Kıbrıs'ta Yeni Geçiş Noktaları İçin Anlaşma: Erhürman Üçlü Görüşme Sonrası Açıkladı

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın ev sahipliğinde, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığında basın toplantısı düzenledi.

Güven Yaratıcı Önlemler İçin Öneri Paketi Sunuldu

Erhürman, görüşmede güven yaratıcı önlemlere ilişkin bir öneri paketi sunduklarını açıkladı. Paketin yeni talepler içermediğini belirten Erhürman, daha önce sonuçlandırılamayan konularda taraflar arasında uzlaşı sağlanmasını amaçlayan köprü kurucu önerilerden oluştuğunu ifade etti.

Geçiş Noktalarında Uzlaşı Sağlandı

Geçiş noktalarının açılmasına ilişkin birden fazla aşamadan oluşan öneriler sunduklarını anlatan Erhürman, önce tüm geçiş noktalarının bir paket halinde açılmasını teklif ettiklerini, bu önerinin kabul edilmemesi ihtimaline karşı Haspolat ve Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarını, son aşamada ise Akıncılar-Limya ile Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarının faaliyete geçirilmesini önerdiklerini bildirdi.

Görüşmede son öneri üzerinde uzlaşma sağlandığını açıklayan Erhürman, şu bilgileri verdi:

• Akıncılar-Limya geçiş noktasının açılması
• Kampo-Gemikonağı geçiş noktasının faaliyete geçirilmesi

Diğer geçiş noktalarının açılması ve Pile'ye ulaşım konularının önümüzdeki haftalarda BM Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleştirilmesi planlanan üçlü görüşmede ele alınacağı belirtildi.

Afetlere Ortak Müdahale Mekanizması Kurulacak

Erhürman, adada meydana gelebilecek afetlere karşı ortak hareket edilmesi konusunda da ilerleme sağlandığını kaydetti. İlgili teknik komitenin ortak müdahale mekanizması üzerinde çalışması yönünde uzlaşıya varıldığını söyledi.

Buna karşılık, iki tarafın askerlerinin ara bölgedeki sorunlar ve mayınlardan arındırma çalışmaları kapsamında bir araya gelmesini öngören askeri mekanizma önerisinin kabul edilmediği açıklandı. Eğitim Teknik Komitesi tarafından hazırlanan ve tamamlanma aşamasındaki EduBites çalışmasının da henüz kabul görmediği belirtildi.

IMAGINE Programı Yeniden Başlatılıyor

Eğitim alanındaki güven artırıcı önlemler kapsamında IMAGINE programının başlangıçtaki yapısına döndürülmesi önerisinde bulunduklarını belirten Erhürman, bu teklifin kabul edildiğini duyurdu. Programın Eğitim Teknik Komitesi yönetiminde, çocukların vatandaşlık bağından bağımsız olarak katılabileceği şekilde yeniden başlatılması öngörülüyor.

Kültürel Miras ve Çevre Alanında Anlaşmalar

Görüşmede kültürel miras ve çevre alanlarında da önemli sonuçlar elde edildi:

• İki tarafta bulunan ve karşı tarafa ait eski eserlerle ilgili bilgi, veri ve materyallerin paylaşılması önerisi kabul edildi
• Çevre Teknik Komitesi tarafından tamamlanan üç projenin hayata geçirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı
• Maronit kiliseleri ile Ermeni Manastırı'nın restorasyonu konusunda iş birliği taahhüdü verildi

Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının ilgili toplumlarla iş birliği içerisinde çalışmaya hazır olduğunu, çalışmalarda Kültürel Miras Teknik Komitesi'nin uzmanlığından yararlanılacağını belirtti.

"Dokuz Yıllık Durgunluğun Ardından İleriye Doğru Adımlar Attık"

2017'deki Crans-Montana görüşmelerinden bugüne kadar geçen dokuz yıllık dönemi durgunluk olarak nitelendiren Erhürman, son görüşmede varılan uzlaşıların önemli olduğunu ifade etti. Bütün sorunların tek toplantıda çözülmesini beklemediklerini söyleyen Erhürman, elde edilen sonuçları mütevazı fakat ileriye dönük adımlar olarak değerlendirdi.

BM Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleştirilmesi planlanan yeni üçlü görüşmenin haftalar içerisinde yapılmasının beklendiğini, ancak henüz kesin bir tarih belirlenmediğini aktardı.

"Oyun Değiştirici Bir Öneri Sunduk"

Görüşmede kamuoyuyla henüz paylaşılmayan başka bir öneri sunduğunu da açıklayan Erhürman, bu öneriyi Kıbrıs sorununun çözüm süreci açısından önemli ve oyun değiştirici nitelikte gördüğünü belirtti. Önerinin içeriğini açıklamak istemediğini ifade eden Erhürman sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu önerinin harcanmasını istemiyorum. Diplomasiye bir şans tanımak istiyorum. Bu öneriyi bir gol atmış, öne geçmiş olmak amacıyla yapmadık. Üzerinde iyice düşünülürse gerçekten Kıbrıs sorunu ile ilgili görüşmelerde önemli bir değişim yaratma fırsatı tanıyacağını düşünüyorum."

Siyasi Eşitlik ve Dönüşümlü Başkanlık Tartışması

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erhürman, Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliği ve dönüşümlü başkanlık konularına ilişkin görüşlerini paylaştı. Siyasi eşitlik meselesinin Kıbrıs sorununun bugüne kadar çözülememesindeki temel unsurlardan biri olduğunu belirten Erhürman, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantiler gibi diğer müzakere başlıklarıyla eşleştirilmesini doğru bulmadığını söyledi.

Dönüşümlü başkanlığın, kurulacak ortak yapıda Kıbrıslı Türklerin belirli dönemlerde liderlik yapabilmesinin sembolik göstergesi olduğunu ifade eden Erhürman, bunun Kıbrıs Rum tarafının siyasi gücü ve adadaki zenginliği paylaşmaya hazır olup olmadığını ortaya koyduğunu savundu.

"Çözümsüzlüğü Çözüm Olarak Görmüyoruz"

Türkiye ile tam bir istişare içerisinde hareket ettiklerini vurgulayan Erhürman, müzakerelerin yalnızca görüşme yapılmış olması için sürdürülmeyeceğini belirtti:

"Çözümsüzlüğü çözüm olarak görmüyoruz. Ancak bu defa farklı olmalı. Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıslı Türklerle adadaki gücü ve zenginliği paylaşmaya hazır olduğunu göstermesi gerekir."

Hedeflerinin çözüme ulaşma ihtimali bulunan bir müzakere süreci başlatmak olduğunu ifade eden Erhürman, Antalya'da düzenlenecek etkinlik kapsamında Hristodulidis ile gayriresmî bir görüşme yapılmasını da önerdiğini ancak GKRY liderinin yoğun programı nedeniyle bu görüşmeye zaman ayıramayacağını bildirdiğini açıkladı.

Erhürman, üçlü görüşmede elde edilen sonuçların sınırlı olmakla birlikte dokuz yıllık durgunluğun ardından ilerleme anlamına geldiğini vurgulayarak sözlerini tamamladı.