Film gibi firar: Beyaz Saray'daki dostlar devreye girdi, medyayı da kandırarak soluğu ABD'de aldı

Brezilya'da devlet başkanlığı seçimini kaybeden muhafazakar senatör Flávio Bolsonaro, Yüksek Mahkeme'nin pasaportlarına el koyup yurt dışına çıkışını yasaklayan kararına rağmen gizli bir operasyonla ABD'ye kaçmayı başardı.

Pazar günkü yenilginin üzerinden henüz 24 saat geçmemişken devreye alınan kaçış planı; yem olarak kullanılan araçlar, Arjantin sınırında bekleyen özel bir jet ve Beyaz Saray'daki güçlü dostların devreye girmesiyle tamamlandı.

Hakkındaki ceza soruşturmaları seçimden önceye dayansa da Yüksek Mahkeme'nin yurt dışı yasağı kararı, yenilgiden hemen sonra çıktı. Tutuklanma endişesine kapılan müttefikleri pazartesi günü harekete geçerken, bu karar Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın siyasi rakibini cezalandırmaya kararlı olduğu yönündeki suçlamaları da körükledi.

Medya yanıltmacasıyla başlayan kaçış planı

Pazartesi akşamı başkent Brasília'daki konutundan çıkan dört koyu renkli araç farklı yönlere dağılarak gazetecileri ve yetkilileri peşine taktı. Ertesi gün öğleden sonra müttefikleri basına onun çoktan Florida'ya ulaştığını söyleyerek medyayı yanılttı. Brezilya ve dünya basını ülkeden ayrıldığını yazarken Bolsonaro aslında hâlâ Brezilya'daydı; özel jeti ise sınırın öbür tarafında, Arjantin'de bekliyordu.

Yanıltmacaya dayanan bu plan, Washington ve Brezilya'daki en yakın müttefiklerinden bazılarını bile Bolsonaro'nun nerede olduğu konusunda habersiz bıraktı.

Arjantin sınırından Miami'ye uzanan gizli rota

Salı günü yüzlerce kilometre uzaklıktaki Arjantin sınırına yönelen Bolsonaro, eşi ve iki kızıyla birlikte yerel saatle 22.50'de Brezilya, Arjantin ve Paraguay sınırlarının kesiştiği Foz do Iguaçu yakınlarındaki Tancredo Neves Uluslararası Köprüsü'nü geçerek Puerto Iguazú kentine girdi.

Arjantin makamlarının verdiği bilgiye göre sınırı geçen araca Arjantin havalimanı güvenlik polisi eşlik etti ve aileyi Iguazú Şelaleleri Uluslararası Havalimanı'ndaki pasaport kontrol noktasına götürdü. Eski bir Arjantin istihbarat şefine göre, süreci Puerto Iguazú'dan bizzat izleyen Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'nin başdanışmanlarından Santiago Caputo, koordinasyon için Flávio'nun küçük kardeşi Eduardo Bolsonaro ile doğrudan temas halindeydi.

Havalimanında, bir gün önce Buenos Aires'ten gelen ve özel havayolu şirketine ait olan Gulfstream G400 tipi jet bekliyordu. Uçağı, geniş bağlantılara sahip Eduardo Bolsonaro ile birlikte çalışan ve aralarında ABD Başkanı Donald Trump'ın danışmanı Jason Miller'ın da yer aldığı küçük bir grup ayarlamıştı.

Uçuş verilerine göre İtalyan pasaportuyla seyahat eden Bolsonaro, eşi ve iki kızı saat 23.30'da LV-JQW kuyruk numaralı uçağa bindi. İki pilot ve bir kabin görevlisinin yer aldığı jet, çarşamba günü saat 00.21'de havalandı. ABD yolunda yakıt ikmali için Ekvador'un Guayaquil kentine uğrayan jet, çarşamba sabahı 09.30 sularında Miami-Opa Locka Executive Havalimanı'na indi. Lacivert polo tişörtlü ve sırt çantalı Bolsonaro ile ailesini, üniformalı görevliler kameralardan korumak için şemsiyelerle perdeleyerek bekleyen bir SUV araca bindirdi.

Siyasi sürgün hesabı

Ailenin ABD'ye girişi, üst düzey ABD'li yetkililerin, etkili Trump müttefiklerinin ve Arjantin lideri Milei'nin çabasıyla sağlandı. Düzenlemelere aşina kişilere göre Trump salı günü Bolsonaro ve ailesinin kabulünü bizzat onaylayınca Dışişleri Bakanı Marco Rubio vize vermek için harekete geçti; ancak aile ülkeye bir yıl kalmalarına izin veren insani şartlı tahliye statüsüyle girdi.

Çarşamba günü Miami'den açıklama yapan ve kendisini "Brezilya'nın lideri" diye tanımlayan Bolsonaro, kendisini "özgürlükler ülkesinde" ağırlayan Trump'a ve "cesareti" ile "adalet duygusu" için Milei'ye teşekkür etti.

Bu sığınma kararı, Bolsonaro ailesinin içerideki hukuki ve siyasi kavgalarına ABD Başkanı'nı dahil etmek için yıllardır yürüttüğü lobi faaliyetlerinin zirvesi oldu. Eduardo Bolsonaro'nun öncülük ettiği bu kampanyaya, Trump'ın eski stratejisti Steve Bannon gibi isimler de destek verdi. Kampanya; Mar-a-Lago yemeklerinden CPAC konferanslarına ve Beyaz Saray toplantılarına kadar uzandı. Geçen yıl Trump'ın yemin töreninde Eduardo, Başkan Yardımcısı JD Vance'in yemeğine katıldıktan sonra Donald Trump Jr. ile kucaklaştı.

Bannon, solun Bolsonaro ailesine muamelesinin ABD'li muhafazakarlar için bir uyarı olduğunu savunarak şöyle dedi:

"ABD'de siyasetin kolaylaşacağını sananlar henüz hiçbir şey görmedi. Bu iş sadece daha çirkin, daha partizan ve daha saldırgan bir hal alacak."

ABD-Brezilya ilişkileri yeniden şekilleniyor

Yarımkürenin en güçlü iki siyasi ailesi arasındaki bu kişisel ittifak, ABD-Brezilya ilişkilerini de baştan sona yeniden şekillendirdi. Trump geçen yıl Bolsonaro'ya yapılan muameleyi gerekçe göstererek Brezilya'ya ağır gümrük vergileri getirmiş ve Bolsonaro'ya yurt dışı yasağı koyan Yüksek Mahkeme yargıcına yaptırım uygulamıştı. Öte yandan Trump'ın müttefiki Milei de temmuz ayında Flávio Bolsonaro'nun Brezilya'daki mitingine katılıp Lula da Silva'ya "hırsız" demiş, bunun üzerine Brezilya Arjantin'deki büyükelçisini geri çağırmıştı.

Lula dördüncü kez kazandı

Brezilya'da görevdeki solcu Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 25 Ekim'de düzenlenen devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu kazanarak yeniden koltuğa oturdu. Sandıkların tamamının açılmasıyla kesinleşen yarış, Lula'yı ülke tarihinde demokratik yollarla dördüncü kez devlet başkanı seçilen ilk isim yaptı.

Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi tarafından açıklanan ve oyların yüzde 100'ünü kapsayan resmi sonuçlara göre İşçi Partisi lideri Lula, geçerli oyların yüzde 51,79'unu aldı. Toplam 64 milyon 256 bin 232 seçmenin desteğini arkasına alan Lula, sağcı rakibini geride bırakarak zaferini ilan etti.

• Luiz Inácio Lula da Silva: Yüzde 51,79 – 64 milyon 256 bin 232 oy
• Flávio Nantes Bolsonaro: Yüzde 48,21 – 59 milyon 826 bin 41 oy

Aradaki 4,4 milyonu aşkın oy farkına rağmen Bolsonaro seçim yenilgisini resmi olarak kabul etmedi. Seçim genelinde kullanılan oyların 4 milyon 153 bin 801'inin boş veya geçersiz sayıldığı kaydedildi. İki aday arasındaki çekişme son ana kadar sürse de sandık kurullarının tamamından gelen veriler Lula'nın üstünlüğünü tescilledi.