Bütçede rekor açık ve rekor harcama: Örtülü ödenek de tarihi zirvede

Eylül ayında devlet bütçesinin harcama tarafı yılın zirvesine çıktı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, 1.2 trilyon liralık bütçe gelirine karşılık 1 trilyon 785 milyar lira harcama gerçekleştirildi. Böylece bütçe açığı 532.2 milyar lirayı bularak bu yılın en yüksek seviyesine yükseldi.

Ocak-eylül dönemine bakıldığında da tablo vahametini koruyor. 9 aylık bütçe gelirleri 12.1 trilyon lira olurken, harcamalar 13.9 trilyon liraya ulaştı. Bütçe açığı ise yüzde 51.2'lik artışla 1 trilyon 840 milyar lira olarak kayıtlara geçti.

Faiz harcamaları açığın ana nedeni

Bütçe açığının en büyük tetikleyicisi faiz giderleri oldu. Eylülde 263 milyar liralık faiz ödemesi yapılırken, ocak-eylül döneminde bu rakam yüzde 35.4'lük sıçramayla 2 trilyon 252 milyar liraya çıktı.

Örtülü ödenek: Tek eylülde 6.6 milyar lira

Giderler arasında en çok dikkat çeken kalemlerden biri de örtülü ödenek oldu. 2025'in 9 aylık döneminde 8.7 milyar lira harcanan örtülü ödenekten, bu yılın ocak-eylül döneminde 19 milyar liranın üzerinde harcama yapıldı. Geçtiğimiz yılın tamamında 14 milyar lira harcanan örtülü ödenekten, yalnızca eylül ayında 6 milyar 638 milyon lira harcandı. Bu rakam bir önceki rekorun iki katına denk geliyor.

Cumhurbaşkanlığı harcamalarının tutarı ise eylülde 1.3 milyar, ocak-eylül döneminde de 13.5 milyar lira olarak hesaplandı. Kamunun mal ve hizmet alım giderindeki artış da dikkat çekti; 9 aylık dönemde bu kalem yüzde 45 büyüdü.

COP31 Zirvesi'nin faturası büyüyor

Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi'nin etkileri bütçe kalemlerinde görünür hale geldi. İklim Değişikliği Başkanlığı eylülde 5 milyar 976 milyon lira harcama yaptı. 563 milyon liralık bütçe öngörüsüne rağmen başkanlığın toplam harcaması 23 kat artışla 12.9 milyar lirayı aştı.

Öte yandan, akaryakıtta uygulanan eşel mobil sisteminin etkisiyle petrol ve doğalgaz ürünlerinden 9 ayda toplanan Özel Tüketim Vergisi ise yalnızca 210 milyar lira oldu ve bu rakam bütçe tahmininin üçte biri seviyesinde kaldı.