Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi ifadeye çağrıldı: Menfaatin 2 katı Hazine'ye ödenmesi gerekiyor

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Aklama Suçları Soruşturma Bürosu tarafından sermaye piyasasındaki işlemlere yönelik yürütülen ve kamuoyunda "fon soruşturması" olarak bilinen soruşturma tüm hızıyla sürüyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, dünkü açıklamasında soruşturma kapsamında 85 şüphelinin tutuklandığını, 220 kişi hakkında işlem yapıldığını ve birçok kişinin mal varlığının dondurulduğunu açıkladı.

5 kişi gönüllü iade yaptı

Sermaye Piyasası Kurulu, 1 Ekim'de tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında tasfiye kararından önce katılma payı satışlarından fahiş kazanç elde edenlerden bu kazancı kendi isteğiyle iade etmek isteyenler için Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına "İsteğe Bağlı İade Hesapları" açıldığını duyurmuştu. İade edilen tutarların ilgili fonların tasfiye malvarlığına dahil edilerek katılma payı sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılacağı belirtiliyor.

Gürlek, iadelere ilişkin yaptığı açıklamada "5 kişi bu hesaplara iadede bulunmuş" bilgisini paylaştı. Ayrıca "Zararın 2 katını karşılaması etkin pişmanlık sebebi ancak bu soruşturmanın kapanması, dosyanın kapanması anlamına gelmiyor" ifadelerini kullandı.

Kaya çifti bugün ifade verecek

Soruşturma kapsamında eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı ve AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya'nın bugün "şüpheli" sıfatıyla ifade verecekleri öğrenildi. Çiftin ifadeye çağrılması, haklarında gündeme gelen iade haberlerinin ardından geldi. Kaya çiftinin 1 milyar 860 milyon lirayı TMSF bünyesindeki isteğe bağlı iade hesabına yatırdığı belirtiliyor.

Yalnızca kazancın geri verilmesi yeterli değil

Vergi uzmanı Mahmut Aydoğmuş, SPK'nın açtığı "isteğe bağlı iade hesabı" ile Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107'nci maddesindeki etkin pişmanlık düzenlemesinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti.

Aydoğmuş'un önemli değerlendirmeleri şöyle:

• "Piyasa dolandırıcılığı suçunda yalnızca elde edilen kazancın geri verilmesi cezasızlık için yeterli değil. Kanun, elde edilen veya elde edilmesine sebep olunan menfaatin iki katının Hazine'ye ödenmesini öngörüyor."
• Soruşturma başlamadan önce şartların yerine getirilmesi halinde cezaya hükmolunmuyor; soruşturma başladıktan sonra ise aşamasına göre cezada indirim gündeme geliyor.

"Yeni bir cezasızlık alanı yaratılamaz"

SPK'nın oluşturduğu iade mekanizmasına da değinen Aydoğmuş, şunları kaydetti:

• "SPK'nin oluşturduğu iade mekanizmasının hukuki zemininin çok daha açık ortaya konulması gerekiyor."
• "Bir idari düzenleme veya iade mekanizmasıyla kanunda öngörülmeyen yeni bir cezasızlık alanı yaratılamaz."
• "'Parayı iade et, dosyayı kapat' şeklinde algılanabilecek bir uygulama sermaye piyasalarında çok tehlikeli bir emsal oluşturur."

Asıl soru: Neden zamanında tespit edilemedi?

Aydoğmuş, asıl konunun isimlerden ziyade "Neden zamanında tespit edilemedi?" sorusu olduğunu vurguladı:

• "Mesele iki kişinin yaptığı ya da yapacağı iadeye indirgenemeyecek kadar büyük. Üstelik dosyada kamuoyuna mal olmuş başka isimler de bulunuyor."
• "Asıl sorulması gereken, bugün iadesi konuşulan bu olağanüstü kazançların neden zamanında tespit edilemediğidir."
• "Yaşananlar SPK açısından ciddi bir denetim zafiyetini tartışmaya açıyor. Böylesine büyük bir piyasayı düzenleyen SPK'nın bünyesinde klasik anlamda bir Teftiş Kurulu bulunmaması da sorgulanmalıdır."

Asıl tartışma iadelerden sonra başlayacak

Aydoğmuş, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: "Bu dosya, manipülasyon yaptığı ileri sürülen kişilerin kazançlarını iade etmesi ve mağdurlara ödeme yapılmasıyla kapatılamaz." Siyasi bağlantılardan denetim mekanizmasının işleyişine, fonların nasıl bu büyüklüklere ulaştığından işlemlerin neden zamanında tespit edilemediğine kadar cevaplanması gereken çok sayıda soru olduğunu belirten Aydoğmuş, "Fon krizi daha çok su kaldırır; asıl tartışma iadeler yapıldıktan sonra başlayacaktır" ifadelerini kullandı.