İngiltere'den Türkiye'ye ait incirler için 'tüketmeyin' uyarısı: Pestisit kalıntısı sınırı aşıldı

İngiltere'nin ulusal pestisit izleme programının 2025 yılı sonuçları açıklandı. Health and Safety Executive (HSE) tarafından yayımlanan resmî rapora göre, incelenen yaş meyve numuneleri arasında yer alan iki ayrı incir partisinde yasal sınırların üzerinde tarım ilacı kalıntısı tespit edildi.

Tespit edilen kalıntı değerleri

Raporda yer alan laboratuvar analiz verilerine göre, sınır aşımına yol açan numuneler şöyle kayıtlara geçti:

• 1488/2025 numaralı numune (Black Bursa İnciri): Azoksistrobin maddesi 0,03 mg/kg, klorantraniliprol maddesi 0,02 mg/kg ölçüldü. Her iki etken madde için geçerli yasal azami limit 0,01 mg/kg düzeyindeydi.
• 3723/2025 numaralı numune (Siyah İncir): Siflumetofen etken maddesi 0,03 mg/kg oranında saptandı. Bu madde için belirlenen maksimum kalıntı limiti de 0,01 mg/kg idi.

Kurum, bu üç ölçümün tamamının yürürlükteki maksimum kalıntı limitini (MRL) doğrudan aştığını bildirdi.

Genel denetim tablosu: 3 bin 550 numune test edildi

İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda genelinde yürütülen denetim programı çerçevesinde 32 farklı gıda ve içecek grubundan toplam 3 bin 550 numune laboratuvar incelemesine alındı. Sonuçların genel dağılımı şöyle:

• 1.583 numunede hiçbir pestisit etken maddesine rastlanmadı.
• 1.884 numunede tespit edilen kalıntılar yasal sınırlar dahilinde kaldı.
• 83 numunede etken madde değerlerinin maksimum kalıntı limitini aştığı raporlandı.

Yetkililer, limit aşımı tespit edilen tüm numunelerle ilgili olarak tedarikçi firmalar ve marka sahipleriyle resmî temas kurulduğunu, kalıntı kaynaklarının belirlenmesine yönelik teknik incelemenin başlatıldığını açıkladı.

Ölçüm belirsizliği nedeniyle ihlal sayılmayan vaka

Raporda dikkat çeken bir başka ayrıntı da şöyle: Türkiye menşeli 5611/2025 kodlu bir incir numunesinde 0,02 mg/kg seviyesinde deltametrin tespit edildi. Yasal limit 0,01 mg/kg olmasına rağmen, laboratuvar ölçüm belirsizliği payı hesaba katıldığında bu bulgu resmî olarak kural ihlali sayılmadı. Aynı kategorideki Mısır menşeli 5619/2025 numaralı incir numunesinde ise üç ayrı pestisit etken maddesinde yasal eşiğin aşıldığı rapora yansıdı.

Limit aşımı doğrudan sağlık riski anlamına geliyor mu?

Raporda maksimum kalıntı limitinin teknik çerçevesine de vurgu yapıldı. Kurum, MRL değerinin doğrudan bir toksisite sınırı ya da kesin sağlık riski eşiği olmadığını belirtti. Bu değerin, tarım ilaçlarının iyi tarım uygulamalarına uygun şekilde kullanılması hâlinde üründe bulunmasına hukuken izin verilen en yüksek miktarı ifade ettiği ifade edildi.

Bir üründe limitin aşılmasının doğrudan tüketici sağlığını tehlikeye attığı sonucunu doğurmayabileceği; gerçek riskin belirlenmesi için etken maddenin kimyasal yapısının, ölçülen konsantrasyonun ve ürünün ortalama tüketim miktarının bilimsel olarak ayrıca modellenmesi gerektiği kaydedildi.