarak Türkiye'nin deniz yetki alanlarını etkisizleştirme stratejisi ağır darbe almıştır.
• Bu gelişme, Türkiye'nin gelecekte Mısır ile yapabileceği deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşması açısından da büyük önem taşıyor.

Gürdeniz, önümüzdeki dönemde yeniden gündeme gelmesi beklenen Great Sea Interconnector (GSI) denizaltı elektrik kablosu projesinde Türkiye'nin müzakere gücünün arttığını da vurguladı.

'Diplomatik başarı denizde fiili varlıkla tamamlanmalı'

Uzman isim, diplomatik kazanımların tek başına yeterli olmayacağını da belirterek somut adımlar çağrısında bulundu. Buna göre Türkiye'nin izlemesi gereken öncelikli adımlar şöyle sıralandı:

• GKRY'nin tek taraflı ruhsatlandırdığı, özellikle 5 ve 6 numaralı parsellerdeki faaliyetlere karşı egemen haklarını koruyacak somut adımlar atmalı.
• İhtilaflı alanlarda sismik araştırma ve sondaj faaliyetlerini yeniden başlatmalı.
• Kendi kıta sahanlığında yapılacak deniz tabanı araştırmaları için izin alınması konusundaki hukuki tezlerini kararlılıkla savunmalı.

Gürdeniz, Türkiye'nin 18 Mart 2020'de BM'ye bildirdiği kıta sahanlığı sınırlarının Libya bağlantısının artık hukuki ve siyasi bakımdan çok daha güçlü olduğunu da sözlerine ekledi.