Boris Johnson'dan Osmanlı'daki köle geçmişiyle ilgili çarpıcı sözler: 'Soyumuz köleden geliyor'

İngiltere'de köle ticareti ve sömürgecilik geçmişiyle yüzleşme tartışmaları yeni bir boyut kazandı. Eski Başbakan Boris Johnson, ailesinin Osmanlı dönemine uzanan geçmişini gündeme getirerek tarihî haksızlıklar nedeniyle bugünkü toplumlardan özür ve tazminat talep edilmesini eleştirdi.

Tartışmaya Nasıl Dahil Oldu?

İngiltere'de geçen ay ortaya atılan bir görüş, ülkenin köle ticareti ve sömürgecilik geçmişi nedeniyle özür dileyebileceğini ifade etmesi siyasi tartışmalara yol açtı. Özellikle muhalefetteki Muhafazakâr Parti'nin tepki gösterdiği bu açıklamalara, eski Başbakan Johnson da bir köşe yazısıyla destek verdi.

Johnson, İngiltere'nin sömürgecilik geçmişine ilişkin talepleri eleştirirken kendi ailesinin Osmanlı İmparatorluğu'na uzanan geçmişinden çarpıcı bir örnek verdi.

'Köle Pazarından Alındı'

Boris Johnson, büyük babaannesinin henüz 13 yaşındayken İstanbul'daki Kapalıçarşı'da bir köle pazarında satılan Çerkes bir kız çocuğu olduğunu belirtti. Ailesinin geçmişini anlatan Johnson şu ifadeleri kullandı:

Neyse ki küçük kız şanslıydı. Yardımsever bir Türk kadını onu beğeniyor ve satın alıyor. Eğitiyor ve 43 yaşındaki oğluyla evlendiriyor. Adı Hanife Feride... Biz Johnsonlar, köle soyundan geliyoruz. Şimdi biz de hali vakti yerinde bir aile olarak tazminat mı istemeliyiz?

Johnson, 'Neden günümüzün Türk vergi mükellefi, Osmanlı döneminde tamamen farklı bir yargı yetkisi ve yönetimi altında yapılmış eylemler için para ödesin ki?' diyerek sorumluluk taleplerini sert biçimde eleştirdi.

Johnson'ın Osmanlı Bağı

Boris Johnson'ın Türkiye bağlantısı, Osmanlı'nın son döneminde gazetecilik ve bakanlık yapan Ali Kemal'e dayanıyor. Ali Kemal'in torununun oğlu olan Johnson, bu aile bağı nedeniyle Türkiye'de zaman zaman 'Türk Boris' ve 'Çankırılı Boris' olarak anılıyor.

Ali Kemal Kimdir?

Ali Kemal (1869–1922), Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde gazetecilik, yazarlık ve siyaset alanlarında faaliyet gösteren tartışmalı isimlerden biridir. İstanbul'da doğan Ali Kemal, II. Meşrutiyet döneminde yazdığı yazılarla tanındı.

• Damat Ferit Paşa hükümetlerinde Maarif Nazırlığı görevinde bulundu
• Dahiliye Nazırlığı görevini yürüttü
• Millî Mücadele'ye ve Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Anadolu hareketine karşı çıktı
• Ankara hükümetini eleştirerek İngiltere ile yakın ilişkileri savundu

Millî Mücadele karşıtı yayınları nedeniyle Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan gazetecilerinden biri olarak anılmaktadır.

Nasıl Öldürüldü?

Ali Kemal, 5 Kasım 1922'de İstanbul'da Ankara hükümetine bağlı görevliler tarafından gözaltına alınarak İzmit'e götürüldü. Burada, 6 Kasım 1922'de toplanan kalabalığın saldırısına uğradı.

Sopalar ve taşlarla linç edilerek öldürülen Ali Kemal'in cesedi daha sonra sokakta sürüklendi. Cinayetin gerçekleşmesinde Batı Cephesi Komutanı Sakallı Nureddin Paşa'nın sorumluluğu bulunduğuna ilişkin tarihsel değerlendirmeler mevcut olmakla birlikte, olayın emir ve organizasyon zinciri konusunda farklı anlatımlar bulunmaktadır.