Avrupa'da yeni soğuk savaş: Siber korsanlar süpermarket dondurucularına neden saldırıyor?

Avrupa genelinde süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef alan yeni bir siber saldırı dalgası tespit edildi. Fransa'da 12 Ekim'de yüzlerce marketi vuran ilk saldırının ardından, 2 Kasım Pazartesi günü yedi ayrı ülkede benzer bildirimler peş peşe geldi.

Saldırganlar, dondurucuların sıcaklıklarını uzaktan kontrol ederek 50–55 dereceye kadar yükseltti. Sonuçta marketler, büyük miktarda gıdayı satıştan çekmek zorunda kaldı ve ciddi ekonomik kayıp oluştu.

ÜLKE ÜLKE ETKİLENEN MARKETLER

• Belçika: Carrefour, 15 mağazasının hedef alındığını doğruladı. Delhaize, Colruyt, Spar ve bazı Intermarché şubelerinde de sorunlar yaşandı. IKEA'nın Mons mağazasındaki soğutucular da etkilendi. Bir market işletmecisi imha edilen gıdaların değerini en az 60 bin avro olarak açıkladı.
• İsveç: Coop, altı mağazasının siber saldırıya uğradığını duyurdu. ICA zincirinin bazı şubelerinde de soğutma sistemleri devre dışı kaldı. Öland Adası'ndaki bir market müdürünün anlatımına göre dondurucu 55 dereceyi gösterdi, zemin tamamen suyla kaplandı.
• Lüksemburg: Delhaize, dört mağazasındaki soğutma sistemlerinin etkilendiğini bildirdi. Bazı taze ve dondurulmuş ürünler geçici olarak satıştan kaldırıldı.
• İrlanda: SuperValu zincirine bağlı 13 mağazada soğutma sistemleri etkilendi. İşletmeci Musgrave, tedbir amacıyla ürünleri satıştan çekti; sorunun aynı gün giderildiği açıklandı.
• Hollanda: En az 17 işletmenin soğutma sistemlerine müdahale edildi. Kasaplar, küçük marketler ve soğuk hava depoları hedef alındı. Büyük süpermarket zincirleri bu dalgadan etkilenmedi.
• Estonya: Selver zincirinin bir mağazasında saldırganlar soğutma sistemine erişerek sıcaklığı 50 dereceye yükseltti. Teknik ekiplerin hızlı müdahalesi sayesinde ciddi zarar önlendi.
• Finlandiya: Kesko grubuna bağlı birkaç küçük markette olağandışı sıcaklık artışları tespit edildi. Şirket, siber saldırı ihtimalini halen araştırıyor.

SALDIRILARI KİM GERÇEKLEŞTİRİYOR?

Şu ana kadar hiçbir grup saldırıyı üstlenmedi. Soruşturmalarda internete bağlı eski soğutma kontrol sistemlerindeki güvenlik açıkları öne çıkıyor. Finlandiya Ulusal Siber Güvenlik Merkezi uzmanı Roni Kokkola, güvenlik açıklarının giderek daha hızlı istismar edildiğini vurguluyor. Estonyalı soğutma teknolojileri yöneticisi Jann Mutso da saldırı yöntemlerinin belirgin bir benzerlik taşıdığına dikkat çekiyor.

Danfoss'un açıklamalarına göre bazı eski cihazlar artık güvenlik güncellemesi almıyor. Hollanda'da etkilenen sistemlerin bir bölümünde ise varsayılan parolaların hâlâ kullanıldığı tespit edildi. Olası motivasyonlar arasında ekonomik sabotaj ve güvenlik açıklarının kötüye kullanımı yer alıyor; ancak devlet destekli bir operasyon ya da koordineli saldırı ağına ilişkin doğrulanmış kanıt yok.

KOMPLO TEORİLERİ: SOMUT KANIT YOK, SORULAR BOL

Saldırganların kimliği belirsiz, bilinen bir fidye talebi yok ve operasyonu üstlenen herhangi bir örgüt bulunmuyor. Kesin bulguların sınırlı olması, üç dikkat çekici spekülatif senaryoyu gündeme getiriyor:

1. Rusya'dan Avrupa'ya hibrit savaş: Saldırıların Rus istihbaratı veya Moskova bağlantılı bilgisayar korsanları tarafından yapıldığı, amacın ise Avrupa'nın gıda tedarik zincirini bozmak ve toplumda güvensizlik yaratmak olduğu iddia ediliyor. Rusya'nın geçmişte Avrupa altyapılarına yönelik siber operasyonlarla ilişkilendirilmesi bu şüpheleri besliyor. Ancak Rusya'ya bağlayan doğrulanmış teknik kanıt bulunmuyor.
2. Büyük krizin provası: Market soğutucularının asıl hedef değil, daha büyük bir operasyonun deneme alanı olduğu öne sürülüyor. Saldırganların Avrupa'nın soğuk zincir altyapısının savunmasızlığını ölçtüğü, ileride gıda depoları ve ilaç lojistiğini hedefleyebileceği iddia ediliyor. Bu planlı bir operasyonun provası olduğuna dair kanıt yok.
3. Gıda piyasasını şekillendirme planı: Saldırıların büyük gıda şirketleri veya siber güvenlik sektörüne ekonomik avantaj sağlamak için düzenlendiği teorisi de dile getiriliyor. Küçük işletmeler zarar görürken büyük zincirlerin krizden güçlenerek çıkabileceği ileri sürülüyor. Ancak bu çıkar ilişkisini destekleyen güvenilir bir kanıt henüz ortada yok.

İki saldırı dalgasının aynı aktör tarafından yürütülüp yürütülmediği, saldırganların kimliği ve motivasyonu da hâlâ belirlenememiş durumda. Avrupa genelinde soğutma altyapısının dijital güvenliği, yeni saldırıların önüne geçilmesi için acil ihtiyaç haline gelmiş görünüyor.