Fransa ve Almanya'dan Türkiye'yi dışarıda bırakan otomotiv teklifi

Fransa ve Almanya, Avrupa otomotiv sanayisinin rekabet gücünü artırmaya yönelik yeni bir yaklaşım üzerinde uzlaştı. İki ülkenin ortak önerisi, belirli şartların yerine getirilmesi halinde İngiltere'nin Avrupa'da üretilen araçlara yönelik destek mekanizmalarına dahil edilmesinin önünü açıyor.

Fransa daha önce otomotiv sektöründeki kamu desteklerinin AB ülkelerinde üretilen araçlarla sınırlandırılmasını savunuyordu. Almanya ise Avrupa otomotiv sanayisinin İngiltere gibi önemli ticaret ortaklarıyla güçlü üretim bağlarına dikkat çekerek daha geniş bir kapsam oluşturulmasını istiyordu. Yeni öneri, iki ülkenin bu konudaki yaklaşımını birbirine yaklaştırırken İngiltere'nin sistem katılımını belirli koşullara bağlıyor.

Türkiye Neden Teklifin Dışında Kaldı?

Önerinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri, İngiltere'ye tanınması planlanan özel imkanın Türkiye'yi kapsamaması oldu. Gündemdeki formüle göre otomotiv sektöründeki Avrupa üretimi tanımı, AB'nin 27 üyesinin yanı sıra 1 Ocak 2020 itibarıyla AB iç pazarının parçası olan belirli ülkeleri de kapsayabilecek. İngiltere, söz konusu tarihte AB'den ayrılmamış olduğu için bu koşul üzerinden değerlendirilirken Türkiye aynı kapsamda yer almıyor.

Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği ilişkisi, sanayi ürünlerinin ticaretinde önemli kolaylıklar sağlıyor. Ancak bu ilişki, Türkiye'de üretilen bütün araçların yeni düzenlemedeki özel teşvik koşullarından otomatik olarak yararlanacağı anlamına gelmiyor. Öte yandan teklifin henüz kesinleşmemiş olması, müzakere sürecinde Türkiye açısından yeni düzenlemelerin gündeme gelebileceğini gösteriyor.

Çinli Elektrikli Otomobiller İçin Vergi Şartı

Fransa ve Almanya'nın önerisinde Çin menşeli elektrikli otomobillere yönelik ticaret politikası da önemli bir yer tutuyor. İngiltere'nin Avrupa otomotiv desteklerine dahil edilmesi için AB'nin belirli ticaret politikalarıyla uyum sağlaması isteniyor. Bu kapsamda Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara uygulanan ek vergiler de gündeme geliyor.

İngiltere'nin bu koşulları kabul etmesi halinde Avrupa otomotiv desteklerinden yararlanma imkanı elde etmesi öngörülüyor. Ancak böyle bir adımın, Çinli üreticilerin İngiltere pazarındaki maliyetlerini ve rekabet koşullarını da etkilebileceği değerlendiriliyor.

Avrupa Üretimine Yönelik Teşvikler Yeniden Şekilleniyor

Tartışmanın merkezinde, Avrupa Komisyonunun sanayi üretimini desteklemek amacıyla hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası teklifi bulunuyor. Düzenleme, stratejik sektörlerde Avrupa üretiminin güçlendirilmesini ve kamu kaynaklarının belirli üretim koşullarını karşılayan ürünlere yönlendirilmesini amaçlıyor. Otomotiv sektöründe ise kamu alımları ve desteklerden yararlanacak araçların üretim yeri ile parça tedarikine ilişkin şartlar büyük önem taşıyor.

Komisyonun ilk taslağında şu kriterler yer alıyor:

• Araçların AB'de monte edilmesi
• Batarya dışındaki parçalarının değer bakımından en az yüzde 70'inin AB kaynaklı olması

Fransa ve Almanya'nın yeni önerisi ise İngiltere için bu çerçeveye özel bir katılım yolu oluşturmayı hedefliyor.

2035 Emisyon Hedeflerinde Esneklik Gündemde

Ortak öneride Avrupa otomotiv sektörünün karbon salımı hedefleri de yer alıyor. İki ülke, 2035 yılı için belirlenen emisyon azaltım yaklaşımının esnetilmesini savunuyor. Gündemdeki formül, otomobil üreticilerine tanınacak esnekliğin kapsamını yeniden değerlendirmeyi öngörüyor. Bu değişiklik, geleneksel motorlu ve hibrit araçların Avrupa pazarındaki geleceği açısından kritik bir önem taşıyor.

Türkiye'nin Otomotiv Sektöründe Rekabet Riski

Türkiye, Avrupa otomotiv sanayisinin üretim ve tedarik zincirinde önemli bir konuma sahip. AB ile Gümrük Birliği çerçevesinde yürütülen ticaret, Türk otomotiv ana sanayisi ve yan sanayisi için Avrupa pazarını kritik hale getiriyor.

Buna karşın Avrupa üretimini esas alan yeni teşvik koşullarının Türkiye'yi hangi ölçüde kapsayacağı henüz netleşmiş değil. Özellikle araçların montaj yeri ve parça menşeine ilişkin şartlar, Türkiye'de üretim yapan şirketler açısından belirleyici olabilir.

Türkiye'nin beklentisi, Gümrük Birliği kapsamında oluşan üretim ve tedarik ilişkilerinin yeni sanayi politikalarında dikkate alınması yönünde. Bu nedenle öneri, yalnızca İngiltere'ye tanınabilecek avantajlar bakımından değil, Türkiye'nin Avrupa pazarındaki konumunun nasıl korunacağı açısından da büyük önem taşıyor.

Nihai Karar Müzakere Sürecinde Şekillenecek

Fransa ve Almanya'nın üzerinde uzlaştığı yaklaşım, AB genelinde yürürlüğe girmiş kesin bir düzenleme değil. Önerinin AB kurumlarında değerlendirilmesi ve yasama sürecinden geçmesi gerekiyor. Bu süreçte İngiltere'ye tanınması planlanan özel imkanların kapsamı kadar, Türkiye ile Gümrük Birliği ilişkilerinin yeni kurallarda nasıl ele alınacağı da belirleyici olacak.

Avrupa otomotiv sektöründe üretim, teşvik ve ticaret koşullarının yeniden tartışıldığı bu dönemde, Türkiye açısından kritik unsur nihai metinde hangi ülkelerin ve hangi üretim faaliyetlerinin kapsam içine alınacağı olacak. Alınacak karar, Türk otomotiv sanayisinin Avrupa pazarındaki rekabet koşullarını doğrudan etkileyebilecek.