Deprem riski en düşük şehirler belirlendi: Uzmanlar konum verdi, fay hatları teğet geçiyor

Yerkabuğunun hareketli tektonik plakaları dünyada pek çok noktayı yıkıcı sarsıntılara maruz bırakırken, bazı coğrafyalar milyonlarca yıllık jeolojik kalkanları sayesinde bu tehlikeden büyük ölçüde korunuyor. Aktif kırılma hatlarının kilometrelerce uzağında kalan, enerjinin birikmediği ve sağlam anakaya tabakasına sahip bu özel alanlar, küresel sismik haritada dikkat çekici bir tablo oluşturuyor.

Fay ağlarıyla çevrili Türkiye'de de benzer şekilde jeolojik konumu ve zemin dayanıklılığıyla ana hatların teğet geçtiği korunaklı yerleşimler öne çıkıyor. Uzmanlar, bu bölgeleri konum bazlı değerlendirerek en güvenli adresleri tek tek belirledi.

SARSINTI RİSKİ DÜŞÜK OLAN ÜLKELER

Küresel ölçekte sismik aktivitenin sıfıra yakın seyrettiği noktalar, tektonik levha sınırlarının derin iç kesimlerindeki devasa kıtasal kalkanlarda yoğunlaşıyor. İskandinav kalkanı üzerinde kurulu İsveç, Norveç ve Finlandiya ile Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya bu durağan kuşağın en güvenli merkezleri arasında yer alıyor.

Almanya, Polonya ve İrlanda gibi kıta içi Avrupa ülkeleri de benzer bir jeolojik dinginliği paylaşırken; Grönland, Faroe Adaları, Kanada'nın masif iç bölgeleri ve Rusya'nın Sibirya havzası, enerjinin dağılmasını sağlayan kayaç bloklarıyla sarsıntısız hayatın adresi konumunda.

Güney Yarımküre'de ise milyonlarca yıllık oturmuş anakayasıyla Brezilya Kalkanı ve aktif tektonik sınırlara binlerce kilometre mesafedeki Avustralya ana karası, deprem riskinin en düşük olduğu yerlerin başında geliyor. Afrika kıtasının orta ve batı kuşağında konumlanan Çad, Nijer, Burkina Faso ve Fildişi Sahili gibi ülkeler de aktif kırık zonlarından tamamen izole yapılarıyla yerkürenin en stabil sahaları arasında gösteriliyor.

TÜRKİYE'DE DEV FAYLARIN TEĞET GEÇTİĞİ İÇ ANADOLU BÖLGESİ

Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay hatlarının çevrelediği Türkiye'de, bu ana mekanizmaların kapsama alanından uzaklaşan korunaklı bölgeler tespit ediliyor. İç Anadolu'nun merkezinde yer alan Konya Havzası ve komşusu Karaman, batı uçlarındaki sınırlı lokal hareketlilikler haricinde, oturmuş zemin tabakasıyla ülkenin sismik açıdan en sakin adresleri arasında kabul ediliyor.

Bu hattın doğu yönündeki devamı niteliğindeki Aksaray, Niğde ve Nevşehir de geçmişten günümüze kayda geçen düşük aktivite verileriyle risksiz kuşakta öne çıkıyor.

GÜNEYDOĞU'NUN MASİF KAYALARI VE TRAKYA'NIN KORUNAKLI SINIRI

Güneydoğu Anadolu sahasında Mardin, özellikle il merkezi ve güney ilçelerindeki masif kireçtaşı anakayasıyla sismik dalgalara karşı doğal bir mukavemet sunuyor. Şanlıurfa'nın da kuzeybatı sınırı haricindeki geniş ovası, ana kırık mekanizmalarına olan coğrafi mesafesiyle güvenli sahalar içerisinde yer alıyor.

Marmara Denizi'ne yaklaştıkça sismik tehlikenin keskin biçimde yükseldiği Trakya'da ise Kırklareli'nin kuzeybatısı ile Edirne'nin batı kırsalı, Kuzey Anadolu Fayı'nın Marmara kollarından fiziki olarak uzakta kalması sayesinde bölgenin riski en sınırlı noktaları olarak haritaya yansıyor.

• Konya ve Karaman: Oturmuş zemin tabakasıyla İç Anadolu'nun en sakin merkezleri
• Aksaray, Niğde, Nevşehir: Düşük sismik aktivite verileriyle öne çıkan doğu hattı
• Mardin: Masif kireçtaşı anakayasıyla doğal deprem direnci
• Şanlıurfa: Geniş ovasıyla ana faylardan uzak konum
• Kırklareli kuzeybatısı ve Edirne batı kırsalı: Marmara fay kollarından fiziki uzaklık

Uzmanlar, söz konusu bölgelerin jeolojik yapı ve zemin dayanıklılığı bakımından öne çıktığını ancak her koşulda yapısal dayanıklı inşaatın önemini vurguluyor.