Maltepe'de bina çöktü: E-Devlet'ten evinizin riskli olup olmadığını böyle öğrenebilirsiniz

İstanbul'un Maltepe ilçesinde sabah saatlerinde meydana gelen korkutucu olay, kentsel dönüşüm ve bina güvenliğini yeniden ülke gündemine taşıdı. 7 katlı bir binanın alt 3 katının aniden çökmesi üzerine bölgeye AFAD, itfaiye ve UMKE ekipleri sevk edildi. Üst katlarda mahsur kalan vatandaşlar tahliye edilirken, çöken bölümlerde arama kurtarma faaliyetleri başlatıldı.

Bu üzücü olayın ardından milyonlarca kişi "Oturduğum bina güvenli mi?" sorusunun yanıtını aramaya başladı. E-Devlet üzerinden hasarlı bina ve riskli yapı sorgulaması nasıl yapılır sorusu da yoğun ilgi gördü. İşte adım adım detaylar...

E-Devlet'ten binamın riskli olup olmadığını nasıl anlarım?

Çökme olayının ardından e-Devlet sistemindeki sorgulamalarda ciddi bir artış yaşandı. Sistem üzerinden adres girildiğinde anında mühendislik testi yapılamasa da, binanız hakkında daha önce resmi bir işlem yapılıp yapılmadığı kolayca öğrenilebilir.

Eğer oturduğunuz bina hakkında yetkili kurumlarca 6306 sayılı Kanun kapsamında bir inceleme gerçekleştirilmişse, bu durum tapu kayıtlarına "Riskli Yapı" şerhi olarak işlenir. Vatandaşlar e-Devlet üzerinden T.C. kimlik numarasıyla giriş yaptıktan sonra şu adımları izleyebilir:

• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri altında "Tapu Bilgileri Sorgulama" sekmesine giriş yapmak
• Taşınmazınız üzerindeki şerh ve beyanları kontrol etmek
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Riskli Yapı Tespiti" hizmet ekranından süreç takibini gerçekleştirmek

Tapuda şerh yoksa bina kesin sağlam mı?

En sık düşülen hatalardan biri de tapu kaydında herhangi bir kısıtlama görülmediğinde binanın tamamen güvenli olduğunu varsaymaktır. Uzmanlar bu konuda sert bir uyarı yapıyor: E-Devlet'te risk kaydı bulunmaması, binanın depreme yüzde yüz dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Bu durum yalnızca bina hakkında daha önce resmi bir risk tespiti başvurusu yapılmadığını gösterir.

Bir yapının gerçek anlamda sağlam olup olmadığını anlamak için karot örneği alınması, demir donatılarının ve zemin yapısının teknik olarak incelenmesi gerekir.

Binanızın tehlikede olduğunu gösteren sessiz sinyaller

Teknik inceleme öncesinde binanızın alarm verip vermediğini anlamak için dikkat edilmesi gereken bazı fiziki işaretler bulunuyor:

• Kolon ve kirişlerde derin, çapraz veya geniş çatlaklar – Yapının ciddi baskı altında olduğuna işaret eder
• Betonun ufalanması ve paslı demirlerin açığa çıkması – Taşıyıcı gücün kaybedildiğini gösterir
• Binanın gözle görülür şekilde yatması – Yapısal tehlikeye dikkat çeker
• Temel çevresindeki toprağın ayrılması – Zemin problemlerinin habercisidir
• Kapı ve pencerelerin aniden sıkışmaya başlaması – Taşıyıcı sistemde geometrik kayma olduğunun göstergesi olabilir

Bina dayanıklılık testi ve riskli yapı tespiti nasıl yapılır?

Binanızın yaşından, yapım malzemesinden veya zemininden şüpheleniyorsanız yalnızca gözle kontrolle yetinmemelisiniz. Gerçek risk tespiti için kat maliklerinden sadece birinin dahi başvurması yeterlidir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş lisanslı yapı denetim firmalarına veya üniversitelere başvurarak binanız için performans analizi ve resmi riskli yapı tespiti yaptırabilirsiniz. Bu süreç, binanızın deprem karşısındaki gerçek durumunu ortaya koymak adına hayati önem taşıyor.