ABD'nin Utah eyaletindeki Moab kenti yakınlarında yürütülen ve ülkenin en kapsamlı uranyum temizleme projelerinden biri olarak kabul edilen çalışmalarda 17 milyon tonluk eşiğin aşıldığı açıklandı. Bu önemli aşamanın tamamlanmasına rağmen bölgedeki temizlik faaliyetleri aralıksız devam ediyor.
Atıklar yıllarca nehrin hemen yanı başında birikti
Bölgedeki uranyum işleme tesisi 1956 ile 1984 yılları arasında faaliyet gösterdi. Cevherin işlenmesi sürecinde ortaya çıkan radyoaktif kalıntılar, tesisin bulunduğu alanda uzun yıllar boyunca yığıldı. Sorunun ciddiyetini artıran en kritik nokta, dev atık yığınının Colorado Nehri'ne çok yakın bir mesafede konumlanmasıydı.
Tesisin kapatılmasının ardından milyonlarca ton atık ve kirlenmiş toprak bölgede kaldı. Radyoaktif maddelerin çevreye ve yeraltı suyuna yayılma ihtimali üzerine alanın temizlenmesine karar verildi ve ABD'nin en büyük çevre temizliği çalışmalarından biri başlatıldı.
Atıkların bölgeden tahliyesine 2009 yılında başlandı. Kazılan malzemeler özel vagonlara yüklenerek trenlerle Moab'ın yaklaşık 48 kilometre kuzeyindeki Crescent Junction depolama sahasına gönderildi. Radyoaktif malzemenin çevreye yayılmasını önlemek amacıyla oluşturulan özel depolama alanına yerleştirilen atıklar burada saklanıyor.
17 milyon ton taşındı, çalışmalar sürüyor
Yıllar süren yoğun operasyon sonucunda eski tesis alanındaki ana uranyum atığı yığını tamamen kaldırıldı. Ancak proje burada sona ermedi. Atık yığınının altında ve çevresindeki radyoaktif maddelerle kirlenmiş toprakların da kazılarak taşınması gerekiyor. Bu nedenle trenlerle yapılan taşıma işlemi halen devam ediyor.
ABD Enerji Bakanlığı'nın açıklamasına göre, projenin başlangıcından bu yana Moab'dan çıkarılıp Crescent Junction'a taşınan uranyum atığı ve kirlenmiş malzeme miktarı 17 milyon tona ulaştı. Ekipler şimdi kalan kirlenmiş toprağın temizlenmesi ve yeraltı suyu çalışmalarına yoğunlaşıyor.
Projenin tamamlanmasının 2029 yılında hedeflendiği belirtiliyor. Temizlik bittikten sonra eski uranyum tesisinin bulunduğu alanın yeniden düzenlenmesi ve bitkilendirilmesi planlanıyor. Amaç, Colorado Nehri'nin kıyısında onlarca yıl boyunca duran radyoaktif atıkların çevresel riskini kalıcı olarak ortadan kaldırmak.
