Kanada ve Avrupa Birliği 'Gelecek İçin İttifak'ı Kurdu

Kanada ile Avrupa Birliği, vatandaşlarının refahını güvence altına alacak koruyucu bir çatı oluşturmak ve öngörülemeyen jeopolitik gelişmelere karşı güçlü bir önlem geliştirmek amacıyla yeni bir ittifak kurduklarını duyurdu.

Montreal'de düzenlenen iki günlük zirvenin ardından açıklamalarda bulunan Kanada Başbakanı Mark Carney ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Gelecek İçin İttifak" olarak adlandırılan ortaklığın, Kanada ile 27 üyeli blok arasında benzersiz bir istikrar ve fırsat zemini sunma potansiyeli taşıdığını belirtti.

Başbakan Carney, iklim acil durumu, demokratik normların erozyonu ve ticaretin bir silah haline getirilmesi gibi etkenlere atıfta bulunarak toplumların yeni fırtınalarla sarsıldığını ifade etti.

Kanada'nın Yeni Ortaklık Arayışı

Zirvenin tamamlanmasıyla birlikte Kanada, Ukrayna için planlanan 90 milyar Euroluk destek kredisine katkıda bulunmayı kabul etti. Liderler, gelecekteki görüşmelerin on milyarlarca dolar değerinde daha entegre bir pazar oluşturacağını, ticaret ve seyahat kısıtlamalarını hafifleteceğini ve iki taraf için yeni eğitim imkanları sağlayacağını aktardı.

Kanada ile ABD arasındaki ticaret savaşı Carney'yi yeni jeopolitik ortaklar aramaya yöneltirken, savunma başta olmak üzere Amerikan şirketlerine aşırı bağımlı olunması da Ottawa'da endişe yarattı. Geçtiğimiz hafta Starlink ve Starshield hızlarının Ukrayna üzerinde kesilmesi, Ukrayna'nın askeri ve savunma operasyonlarında ciddi aksamalara yol açmıştı.

ABD'ye Bağımlılığı Azaltma Hamlesi

Çifte Kanada vatandaşı olan ve Kanada'nın ayrılıkçı söylemlerini destekleyen siyasi figürlere değinen Carney, kanadının savunma teknolojilerinin karşıt çıkarlara sahip şirketlerin veya siyasi aktörlerin keyfine bırakılamayacağını yineledi.

Bu kapsamda Carney, Kanada merkezli yapay zeka şirketi Cohere Inc ile Almanya'dan Aleph Alpha GmbH arasındaki planlanan birleşmeyi, Amerikan teknoloji devlerine olan bağımlılığı azaltacak bir adım olarak nitelendirdi. Berlin ve Toronto'da çift merkezli kurulacak yeni yapıda Kanada federal hükümeti, Cohere şirketinde 1,6 milyar Kanada dolarına kadar pay sahibi olduğunu açıkladı.

Carney konuya ilişkin, "Yapay zekanın geleceğinin bilmediğimiz veya güvenmediğimiz kişiler tarafından başka bir yerde belirlenmesini beklemeyeceğiz" değerlendirmesinde bulundu.

Bunun yanında iki taraf, Kanada'nın Avrupa'nın süper bilgisayar ağına dahil olmasını sağlayarak yapay zeka modelleri eğitmek için Avrupa sistemlerine erişim imkanı tanıyan bir anlaşmaya vardı.

Kanada 'Ortak Üye' Olacak mı?

Zirvede liderler yeni ortaklığın, yaşam maliyeti dahil olmak üzere vatandaşların temel kaygılarına da yanıt vereceğini dile getirdi. Von der Leyen, "Ticaret bir ekonomik baskı aracına dönüştüğünde, süpermarket rafından yeni bir arabanın maliyetine kadar bedeli ödeyen aileler oluyor" diyerek geçmişte güvenilen enerji, kritik mineraller veya yarı iletken tedarikçilerinin giderek baskı araçları haline geldiğine dikkat çekti.

Carney ise ittifakın tedarik zincirlerinde kesinlik sağlamanın ve "şoklara birlikte göğüs germenin" yollarını arayacağını belirterek "Daha fazla rekabet, daha fazla seçenek" mesajı verdi.

Liderler zirvede Kanada'nın AB'ye "ortak üye" olma olasılığını da yeniden gündeme taşıdı. Von der Leyen, bu statünün henüz keşfedilmemiş bir alan olduğunu belirterek, "Bunu birlikte şekillendirecek iddiaya, güvene ve yaratıcılığa sahibiz. Bu ortaklık, başkasına karşı değil, kendi ortak gücümüz için kurulmuş bir ortaklıktır" ifadelerini kullandı. Taraflar ortak üyelik yaklaşımına bağlılıklarını korurken, rolün kapsamının 2027 yılındaki zirvede netleşeceği bildirildi.