Fransa'da Öğrenci Eylemlerinde 160 Bini Aşkın Kişi Sokağa İndi: Sarı Yelekliler de Destek Verecek

Fransa'da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki koşulları nedeniyle liselerde başlayan öğrenci protestoları üçüncü haftasında da devam ediyor. Başkent Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux gibi büyük kentlerde lise ve üniversite öğrencileri bir kez daha sokaklara aktı.

Eğitim sendikaları ve bazı öğretmenlerin de destek verdiği gösterilerde yer yer polis ile göstericiler arasında sert arbedeler yaşandı. İçişleri Bakanlığı ülke genelinde 161 bin 500 kişinin gösterilere katıldığını duyururken, öğrenci ve sendika örgütleri katılımın 480 bine ulaştığını açıkladı.

Protestolar nedeniyle 214 lisede eğitim verilemedi. Bir önceki büyük eylem gününde bu sayı 800'lere kadar çıkmıştı. Hükümet, geçen haftaki gösterilere 266 bin kişinin katıldığını açıklamış, katılımın azalmaya başladığını savunmuştu.

Paris'te Place d'Italie Meydanı'ndan Invalides yönüne düzenlenen ana yürüyüşte öğrenciler, eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını ve polis müdahalelerinin sona ermesini talep etti. Başkentte belediye binası ile Port-Royal Meydanı arasında daha küçük çaplı ikinci bir yürüyüş de düzenlendi.

Greta Thunberg'den protestolara destek

Protestolara destek verenler arasında İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de yer aldı. Thunberg, Paris yakınlarındaki Saint-Denis kentinde bulunan Paul-Eluard Lisesi önündeki öğrenci eylemine katılarak Fransız öğrencilerle gurur duyduğunu söyledi.

"Geleceğimiz elimizden çalınıyor ve okullar ihtiyaç duydukları yatırımları alamıyor" diyen Thunberg, gençlerin kendilerini ilgilendiren karar süreçlerine dahil edilmediğini belirtti. Eğitim bütçesindeki yetersizliğin gençlere toplumda öncelik verilmediğinin göstergesi olduğunu vurgulayan aktivist, Fransız polisinin genç göstericilere yönelik sert müdahalelerini de sert dille eleştirdi ve "Pes etmeyeceğiz" ifadesini kullandı.

Eylem sırasında yaklaşık 20 avukat, cübbeleriyle okul önünde bir araya gelerek öğrencileri olası polis müdahalelerine karşı koruma altına aldı.

Sarı Yelekliler ile ortak eylem çağrısı

Fransa'da Sarı Yelekliler hareketinden aktivistler ile öğrenci ve çeşitli toplumsal hareketlerin temsilcileri, 17 Ekim Cumartesi günü ortak gösteriler düzenlemek üzere çağrı yaptı. "Sarılar ve gençler, mücadelelerimiz buluşuyor" sloganıyla yayımlanan çağrıda, eğitim sistemindeki sorunlara yönelik protestoların hayat pahalılığına karşı mücadeleyle birleştirilmesi hedefleniyor.

• Paris'te Bastille Meydanı'nda saat 14.00'te gösteri düzenlenmesi ve yürüyüşün Opera yönüne ilerlemesi planlanıyor
• Rennes'de aynı saatte Cumhuriyet Meydanı'nda buluşma çağrısı yapıldı
• Öğrenciler, öğretmenler, işçiler, çiftçiler ve emekliler eylemlere davet edildi

17 Ekim gösterilerinin, eylül ayından bu yana devam eden lise protestolarında yeni bir aşama olarak değerlendiriliyor. Öğrenci örgütleri, eğitim tepkilerini hayat pahalılığı ve sosyal adalet talepleriyle birleştirerek farklı toplumsal kesimleri ortak bir mücadelede buluşturmayı amaçlıyor.

Kritik veriler

Fransa Eğitim Bakanlığı, protestoların başlangıcından bu yana 147 eğitim çalışanının yaralandığını açıkladı. Yükseköğretim Bakanlığı ise üniversitelerin yaklaşık yüzde 35'inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını bildirdi. Öğrenci örgütleri ise ülkedeki yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90'ının kapalı olduğunu veya girişlerinin engellendiğini öne sürdü.

İle-de-France Bölge Yönetimi, protestoların başından bu yana 110'dan fazla lisenin zarar gördüğünü açıkladı. Maddi zararın 8,5 milyon euroya ulaştığını bildiren Yönetim, okullara zarar verenler hakkında açılacak davalara müdahil olacağını ve reşit olmayan faillerin ailelerinin hukuki sorumluluklarının da gündeme getirileceğini duyurdu.

Adalet Bakanlığı verilerine göre, 8 Ekim'e kadar 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların 5 bin 890'ının reşit olmadığı belirtilirken, 2 bin 376 kişi hakkında adli işlem başlatıldı, 6'sı çocuk 21 kişi hakkında tutuklu yargılama kararı verildi.

Polis müdahaleleri de tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Önceki gösterilerde bir öğrencinin elini, başka bir öğrencinin ise gözünü kaybetmesinin ardından Ulusal Polis Genel Müfettişliği, protestoların başlangıcından bu yana 36 soruşturma açıldığını bildirdi.

Hükümetin önlemleri yetersiz bulundu

Öğrenciler, öğretmen eksikliğinin giderilmesini, okul binalarının yenilenmesini, ders programlarının hafifletilmesini ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'un kaldırılmasını talep ediyor. Lise Öğrencileri Sendikası, eğitim sistemindeki sorunların çözümü için 10 milyar euroluk acil kaynak ayrılmasını istiyor.

Eğitim Bakanı'nın öğretmen eksikliğinin yoğun yaşandığı okullara 3 bin yedek öğretmen gönderileceğini ve eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılacağını açıklamasına rağmen, öğrenci örgütleri bu adımları yetersiz buldu.

Öğrenci örgütleri, talepleri karşılanana kadar protestoların süreceğini ve 17 Ekim'de Sarı Yeleklilerle birlikte daha geniş katılımlı eylemler düzenleyeceklerini duyurdu.