COP31 Liderler Zirvesi Başladı: Antalya'da Anahtar Kelime 'Elektrifikasyon'

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde dünya liderleri, çarşamba günü gerçekleştirecekleri konuşmalarla iklim alanındaki önceliklerini kamuoyuna duyurmaya başlıyor.

Akdeniz kıyısındaki Antalya'da yaklaşık 200 ülkeden delegenin bir araya geldiği zirvede liderler, küresel enerji kullanımında elektriğin payını artıracak bir plan üzerinde uzlaşmayı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma yönündeki duraksayan süreci yeniden canlandırmayı hedefliyor.

Zirve; küresel sera gazı emisyonlarının düşüş göstermediği, savaşların, enflasyonun ve diğer krizlerin siyasi gündemi meşgul ettiği bir dönemde zor sorulara yanıt bulmayı amaçlıyor.

Antalya'da Anahtar Kelime: Uygulama

Geçtiğimiz ay yayımlanan bir Birleşmiş Milletler raporu, Paris Anlaşması kapsamında belirlenen 1,5 santigrat derecelik ısınma sınırını aşma yolunda ilerlendiğini ortaya koymuştu.

2015 Paris İklim Konferansı'na başkanlık eden ve eski COP başkanlarından oluşan danışma kuruluna liderlik eden eski Fransa Başbakanı Laurent Fabius, liderlerin konuşmalarının müzakerelere siyasi bir ivme kazandırabileceğini belirtti.

Fabius, konuya ilişkin açıklamasında, "Bu, liderlerin bazı duyurular yapması ve bu kez daha da önemlisi, bunları nasıl uygulayacaklarını açıklamaları için bir fırsat; çünkü Antalya'daki anahtar kelime uygulama." dedi.

COP31 programına göre devlet ve hükümet başkanlarının da dahil olduğu çok sayıda dünya lideri, çarşamba öğleden sonra başlayacak seri konuşmalarını perşembe günü boyunca sürdürecek.

Dünya Liderleri Bir Araya Geliyor

Çarşamba günkü oturumlarda konuşması beklenen isimler arasında:

• Ekim ayı sonunda yeniden seçilen Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva
• Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen
• Çin Devlet Başkanı Yardımcısı Han Zheng
• Marshall Adaları Cumhurbaşkanı Hilda Heine

Tarihsel olarak dünyanın en büyük emisyon kaynağı olan ABD ise, küresel ısınmayı "bir aldatmaca" olarak niteleyen Başkan Donald Trump'ın 2025'te göreve dönmesinin ardından ülkeyi iklim iş birliğinden çekmesi nedeniyle zirveyi üst üste ikinci yıl boş geçiyor.

Hedef: Elektrifikasyon

Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, konferansa katılan ülke temsilcilerine nihai anlaşmanın merkezine fosil yakıtların geride bırakılması ve elektriğin öne çıkması, diğer adıyla elektrifikasyon hedefinin yerleştirilmesi yönünde çağrıda bulunuyor.

Eleştirmenlerin küresel ısınmayı durdurmada yetersiz kalabileceğini ifade ettiği bu teklif, şu anda beşte birin biraz üzerinde seyreden elektriğin toplam küresel enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı öngörüyor. Böylece araçlar, fabrikalar ve binalardan kaynaklanan sera gazı salımlarının teorik olarak azaltılması amaçlanıyor.

Ancak söz konusu öneride, üretilecek yeni elektriğin temiz enerji kaynaklarından sağlanmasını zorunlu kılan bir koşul yer almıyor ve dünya hükümetleri kömür, petrol ile gaz gibi fosil yakıtlardan çıkışa ilişkin kapsamlı bir planı henüz netleştirebilmiş değil.

Guterres'ten Bağlayıcı Takvim Çağrısı

Salı günü konferansta konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, ülkelere geçiş süreci için bağlayıcı ve net takvimler hazırlama çağrısında bulundu.

Guterres, "Fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecine tabu ya da çözülemez bir mesele muamelesi yapmayı bırakmanın zamanı çoktan geldi." ifadelerini kullandı.

Brezilya'da gerçekleştirilen bir önceki COP zirvesinde fosil yakıtlara olan bağımlılığın azaltılmasına dönük üzerinde mutabakat sağlanamamıştı. Buna karşın Brezilya COP başkanlığı, bu yaklaşımın iklim müzakerelerinin merkezinde kalmasını sağlamak amacıyla son haftalarda bir yol haritası paylaştı.

Hazırlanan yol haritasına göre ülkelerin:

• 2028 yılına kadar enerji sistemlerini planlaması ve değerlendirmesi
• 2031 yılından itibaren fosil yakıt arzını azaltmak için birlikte hareket etmesi bekleniyor