İstanbul'un Maltepe ilçesinde yaşanan bina çökmesi, kent genelinde bina güvenliğini bir kez daha gündeme taşıdı. Cevizli Mahallesi Doğu Sokağı'ndaki 7 katlı bir binanın ilk üç katı henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü. Arama kurtarma çalışmaları sürerken iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı.
Çökmenin ardından İstanbul'daki dayanıksız kolonlar ve yaşlı binalar yeniden tartışılmaya başlandı. Yetkililer, megakentte kendiliğinden yıkılması beklenen 1.238 bina olduğunu açıklamıştı. Bu binalardaki tehlikenin her geçen gün arttığı belirtiliyor.
Vatandaşlar e-Devlet'e yöneldi
Olayın ardından binlerce kişi "Evim şiddetli bir depremde yıkılır mı?", "Binam sağlam mı?" ve "Evim güvenli mi?" gibi soruların yanıtını aramaya başladı. Oturdukları binaların dayanıklılığını öğrenmek isteyen vatandaşlar, e-Devlet üzerinde yoğun bir sorgulama trafiği oluşturdu.
e-Devlet üzerinden binaların risk taşıyıp taşımadığına dair sorgulama yapılabiliyor. T.C. kimlik numarasıyla giriş yapan kullanıcılar, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmeti altındaki "Tapu Bilgileri Sorgulama" başlığından taşınmazlarına ilişkin bir şerh olup olmadığını kontrol edebiliyor.
- Binada daha önce inceleme yapıldıysa ve risk tespit edildiyse, kayıtlara "riskli yapı" olarak işleniyor.
- Tapuda şerh bulunmaması, binanın kesin olarak sağlam olduğu anlamına gelmiyor.
- Daha önce karot örneği alınmamış olması veya yetkililerce alınan numunelerin işleme konmamış olması da mümkün olabiliyor.
Kiracılar için önemli uyarı
Bu sorgulamayı sadece ev sahipleri yapabiliyor. Kiracıların ise evi tutmadan önce ya da oturdukları dönemde ev sahiplerinden riskli yapı tespit belgesini istemeleri gerekiyor.
Karot testi nasıl yaptırılır?
Binasının depreme karşı dayanıklılığını öğrenmek isteyen vatandaşlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yetkilendirilen kurum ve kuruluşlara başvurarak karot testi yaptırabiliyor. Bakanlığın internet sitesinde risk tespit raporu alınabilecek belediyeler, meslek odaları, kamu kurumları, üniversiteler ile özel kuruluşlar listeleniyor.
- Sadece beton numunesi alınarak yapılan taramalar kısa sürede sonuçlanabiliyor.
- Binanın farklı noktalarından numune alınıp laboratuvar incelemesinden geçirilen ayrıntılı taramalarda ise daha uzun süre gerekebiliyor.
Riskli yapı tespitinin maliyetini kat malikleri ödüyor. Testin başlatılması için binadaki tek bir sakinin başvurması yeterli oluyor. Karot raporu olarak da bilinen dayanıklılık testi sonrası binanın deprem karşısındaki risk düzeyi netleşiyor.
Yetkililer, vatandaşların konutları konusunda tereddüt yaşaması halinde ilk olarak belediyeye giderek binanın mevcut projesini almaları gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar ise karot örneğinin binaya zarar verdiği yönündeki iddiaları yalanlıyor; alınan deliklerin yüksek mukavemetli harçlarla doldurulduğunu belirtiyor.
