İspanya'da konut krizi genel greve dönüştü: Fabrikalar durdu, sokaklar hareketlendi

İspanya'da konut fiyatlarındaki sert artış, yükselen kiralar ve zorla tahliyelere karşı ülke genelinde 24 saatlik genel grev başladı. 29 Kasım'da yapılacak erken genel seçimlere haftalar kala düzenlenen greve, ülkenin en büyük iki sendikası UGT ve CCOO'nun yanı sıra çeşitli işçi örgütleri ve kiracı dernekleri destek verdi.

İki büyük sendikanın 14 yıl sonra ilk kez ortak destek verdiği genel grev, gece yarısı itibarıyla başladı. Olumsuz hava koşullarına rağmen birçok kentte işçiler ve kiracılar protesto için sokaklara çıktı.

Madrid Kiracılar Sendikası Sözcüsü Alicia del Rio, grevin başlangıcında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Konutların rant geliri elde eden küçük bir azınlığın çıkarlarına değil, insanların barınmasına hizmet ettiği bir sistem kurulana kadar mücadeleyi sürdüreceğiz."

Konut açığı bir milyonu aşacak

İspanya'da konut krizi, özellikle gençler ve düşük gelirli yurttaşlar açısından giderek ağırlaşıyor. Ülkenin merkez bankasının verilerine göre ülkede yaklaşık 750 bin konut açığı bulunuyor. Bu açığın 2028 yılına kadar 1 milyonu aşması bekleniyor.

Ev satın alabilecek ekonomik güce sahip yurttaşların sayısının azalması, kiralık konutlara yönelik talebi artırırken kira fiyatları üzerinde de ciddi baskı oluşturuyor.

Ülkenin gençlik konseyinin verilerine göre ülkede ortalama aylık kira bin 176 Euro'ya ulaştı. Bu tutar, gençlerin ortalama aylık maaşının yaklaşık yüzde 98,7'sine karşılık geliyor. Kira giderlerinin gelirlerin neredeyse tamamını tüketmesi, konut krizini ülkedeki en önemli ekonomik ve toplumsal sorunlardan biri haline getirdi.

Limanlarda ve otomotiv fabrikalarında üretim durdu

UGT ve CCOO sendikalarının açıkladığı ilk verilere göre greve katılımın en yüksek olduğu sektörler liman işletmeciliği ve otomotiv oldu. Her iki sektörde de greve katılım oranının yüzde 90'a ulaştığı bildirildi.

Navarra'daki Volkswagen ve Barselona'daki SEAT fabrikalarında üretimin tamamen durduğu belirtildi.

Sendikaların açıkladığı diğer katılım oranları ise şöyle:

• Et endüstrisi: Yüzde 85
• Atık toplama hizmetleri: Yüzde 82
• Enerji sektörü: Yüzde 75
• Sağlık ve sosyal hizmetler: Yüzde 38
• Posta hizmetleri: Yüzde 35

Ülke genelindeki grevin ulaşım, sanayi ve kamu hizmetlerinde aksamalara neden olduğu bildirildi.

Polisle göstericiler arasında arbede

Başkent Madrid'deki Mercamadrid toptancı halinde grevin ilk saatlerinde gerginlik yaşandı. Yaklaşık bin göstericinin toplandığı bölgede polis ile grev gözcüleri arasında arbede çıktı.

CCOO'nun Madrid temsilciliği, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, polisin göstericilere biber gazıyla müdahale ettiğini ve bir kişinin gözaltına alındığını duyurdu. Sendika, müdahale sırasında 13 kişinin tıbbi yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Polis sözcüsü bir kişinin gözaltına alındığını doğrularken Mercamadrid'de biber gazı kullanıldığı iddiasını doğrulamadı. Sözcü, Carabanchel bölgesindeki ayrı bir protestoya biber gazıyla müdahale edildiğini kabul etti.

Fırtına uyarılarına rağmen protestolar sürdü

Grev kapsamında öğleden sonra ülke genelinde geniş katılımlı yürüyüşler düzenlenmesi planlandı. Ancak Charles ve Bruna adı verilen iki fırtınanın etkisiyle birçok bölgede olumsuz hava koşulları oluştu.

İspanya Meteoroloji Ajansı, kuvvetli rüzgâr, şiddetli yağış ve yüksek dalgalar nedeniyle 14 bölge için uyarı yayımladı. Hava koşullarının protesto yürüyüşlerini olumsuz etkileyebileceği belirtilirken sendikalar grev çağrılarını sürdürdü.

87 yaşındaki kadının ölümü tepkileri büyüttü

İspanya'da konut krizine karşı protestolar, Madrid'de 87 yaşındaki bir kadının evinden tahliye edilmesi ve ardından hayatını kaybetmesiyle daha da büyüdü. Olayın ardından ülkenin çeşitli kentlerinde gösteriler düzenlendi ve protestocular kamplar kurdu. Kadının ölümü, yüksek kiralar ve zorla tahliyelere yönelik toplumsal tepkinin simgelerinden biri haline geldi.

Öte yandan parlamentonun geçen ay tahliyeleri sınırlandırmayı ve kira fiyatları üzerindeki baskıyı azaltmayı amaçlayan hükümet kararnamelerini reddetmesi de tepkileri artırdı.

Erken seçim öncesinde Sanchez hükümetine baskı

Konut krizinin siyasi tartışmaların merkezine yerleşmesi üzerine İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 29 Kasım'da erken genel seçime gidilmesi kararı aldı. Sanchez hükümeti, yükselen kira fiyatları ve yetersiz konut arzından büyük ölçüde birçok bölge ve belediyeyi yöneten sağ muhalefeti sorumlu tutuyor.

Ancak sendika yöneticileri ve protestocuların önemli bir bölümü, konut krizinde merkezi hükümetin de sorumluluğu bulunduğunu savunuyor. Sanchez'in liderliğindeki Sosyalist İşçi Partisi'nin kamuoyu yoklamalarında geride olduğu bir dönemde, erken seçim kararı siyasi tartışmaları yoğunlaştırdı.

Öte yandan Sanchez yönetimi, yakın çevresine yönelik yolsuzluk soruşturmaları ve geçen ay yaşanan ölümcül tren kazası nedeniyle de eleştirilerin hedefinde bulunuyor.

Tren makinistleri de greve gitti

Genel grevden bir gün önce, 10 Kasım'da tren makinistleri de iş bıraktı. Bu yıl meydana gelen iki ölümcül tren kazasının ardından makinistler, demiryolu altyapısının bakımına ve güvenlik önlemlerine daha fazla yatırım yapılmasını talep etti.

Grev nedeniyle ülke genelinde çok sayıda tren seferi iptal edilirken ulaşımda ciddi aksamalar yaşandı. Konut krizi ve ulaşım güvenliğine ilişkin protestolar, 29 Kasım'daki erken genel seçim öncesinde Sanchez hükümetinin karşı karşıya olduğu toplumsal baskıyı artırdı.