Kış Öncesi ABD'den Masaya Konulan Enerji Ateşkesi Teklifi: Rus Gazı Avrupa'ya Dönecek mi?

Washington, kara kış öncesinde taraflar arasında bir enerji ateşkesi sağlamayı hedefliyor. ABD'li, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililerden edinilen bilgilere göre bu kapsamda Rus doğal gazının Ukrayna üzerinden geçen boru hatlarıyla Avrupa'ya sevkiyatının hızlı bir şekilde yeniden başlatılması masaya yatırıldı.

ABD'li temsilcilerin eylül ayında Moskova ve Kiev'e gerçekleştirdikleri ziyaretlerde gündeme gelen plan, Avrupa yaptırımlarını aşmak adına Rus gazının Amerikalı bir aracı vasıtasıyla satılmasını ele aldı.

Ukrayna ve Avrupa Temkinli

Rusya tarafından destek alan bu plana Avrupa son derece şüpheci bir tavır takındı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, "ABD Rusya'ya, Trump da Putin'e yardım edemez" yorumunu yaptı.

Avrupa'nın önde gelen ülkelerinin liderleri, en büyük stratejik tehdit olarak gördükleri bir ülkeye enerji bağımlılığını tesis etmeyi reddetti. Mevcut Avrupa Birliği mevzuatı uyarınca tüm Rus doğal gazı alımlarının 2027 sonuna kadar aşamalı olarak durdurulması öngörülüyordu.

Planın Süreci

• Geçtiğimiz ay Ukrayna'nın Başkan Trump'ın baskısıyla Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını tek taraflı durdurmasının ardından plan geri plana itilmişti.
• Kiev'in saldırılara yaklaşık iki hafta ara verdiği dönemde Rusya, Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef almayı sürdürmüş ve ABD'ye dizel sevkiyatına başlamıştı.
• Washington ise daha kapsamlı bir barış anlaşması ihtimaline odaklanmıştı.

Ancak Ukrayna'nın son üç günde Rusya'daki üç büyük rafineriye yönelik üç saldırı düzenleyerek hava operasyonlarını yeniden başlatması, kasım ayı ortasında Abu Dabi'de ABD, Rusya ve Ukrayna arasında gerçekleştirilmesi planlanan üçlü barış müzakerelerine gölge düşürdü.

ABD'nin Planı Ne İşiye Yarıyor?

ABD'li müzakereciler, Rus gazının Avrupa pazarına dönüşünün Vladimir Putin'i anlaşmaya ikna etmek için güçlü bir teşvik oluşturacağı görüşünde.

Sibirya'daki Urengoy sahalarından Ukrayna üzerinden Avrupa'ya uzanan Sovyet dönemi boru hattı ağının işletilmesi, Kiev'e de fazlasıyla ihtiyaç duyduğu transit geçiş ücreti gelirini sağlayacak.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, Beyaz Saray yetkililerinin Kremlin'in savaşı finanse etmesini engellemek amacıyla Avrupa'ya yapılacak gaz satışından elde edilecek gelirlerin üçüncü bir ülkedeki emanet hesabına yatırılmasını teklif ettiğini aktardı.

Yetkililer, yer altı rezervlerinin son yılların en düşük mevsimsel düzeyine gerilediği bir kış dönemi öncesinde bu öneriyi enerji fiyatlarını düşürmenin bir yolu olarak Avrupalı liderlere sundu.

Bir ABD yetkilisi, müzakereler boyunca çeşitli ekonomik tekliflerin ele alındığını ve Avrupalıların kıta genelinde gaz fiyatlarını ciddi oranda düşürecek bir öneriye ilgi gösterdiğini, her türlü ekonomik mutabakatın kapsamlı bir barış anlaşmasının parçası olacağını belirtti.