Libya Temsilciler Meclisi'nden kritik onay: Deniz yetki alanları mutabakatı yasalaştı

Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan ve halen yürürlükte bulunan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası, Libya Temsilciler Meclisi tarafından da resmen onaylandı. Milli Savunma Bakanlığı, kararla ilgili resmi bir açıklama yaparak gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını bildirdi.

Resmi açıklamada, mutabakatın Libya Meclisi'nden geçmesinin ülkenin uluslararası alandaki etkinliğinin somut bir göstergesi olduğu vurgulandı.

Milli Savunma Bakanlığı'ndan açıklama

Milli Savunma Bakanlığı kaynakları, anlaşmanın önemine dikkat çekerek şu ifadelere yer verdi:

"Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan ve yürürlükte bulunan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırasının Libya Temsilciler Meclisi tarafından 20 Ekim 2026 tarihinde onaylanmasını memnuniyetle karşılıyoruz."

Açıklamanın devamında, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin dost ve müttefik ülkelerin savunma ile güvenlik kapasitelerinin geliştirilmesine destek verdiği, ülkenin bölgesel ve küresel barış ile istikrara yönelik yapıcı çabalarına katkı sunduğu belirtildi.

2019'da imzalanmıştı: Anlaşmanın detayları

Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 27 Kasım 2019'da İstanbul'da imzalanan mutabakat, Doğu Akdeniz'deki enerji arama hakları ve egemenlik iddialarını doğrudan etkiliyordu. Dönemsel Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Fayez es-Serrac ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atılan imzalar, iki ülkenin münhasır ekonomik bölge sınırlarını birleştiren bir deniz hattını hukuki olarak tanımlamıştı.

Metin, Türkiye Büyük Millet Meclisi onayının ardından Birleşmiş Milletler'e tescil ettirilmiş, BM Deniz Hukuku Bülteni'nde yayımlanarak uluslararası geçerlilik kazanmıştı.

Hangi ülkeler tepki göstermişti?

Ankara yönetimi, mutabakatın uluslararası hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu, kıta sahanlığının adaların deniz alanlarına kıyasla öncelikli gerektiğini savunmuştu. Buna karşılık başta Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Mısır olmak üzere bazı komşu ülkeler anlaşmaya sert tepki göstermişti:

• Yunanistan, mutabakatın Girit, Rodos ve Kerpe adalarının deniz hukuku kaynaklı haklarını yok saydığını öne sürerek Libya büyükelçisini sınır dışı etmişti.
• Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, anlaşmanın geçersiz olduğunu iddia etmişti.
• Mısır, mutabakatı tanımadığını açıklamıştı.
• Avrupa Birliği, üye ülkelerin egemenlik haklarının çiğnendiği gerekçesiyle muhtırayı kınamıştı.

Karşılıklı hamleler hızlanmıştı

Tepkiler süreci diplomatik açıdan daha da derinleştirmişti. Yunanistan ile Mısır, Ağustos 2020'de Türkiye-Libya hattıyla çakışan bir sınırlandırma anlaşması imzalamıştı. Ekim 2022'de ise Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile Türkiye arasında hidrokarbon alanında yeni bir mutabakat daha gündeme gelmiş, ancak bu adım hem bölgesel aktörlerin hem de Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi'nin ciddi itirazlarıyla karşılaşmıştı.

Şimdi Libya Temsilciler Meclisi'nin mutabakatı resmen onaylaması, Doğu Akdeniz'deki dengelerin yeniden şekillenmesine zemin hazırlayabilecek kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.