COP31'e Doğru Yatırım Zirvesi İstanbul'da Kapılarını Açtı

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi ile Uluslararası Yatırımcılar Derneği tarafından hayata geçirilen "COP31'e Doğru Yatırım Zirvesi: Uluslararası Yeşil Yatırımları Harekete Geçirmek" etkinliği, İstanbul Finans Merkezi'ndeki Ziraat Kuleleri Oditoryumu'nda başladı.

Zirvenin açılışında Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, COP31 Türkiye Özel Temsilcisi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanı, Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü, YASED Başkanı ile kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar ve küresel şirketlerin temsilcileri yer aldı.

Türkiye'nin yeşil dönüşüm yolculuğu erken başladı

Açılış konuşmasında Türkiye'nin hikayesinin yakın zamanda başlamadığını belirten Dağlıoğlu, dünyada son yıllarda artan farkındalığa dikkat çekti. Dağlıoğlu, yeşil dönüşüm ve karbon azaltımı politikalarının 2003'ten bu yana yürütülen çalışmalarla gözlemlenebildiğini ifade ederek, yenilenebilir enerji kanununun 2005'te çıkarıldığını ve ülkenin bu yolculuğa diğerlerinden önce çıktığını vurguladı.

Mevcut sistemdeki kurulu gücün yüzde 60'ının yeşil ve yenilenebilir enerjiden geldiğine işaret eden Dağlıoğlu, yalnızca enerji üretiminin değil, üretimde kullanılan ekipmanların da gündemde olduğunu söyledi. Türkiye'nin Avrupa'daki en büyük güneş paneli üretim kapasitesine sahip olduğunu, rüzgar enerjisi tarafında da güçlü bir ekosistemin bulunduğunu aktaran Dağlıoğlu, batarya sistemlerinin de HIT-30 programı kapsamında ülkede üretilmeye başlandığını ve kapasitenin hızla artacağını belirtti.

Geri dönüşüm ve ileri dönüşüm projelerini yatırım kapsamına almak istediklerini dile getiren Dağlıoğlu, birçok sektörde küresel tedarik zincirlerinin önemli bir aktörü olan Türkiye'de bu alanlarda büyük fırsatlar bulunduğunu ifade etti. Sıfır Atık Projesi kapsamında 90 milyon ton atığın geri dönüştürüldüğünü hatırlatan Dağlıoğlu, geri kazanım oranının yaklaşık yüzde 37'ye ulaştığını, 2035 hedefinin yüzde 60, 2053 hedefinin ise yüzde 70 olduğunu ve bu hedeflere daha erken ulaşılacağına inandığını kaydetti.

COP31'in Türkiye için büyük bir fırsat olduğuna dikkat çeken Dağlıoğlu, güçlü hikayenin uluslararası paydaşlara en kapsamlı platformda anlatılmasının önemli olacağını vurguladı.

Enerji sektörüne kullandırılan krediler 1 trilyon lirayı aştı

Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, COP31 sürecinin Türkiye'nin yeşil dönüşüm vizyonunu uluslararası yatırımcılarla buluşturmak için sunduğu fırsatları dile getirdi. İklim değişikliğinin yalnızca çevreyi değil, ekonomik büyümeyi, ticareti, istihdamı ve finansal istikrarı doğrudan etkilediğini belirten Çakar, yeşil dönüşümün üretim kapasitesi ve rekabet gücünü artıracak yatırımlarla birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Çakar, enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın arz güvenliği kadar maliyet yönetimi ve ekonomik bağımsızlık açısından da kritik önem taşıdığını, tarımda modern sulama sistemleri ve iklime dayanıklı üretimin hem gıda güvenliği hem kırsal kalkınma açısından belirleyici olduğunu ifade etti.

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 2026'da küresel enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini, bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının temiz enerjiye yöneleceğini aktaran Çakar, 1,5 derece hedefiyle uyumlu dönüşüm için yılda ortalama 7,8 trilyon dolarlık finansman ihtiyacının bulunduğunu belirtti. Bu rakamların finans sektörünün üstlenmesi gereken sorumluluğu da gösterdiğini kaydeden Çakar, çarpıcı veriler paylaştı:

• Enerji sektörüne kullandırılan krediler 1 trilyon lirayı aştı
• Proje finansmanı kapsamındaki enerji kredileri 695 milyar liraya ulaştı
• Yenilenebilir enerji kredileri 347 milyar lirayı geride bıraktı

Finansmanı sürdürülebilir biçimde yapılandırılmış projelere odaklanmalıyız

Çakar, bankacılık sektörünün daha fazla kaynağı sürdürülebilir yatırımlarla buluşturmayı, uluslararası finansman imkanlarını ülkeye kazandırmayı ve yenilikçi finansman modelleri geliştirmeyi önemsediğini ifade etti. Küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği dönemde Türkiye'nin güvenilir bir üretim üssü ve stratejik bir temiz enerji merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu belirten Çakar, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Yeşil dönüşümün başarısını belirleyecek olan açıkladığımız hedeflerden çok hayata geçirdiğimiz yatırımlar olacaktır. Şebekeden depolamaya, sanayiden tarıma kadar her alanda doğru hazırlanmış, riski etkin yönetilmiş ve finansmanı sürdürülebilir biçimde yapılandırılmış projelere odaklanmalıyız."

Gelişmekte olan ülkelerde yıllık yatırım açığı 4 trilyon dolar

YASED Başkanı Ali Fuat Orhonoğlu, kamu politikalarının dönüşümün yönünü belirlerken yatırımcıların sermaye, teknoloji ve bilgi birikimleriyle bu hedefleri üretimde, enerji altyapısında ve tedarik zincirlerinde hayata geçirdiğini söyledi. Küresel iklim taahhütleri doğrultusunda uzun süredir yenilenebilir enerjiye, enerji ve kaynak verimliliğine, sürdürülebilir üretime yatırım yaptıklarını belirten Orhonoğlu, bu yatırımlarla Türkiye'nin 2053 Net Sıfır hedefine ve yeşil büyümesine destek verdiklerini kaydetti.

Orhonoğlu, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik yıllık yatırım açığının 4 trilyon dolar civarında olduğunu, bunun yaklaşık yarısının enerji dönüşümü kaynaklı olduğunu aktardı. Uluslararası doğrudan yatırımların finansmanın yarısını üstlendiğini, teknoloji, nitelikli istihdam ve üretim kapasitesi sağlayarak açığın kapatılmasına katkıda bulunduğunu ifade etti.

2015-2024 döneminde COP'a ev sahipliği yapan ülkelerde çarpıcı bir tablo olduğunu da açıklayan Orhonoğlu, bu ülkelerin greenfield yatırım projeleri sayısında yaklaşık yüzde 50, taahhüt edilen yatırım sermayesinde ise yüzde 135 artış görüldüğünü bildirdi.

Gün boyu sürecek zirvede sürdürülebilir sanayi, yeşil enerji ve altyapı yatırımları ile döngüsel ekonomi alanlarında paneller düzenlenecek ve konuk konuşmacılar yer alacak.