Fransa'da yangın ve yağma: Paris sokakları savaş alanına döndü, can kaybı yaşandı

Fransa, ülke çapında düzenlenen kitlesel gösterilerin sokakları kasıp kavurmasıyla adeta savaş alanına döndü. Öğrenci eylemlerine, sarı yelekliler, çiftçiler ve iklim aktivistlerinin de katılmasıyla büyüyen protestolar pek çok kentte sert çatışmalara sahne oldu. Tarihi binalar kundaklandı, lüks mağazalar yağmalandı ve 2 bin 400'den fazla kişi gözaltına alındı.

Eylemler nasıl başladı, nasıl büyüdü?

Gerginlik, yoksul banliyölerdeki liselerdeki öğretmen açığı ve bakımsız okullara tepki olarak başlatılan öğrenci eylemleriyle başladı. Yaklaşık bir aydır süren eylemlere, her yıl hayat pahalılığına karşı sokağa inen sarı yelekliler, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistleri de destek verince sokaklar iyice karıştı.

Eylemler, hayat pahalılığını ve kamu harcamalarını hedef alan ülke çapında kitlesel bir hükümet karşıtı harekete dönüşürken, binlerce kişinin sokaklara döküldüğü gün pek çok kentte son yılların en şiddetli çatışmaları yaşandı. Güvenlik güçleri kalabalıklara göz yaşartıcı gazla müdahale ederken olaylar gece boyunca sürdü.

Paris'te 855 kişilik gözaltı rekoru ve bir can kaybı

Paris'te 855 kişi gözaltına alındı; bu rakam başkent için rekor olarak kayda geçti. Polis kaynakları, gösteri sırasında fenalaşan bir kişinin ilk yardım merkezine götürüldüğünü, ancak merkezin önüne getirildiği sırada hayatını kaybettiğini bildirdi. Resmi açıklamaya göre bu kişi kalp ve solunum durması sonucunda yaşamını yitirdi.

Paris Belediye Başkan Yardımcısı Lamia El Aaraje, kentin bugüne kadar hiç görmediği yoğunlukta bir şiddetle sarsıldığını söyledi. Başkentte Elysee Sarayı, Başbakanlık binası ve Champs-Elysees gibi noktalarda eylem yapılmasının yasaklanmasına rağmen, protestocular kaldırım taşlarını sökerek yolları kapattı, araçları ve çöp konteynerlerini ateşe verdi.

Tarihi binalar kundaklandı

Çatışmalar sırasında kundaklama ve yağma olayları yaşandı. Limoges'ta 143 yıllık belediye binası maskeli bir grup tarafından kundaklandı; 1883'ten bu yana ayakta duran tarihi binanın çatısı ve saat kulesi yangında çöktü. 1852 yılında inşa edilen ve geçmişte askeri karakol olarak kullanılan yapıdaki yangına güçlükle müdahale edilebildi.

Diğer önemli olaylar ise şöyle:

• Lyon'da turizm danışma merkezi ateşe verildi
• Marsilya'da belediye binası basıldı; "Devrim başladı, Bastille'i ele geçiriyoruz" sloganları atıldı
• Bordeaux'da valinin resmi konutuna saldırı düzenlendi
• Rennes'te göstericilerin barikatları nedeniyle yollar kapandı

Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guerin, saldırının önceden planlanmış ve lojistik açıdan organize olduğunu belirterek, "Belediye binasını korumak için tek bir ulusal polis memurum bile yoktu. Bu ülke kötü durumda, hem de çok kötü durumda" dedi.

Lüks mağazalar yağmalandı, yüz milyonlarca euroluk hasar

Fransa, yanmış yıkılmış binalar ve gece boyunca süren eylemlerden kalan enkaz görüntüleriyle uyandı. Paris, Marsilya, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse ve Strasbourg gibi kentlerde süpermarketler, eczaneler, lüks mağazalar, kozmetik dükkanları ve elektronik mağazalar yağmalandı.

Yağmalanan işyeri sayısının bin 500'ü bulduğu, toplam maddi hasarın ise yüz milyonlarca euroyu aştığı belirtiliyor. Paris'te sokakların temizliği için bin görevli seferber edilirken, Paris Belediye Başkanı tüm Parislileri temizlik çalışmalarına katkı vermeye çağırdı. Bir Hollandalı turist, başkentin sokaklarındaki manzarayı "savaş bölgesine" benzetti.

Macron: "Hepimiz öfke ve utanç duyuyoruz"

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ulusa seslenerek yaşananları sert bir dille kınadı. "Bu görüntülere bakarken hepimiz kendimize sorduk: Bu insanların aklından ne geçiyor? Fransızlar bunu Fransa'ya nasıl yapabilir?" ifadelerini kullanan Macron, şöyle devam etti:

"Bunu hiçbir şey haklı çıkaramaz, hiçbir şey açıklayamaz, hiçbir şey mazur gösteremez. Bu akşam hepimiz öfke ve utanç duyuyoruz. Kentlerimizin sokaklarının bu şekilde tahrip edildiğini görmek tahammül edilemez."

Macron, "Yıkanlar bedelini ödemeli, yağmalayanlar verdikleri zararı karşılamalı. Cumhuriyeti yıkmaya çalışanlar bunun hesabını vermeli" diyerek, valilere kentleri korumak için gerekli kararları alma yetkisi verildiğini açıkladı. Bazı toplantı ve gösterilerin yasaklanmasına kadar gidilebileceğini kaydetti.

Hayat pahalılığı ve akaryakıt fiyatlarıyla ilgili endişeleri anladığını belirten Macron, bu fiyat artışlarının kaynağında Fransa'nın taraf olmadığı Basra Körfezi'ndeki çatışmanın bulunduğunu söyledi.

İçişleri Bakanı: 600'den fazla güvenlik görevlisi yaralandı

İçişleri Bakanı Laurent Nunez, gösterilerde 600'den fazla polis, jandarma eri ve itfaiyecinin yaralandığını duyurdu. Yaralı sayısının henüz kesin olmadığını belirten Nunez, şu ifadeleri kullandı:

"Protesto düzenlemek temel bir hak; şiddetli ve örgütlü şekilde düzensizlik saçmak değil. Cumhuriyet, düzensizliği ve şiddeti dayatmaya çalışanlara karşı hiçbir taviz vermeyecek."

Nunez, dün öğle saatlerinden itibaren aşırı sola mensup binlerce kişinin kamu binalarını hedef aldığını, ardından da suça karışan kişilerin bu gruplara katıldığını aktardı.

Başbakan Lecornu: "Geri dönüşü olmayan bir noktaya gelindi"

Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, yaşanan şiddet olaylarını kınayarak ülkede geri dönüşü olmayan bir noktaya gelindiğini söyledi. Solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisine seslenen Lecornu, "Ya cumhuriyetin, kamu düzeninin ve yasaların yanındasınız ya da kırıp dökenlerin yanındasınız" ifadelerini kullandı.

Emniyet güçlerine net talimatlar verildiğini belirten Lecornu, parlamentoda görüşülen hasar tazminat yasasıyla ilgili sürecin sonuna kadar götürüleceğini vurguladı: "Kamuya ait paranın kırıp dökenlerin hasarını değil, kamu hizmetlerini finanse etmesi gerekiyor."

Gösteri rakamları tartışma konusu

Eylemlere katılım konusunda farklı rakamlar öne çıktı. Resmi kaynaklar 550 bin kişinin katıldığını belirtirken, CGT sendikası bu sayının 800 bin olduğunu savundu. Paris savcılığı, gözaltına alınanların çoğunun, şiddet veya mala zarar verme amacı taşıyan bir gruba katılma, silah ve patlayıcı bulundurma ve yüzünü gizleme suçlamalarıyla tutulduğunu açıkladı.