İş hayatında ibre ters döndü: Yeni mezun yerine deneyimli emekliye istihdam kapısı

İş hayatında dengeler hızla değişiyor. Artık yeni mezun yerine, deneyimli ve disiplinli emekliler tercih ediliyor. Haziran 2026 itibarıyla 12 milyon 309 bin kişi emekli maaşı alırken, bunların 2 milyon 233 bin 396'sı kayıtlı olarak çalışmayı sürdürüyor. 2022 sonunda 945 bin 652 olan çalışan emekli sayısının dört yıldan kısa sürede yüzde 136 artması dikkat çekiyor.

Ancak bu tablonun arkasında yalnızca geçim sıkıntısı bulunmuyor. İşverenlerin değişen personel tercihleri de emeklilerin yeniden çalışma hayatına katılmasında etkili oluyor. Özellikle 45-60 yaş aralığında, mesleğinde yıllarca çalışmış ve emeklilik hakkı kazanmış kişiler bazı işletmelerin aradığı personel profiline dönüşüyor.

Yeni mezunlar ikinci planda

İşverenler, yeni mezun çalışanların işe alışma sürecinin uzun olması, mesleki deneyim eksikliği ve kısa sürede iş değiştirme eğilimi sebebiyle personel bulmakta ve elde tutmakta zorlanabiliyor. Sürekli personel değişimi ise yeni işe alım, eğitim ve adaptasyon maliyetlerini artırıyor.

Buna karşılık yıllarca aynı meslekte çalışmış emekliler, işin gerekliliklerini bilerek göreve başlıyor. İşveren açısından deneyim, devamlılık, sorumluluk ve kriz anlarında soğukkanlı hareket edebilme önemli avantajlar oluşturuyor.

Araştırmalar doğruluyor

İŞKUR'un 5 bin 840 işletme yetkilisi ve 3 bin 110 iş arayanla gerçekleştirdiği araştırma, orta yaş grubunun işverenler açısından konumunu ortaya koyuyor:

• Araştırmaya katılan işverenlerin yüzde 83,3'ü işletmelerinde 45-64 yaş aralığında çalışan bulunduğunu belirtiyor.
• Bu gruptan çalışan istihdam eden işverenlerin yüzde 73'ü ise yeni işe alımlarda da orta yaş üzerindeki kişileri tercih edebileceğini ifade ediyor.

İşverenlerin 45 yaş üzerindeki çalışanları tercih etmesinde tecrübe ilk sırada geliyor. Buna karşılık fiziksel yeterlilik, yeni teknolojilere uyum ve ücret beklentisi işe alımda dezavantaj oluşturabiliyor.

Emeklinin gözde olduğu meslekler

Emekli ve orta yaş üzerindeki çalışanların öne çıktığı alanların başında şu meslekler geliyor:

• Teknik servis ve bakım-onarım
• Ustalık ve şoförlük
• Güvenlik ve danışmanlık
• Muhasebe ve satış

Eğitim sektöründe de deneyimli çalışanlara yönelik talep dikkat çekiyor. İŞKUR araştırmasına göre 45 yaş ve üzerindeki çalışanların bulunduğu işletmelerin oranı eğitim sektöründe yüzde 87,5'e ulaşıyor. Fiziksel yeterliliğin daha fazla önem taşıdığı inşaat sektöründe ise bu oran yüzde 73,9 seviyesinde kalıyor.

Şoförlük ve aşçılık gibi mesleklerde orta yaş üzerindeki adayların işe alınması olumlu karşılanırken; garsonluk, temizlik ve inşaat işçiliğinde fiziki şartlar belirleyici olabiliyor.

Tecrübe ve sadakat ön plana çıkıyor

İnsan kaynakları uzmanı Arzu Devecioğlu, işverenlerin 45-64 yaş grubundaki çalışanlara yönelmesinde mesleki deneyim ve iş disiplini arayışının etkili olduğunu belirterek, özellikle yetişmiş personel bulmanın zorlaştığı sektörlerde deneyimli çalışanların önemli bir avantaj sağladığını ifade ediyor.

İnsan kaynakları uzmanı Samet Bakırcı ise genç çalışanlarda sık iş değiştirmenin işletmeler açısından işe alım ve eğitim maliyetlerini artırabildiğine dikkati çekiyor. Bakırcı, tecrübeli çalışanların işe daha hızlı adapte olması, krizleri yönetebilmesi ve iş süreçlerini aksatmadan sürdürebilmesinin işveren tercihlerini etkilediğini vurguluyor.