Cumartesi Anneleri'nden Dargeçit isyanı: 30 yıllık adalet arayışı zamanaşımıyla sona erdi

Cumartesi Anneleri, 1127. hafta buluşmasında 1995 yılında Mardin'in Dargeçit ilçesinde gözaltına alındıktan sonra kendilerinden bir daha haber alınamayan 7 kişi ile uzman çavuş Bilal Batırır'ın akıbetini bir kez daha kamuoyunun gündemine taşıdı.

Galatasaray Meydanı'nda gerçekleştirilen açıklamada, 18 sanığın beraat ettiği davanın 2026 yılında zamanaşımı gerekçesiyle düşürülmesine yönelik güçlü tepki dile getirildi. Kayıplarının fotoğraflarını ve karanfilleriyle buluşmaya katılan aileler, bu davanın zamanaşımıyla kapanmasına rağmen adalet mücadelesinden vazgeçmeyeceklerini vurguladı.

1995 Yılında Neler Yaşandı?

Şubat 1995'ten bu yana gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetinin açıklanması ve sorumluların yargılanması talebiyle eylemlerini sürdüren Cumartesi Anneleri'nin aktardığına göre, 29 Ekim ile 8 Kasım 1995 tarihleri arasında Mardin'in Dargeçit ilçesinde askerler ve korucular tarafından ev baskınları düzenlendi. Aralarında çocukların ve kadınların da bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı ve Dargeçit Jandarma Taburu'na götürüldü.

Gözaltına alınan ve bir daha kendilerinden haber alınamayan 7 kişinin kimlikleri şöyle:

• Davut Altunkaynak (12 yaşındaydı)
• Seyhan Doğan (13 yaşındaydı)
• Nedim Akyön (16 yaşındaydı)
• Mehmet Emin Aslan (19 yaşındaydı)
• Abdurrahman Olcay (20 yaşındaydı)
• Abdurrahman Coşkun (21 yaşındaydı)
• Süleyman Seyhan (57 yaşındaydı)

Ailelere, yakınlarının sorguların ardından serbest bırakıldığı ya da dağa gittiği söylendi. Ancak o tarihten bu yana bu kişilerden bir daha izine rastlanmadı.

Başı Olmayan Ceset ve Kaybedilen Uzman Çavuş

Açıklamada, 6 Mart 1996'da Süleyman Seyhan'ın başı olmayan ve yakılmış bedeninin bir kuyuda bulunduğu bilgisi paylaşıldı. Tam iki gün sonra ise Dargeçit Jandarma Taburu'nda görevli uzman çavuş Bilal Batırır'ın kaybedildiği belirtildi. Batırır'ın, taburda yaşananları üst makamlara aktarabilecek olması nedeniyle kaybedildiği değerlendiriliyor.

Kazılarda Kayıpların Kemiklerine Ulaşıldı

Ailelerin uzun yıllar boyunca sürdürdüğü başvurulara rağmen etkin bir soruşturma yürütülmedi. Ancak 2009 yılında ailelerin ve İnsan Hakları Derneği'nin girişimleriyle dosya yeniden açıldı.

2012 ile 2015 yılları arasında tanık anlatımları doğrultusunda gerçekleştirilen kazılarda, gözaltında kaybedilen kişilere ait kemiklere ulaşıldı. Kemiklerin, geçmişte sivillerin girişine yasak olan askerî bölgedeki kuyularda bulunduğu ve üzerlerinde ağır işkence izleri tespit edildiği ortaya çıktı.

18 Sanık Beraat Etti, Yargıtay Dosyayı Zamanaşımından Düşürdü

Soruşturma sonucunda dönemin Mardin Jandarma Komando Tabur Komutanı Hurşit İmren, Dargeçit İlçe Jandarma Komutanı Mehmet Tire ve diğer askerler ile korucuların da aralarında bulunduğu 18 kişi hakkında "taammüden öldürme" suçlamasıyla dava açıldı.

Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 4 Temmuz 2022'de somut, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesiyle 18 sanığın beraatine karar verdi. İstinaf başvurusunun 7 Mayıs 2024'te reddedilmesinin ardından dosya Yargıtay'a taşındı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi ise 2026 yılında 30 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın düşmesine hükmetti.

"Dargeçit Dosyası Bizim İçin Kapanmayacak"

Cumartesi Anneleri, zamanaşımı kararının cezasızlığı kalıcılaştırdığını savunarak, olaylarda emir verenlerin ve tüm sorumluların ortaya çıkarılması gerektiğinin altını çizdi. Ailelerin açıklaması şu sözlerle sona erdi:

"Kayıplarımızın akıbeti açıklanana, tüm sorumlular hesap verene ve adalet sağlanana kadar Dargeçit Dosyası bizim için kapanmayacak."

Aradan geçen otuz yıla rağmen yakınlarını kaybeden aileler, adalet talebinden vazgeçmeyeceklerini bir kez daha ilan etti.