Fransa'nın Kuzey Kentlerinde Sokağa Çıkma Yasağı: Kriz Derinleşiyor

Fransa'da hafta sonu ülke geneline yayılan kitlesel gösterilerin şiddet olaylarına ve yağmaya dönüşmesinin ardından hükümet acil tedbirler almak zorunda kaldı. Başbakan Sébastien Lecornu, pazartesi akşamından itibaren yerel düzeyde kısmi sokağa çıkma yasakları uygulanması için valilere talimat verdiğini duyurdu.

Bakanlıklar arası kriz toplantısının ardından basının karşısına geçen Lecornu, kamu düzenini yeniden tesis etme konusunda kararlılığının tam olduğunu vurguladı. Gerekirse olağanüstü hal ilan edilebileceğini belirten Başbakan, mevcut aşamada hedefe yönelik kısıtlamaların daha uygun görüldüğünü ifade etti.

Lille dahil kuzey kentlerinde yasak

Başbakanın talimatının ardından arasında Lille'in de bulunduğu kuzey kentlerinde bugün ve yarın 20.00'dan 06.00'ya kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Ancak Lecornu, hangi kentlerde yasak uygulanacağına dair ayrıntılı bilgi vermezken başkentin tamamını kapsayacak bir adımı kesin bir dille dışladı. "Bütün Paris'i sokağa çıkma yasağı altına sokmak söz konusu bile olamaz, bunun bir anlamı yok" diyen Başbakan, valilerin can ve mal güvenliğine dönük tedbirleri belirlemeden önce belediye başkanları ve iş dünyası temsilcileriyle istişare yürüteceğini aktardı.

Gösteriler ülke geneline yayıldı

İçişleri Bakanlığı verilerine göre ülke genelindeki eylemlere yarım milyondan fazla kişi katıldı. Olaylar sırasında yaklaşık 2 bin 400 kişi gözaltına alınırken, 1000'e yakın polis ve itfaiye görevlisi yaralandı. Hafta sonu boyunca yüzleri maskeli gruplar dükkanları yağmaladı, araçları ateşe verdi ve resmi binaları hedef alarak polisle çatıştı.

Pazar günü Paris'teki Cumhuriyet Meydanı'nda gerginlik sürerken, güney kenti Marsilya'da pazartesi gününün büyük bölümünü kapsayan toplanma yasağı getirildi.

Tarihi binalar ve mağazalar ateşe verildi

Şiddet olayları yalnızca başkentle sınırlı kalmadı. Ülkenin orta kesiminde porseleniyle tanınan Limoges kentinde belediye binası alevler içinde kaldı. Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guérin, belediyeye saldırının doğrudan cumhuriyete saldırmak anlamına geldiğini belirtti.

• Lyon'da bir turizm ofisi ateşe verildi
• Bordeaux'da belediye binası yakınındaki mağazalar yağmalandı
• Marsilya, Lille ve Angers'daki belediye binalarına zorla girildi

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, güvenlik güçlerinin büyük kentlerde kontrolü kaybettiklerini kabul etti. Nuñez'in Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'a sunduğu istifa mektubu ise geri çevrildi.

Geniş çaplı adli takip başlatıldı

Başbakan Lecornu, olayların faillerini tespit etmek amacıyla geniş çaplı bir adli operasyon başlatıldığını duyurdu. Paris Emniyet Müdürlüğü bünyesindeki yaklaşık 200 müfettişin kamera ve video kayıtlarını inceleyerek aktarıldı. "Her şeyden önce zarara yol açanlar bunun bedelini ödemeli" diyen Lecornu, zarar gören işletmeler için salı gününden itibaren kısa çalışma ödeneği devreye alınacağını ve nakit akışı sıkıntısı çeken esnaf ve şirketler için özel bir destek fonu tahsis edileceğini açıkladı.

Okul eylemleri hayat pahalılığı tepkisiyle birleşti

Sokaktaki hareketlilik, geçen ay liselilerin yetersiz bina koşullarını ve öğretmen eksikliğini protesto etmesiyle başladı. Güvenlik güçlerinin eylemlere göz yaşartıcı gazla müdahalesinin ardından süreç diğer toplumsal kesimlerin katılımıyla büyüdü. Öğrencilere sendikalar ve çiftçiler katıldı; eylemler hayat pahalılığına ve İran'daki savaş nedeniyle artan doğalgaz fiyatlarına yönelik genel bir tepkiye dönüştü.

Seçim öncesi siyasi gerilim tırmanıyor

Fransa'daki kriz, cumhurbaşkanlığı seçimine altı ay kala siyasi kutuplaşmayı artırdı. Televizyondan halka seslenen Macron, şiddetten "aşırı solcu marjinal grupları" sorumlu tutarak cumhuriyeti hedef alanların hesap vereceğini söyledi.

Sol ittifakın lideri Jean-Luc Mélenchon iktidarı suçlarken, seçim öncesi kamuoyu yoklamalarında önde giden aşırı sağcı lider Marine Le Pen, hükümetin tükenmiş ve çaresiz kaldığını savundu.

Uluslararası arenada da yankı bulan olaylarda ABD Başkanı Donald Trump krizi göçle ilişkilendirirken, Fransız yetkililer bu iddiayı paylaşmadı ve şiddetin ardında aşırı solun yer aldığını vurguladı.