Belçika'da 10 Milyar Euroluk Bütçe Krizi: Başbakan İstifasını Sunacak

Belçika'da koalisyon ortaklarının 2029 hedefleri kapsamında öngörülen 10 milyar euroluk bütçe tedbirlerinde uzlaşamaması üzerine ülkede siyasi kriz patlak verdi. Başbakan Bart De Wever, çöküşün ardından hükümetin istifasını Kral Philippe'e sunma kararı aldı.

De Wever'in, bugün Kraliyet Sarayı'na giderek Kral Philippe ile bir araya geleceği bildirildi. 11 Kasım tarihine kadar sürmesi planlanan tatil, Başbakan ile yapılacak bu plan dışı görüşme nedeniyle yarıda kesildi.

Koalisyon ortakları arasında pazar akşamı başlayan ve pazartesi sabaha karşı sona eren çekirdek kabine toplantısında 2029'a kadar öngörülen 10 milyar euroluk bütçe tedbirleri üzerinde uzlaşma sağlanamadı.

Kral Philippe'in, istifayı derhal kabul etmek yerine askıya alması ve tarafları müzakerelere devam etmeye çağırması bekleniyor. Geçen yılki bütçe görüşmelerinde de sarayı ziyaret eden De Wever, o dönemde istifa sunmamış ve taraflar 50 günlük ek süre tanınması konusunda anlaşmıştı.

De Wever, birkaç hafta önce yaptığı açıklamada yeni yıla geçici bütçeyle başlanmasını "kabul etmeyeceğini" belirtmişti. Hükümetin istifa sunması otomatik olarak erken seçime gidileceği anlamına gelmiyor.

Bütçe Masasında Vergi ve Sağlık Harcamaları Çatışması

Müzakerelerin başlangıcında Flaman Sosyalist partisi Vooruit, masadaki teklifin "dengesiz" olduğunu kaydetti. Parti, sıradan insanları, sağlık sistemini ve emeklileri koruyan, büyük servet sahiplerinin somut katkı sağladığı bir anlaşma talep etti.

Başbakan De Wever, genel bir KDV artışına kesin biçimde karşı çıkan Frankofon liberal parti MR ile yaşadığı gerilimin ardından genel artış planını geri çekip sınırlı sayıda üründe kategori değişikliğine yönelmişti. Bu adım bütçe tasarrufunun ağırlığını sağlık harcamalarındaki kesintilere kaydırdı.

Vooruit ve merkez çizgideki Les Engagés, sağlık kesintilerine karşılık en varlıklı kesimlerden daha fazla vergi alınmasını talep etti. Vooruit lideri Conner Rousseau, servet sahiplerinden alınacak katkı payı çıtasını 1,5 milyar euroya çıkarırken, Başbakan De Wever bu miktarı 1 milyar euro ile sınırlı tuttu.

• Les Engagés: Sermaye kazancı vergisinin artırılması dahil yeni mali tedbir listesi sundu
• MR: Bu öneriyi derhal "mali dehşet listesi" olarak nitelendirdi
• N-VA ve MR: Zenginlere yönelik ek vergilere mesafeli durarak Vooruit ve Les Engagés bloğuyla karşı karşıya geldi

Piyasalarda Faiz Baskısı Artıyor

Tıkanıklık nedeniyle Belçika'nın yeni yıla acil durum bütçesi sayılan geçici tahsisat sistemiyle başlaması kaçınılmaz hale geldi. Bütçe açığı ve yüksek kamu borcu nedeniyle yakın izlemede tutulan ülkenin harcama planında uzlaşamaması, finans piyasalarına olumsuz bir işaret veriyor.

Belçika devlet tahvili getirileri son aylarda sert yükseliş gösterdi. De Wever, giderek yaklaşan borç ve faiz sarmalının hükümeti yalnızca mevcut kredilerin faizlerini ödeyebilmek için yeni borçlanmalara iteceği uyarısında bulunmuştu.

Bir müzakerecinin "Hükümet ortaklarından hiçbirinin seçimlerden bir kazancı yok" ifadesi, krizin derinliğini ortaya koyuyor. Belçika siyasetinde benzer bir tablonun daha önce yaşandığı ve koalisyonların bu tür krizlerde dağılabildiği biliniyor.