Karadeniz'de ticari gemilere yönelik son saldırıların ardından Bulgaristan, Türkiye ve Romanya ile acil istişarelerde bulunacağını açıkladı. Sofya yönetimi, bölgedeki seyrüsefer güvenliğini sağlamak için üç ülkenin ortak adımlar atması gerektiğini vurguluyor.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'nin deniz güvenliği gündemiyle düzenlediği olağanüstü toplantının ardından kapsamlı açıklamalarda bulundu. Yotova, Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulması için Romanya ve Türkiye ile acil görüşmeler yürütüleceğini ve ortak bir strateji belirleneceğini aktardı.
Karadeniz İçin Yeni Güvenlik Mekanizması Önerisi
Toplantının ardından açıklanan öneriler arasında, Avrupa Birliği'nin Karadeniz stratejisi kapsamında serbest ve güvenli deniz ulaşımını sağlayacak bir çerçeve mekanizmasının oluşturulması yer aldı.
Bulgaristan ayrıca NATO'nun bölgedeki kabiliyetlerini güçlendirmek için şu başlıkları gündeme getirecek:
- Hava ve deniz gözetleme kapasitesinin artırılması
- Kıyı savunmasının güçlendirilmesi
- İlave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılması
- NATO'nun "Eastern Sentry" faaliyetleri kapsamında müttefiklerin Karadeniz güvenliğine katkısının artırılması
Yotova, mevcut aşamada NATO Antlaşması'nın 4. maddesi kapsamında özel bir istişare başlatılmasının yeni bir tedbir sağlamayacağı gerekçesiyle "verimli olmayacağı" değerlendirmesinin yapıldığını belirtti.
Altı Karadeniz Ülkesi İçin Moratoryum Önerisi
Bulgaristan'ın önerileri bununla sınırlı kalmadı. Yotova, Türkiye, Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan ile birlikte Karadeniz'e kıyısı bulunan altı ülke arasında diplomatik bir girişim başlatılmasını ve çatışmaların durdurulmasına yönelik bir moratoryum üzerinde uzlaşma aranmasını önerdi.
Amaç, Karadeniz'in "ortak güvenlik alanına" dönüştürülmesi olarak açıklandı.
İki Ticari Gemi Saldırıya Uğramıştı
Bulgaristan'ın bu girişimi, 6 Ekim'de ülkenin Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesinde iki ticari geminin deniz ve hava dronlarıyla vurulmasının ardından geldi.
Togo bayraklı ALFA WATAN saldırının ardından batarken, Palau bayraklı ABLE gemisinde yangın çıktı. ABLE'daki 18 kişilik mürettebat tahliye edilerek kurtarıldı. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, saldırıyı "uluslararası hukukun ağır ihlali" olarak nitelendirdi.
Bulgar makamları, saldırıyı gerçekleştiren İHA'ların kime ait olduğunun henüz kesin olarak belirlenmediğini açıkladı. Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, Rusya veya Ukrayna'yı işaret edebilmek için drone parçalarının bulunması ya da taraflardan birinin saldırının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan Zaten Ortak Görev Yürütüyor
Üç ülke arasında Karadeniz güvenliği konusunda halihazırda bir askeri işbirliği mekanizması bulunuyor. Türkiye, Romanya ve Bulgaristan tarafından 2024'te Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu oluşturulmuştu.
