Avrupa Genelinde Sokaklar Hareketlendi: Gençler Meydanlara İndi

Avrupa genelinde artan hayat pahalılığı, derinleşen barınma krizi ve eğitim sistemindeki yapısal sorunlar, kıta çapında kitlesel protestolara yol açıyor. Fransa'dan İtalya'ya, İspanya'dan Balkanlar'a uzanan eylemler, büyük grevler ve polisle yaşanan sokak çatışmalarıyla her geçen gün daha da genişliyor.

Genç kuşaklar arasındaki ekonomik darboğaz ve geleceksizlik hissi, kıta genelinde kitlesel bir öfkeye dönüşmüş durumda. Eylemciler, kamu harcamalarındaki sert kısıtlamalara ve temel hakların piyasalaşmasına tepki gösteriyor.

FRANSA: ÖĞRENCİLERİN ÖNCÜLÜĞÜNDE BÜYÜYEN İSYAN

Fransa'da eylemler, ders yılı başladıktan bir hafta sonra liselilerin öncülüğünde patlak verdi. Öğrenciler, yetersiz öğretmen sayısı, harap sınıflar, uzun okul saatleri ve şeffaf olmayan üniversiteye giriş sistemini protesto etti.

Süreç ilerledikçe Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasına yol açan ABD bombardımanının ardından artan akaryakıt fiyatları ve genel hayat pahalılığı tepkileri körükledi. Genel Emek Konfederasyonu (CGT), Sarı Yelekliler hareketi, çiftçiler ve kamu çalışanları da öğrencilerin çağrılarına katıldı. Tek bir günde katılımcı sayısı yarım milyona yaklaştı.

Hükümet gerilimi düşürmek için:

• 3 bin sözleşmeli öğretmen görevlendirileceğini duyurdu
• Harç zamlarının iptal edildiğini açıkladı
• Belirli sektörlere petrol sübvansiyonu sağlanacağını bildirdi

Ancak Paris başta olmak üzere birçok şehirde çatışmalar devam etti; bir grup gösterici Louvre Müzesi'nin girişini kapattı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron sokakların yağmalanmasını "katlanılamaz" olarak nitelerken, Başbakan Sébastien Lecornu belirli bölgelerde sokağa çıkma yasakları uygulanmasını istedi.

İSPANYA: FAHİŞ KİRALAR YOKUŞLU BİR AİLEYİ YASA BOĞDU

İspanya'da eylemleri tetikleyen olay, Madrid'de bir yatırım fonunun kirasını yüzde 230 artırması sonucu evinden tahliye edilen 87 yaşındaki Maricarmen Abascal'ın hastaneye kaldırıldıktan iki hafta sonra hayatını kaybetmesi oldu.

Kira dondurma ve oda kiralama piyasasının denetlenmesini talep eden gruplar, 11 Kasım için genel grev çağrısı yaptı. Başbakan Pedro Sánchez'in tahliyeleri 2030'a kadar yasaklamayı öngören acil konut tasarısı, parlamentodaki sağ ve aşırı sağ partilerce reddedildi. Bunun üzerine Sánchez, reformları geçirebilmek için seçmenden yetki isteyerek 29 Kasım'da erken seçim kararı aldı.

PORTEKİZ: KONUT FİYATLARI İKİYE KATLANDI

Portekiz'de resmi verilere göre 2015 ile 2024 yılları arasında konut fiyatları AB ortalamasının yaklaşık iki katı hızla artarak ikiye katlandı. Lizbon'daki Rossio Meydanı ve Porto'daki Dom João I Meydanı'nda çadır kuran yüzlerce kişi polis müdahalesiyle karşılaştı. Porto'daki tahliye sırasında yaklaşık 40 kişi yaralandı.

İTALYA: YAĞMALAR VE 141 YARALI POLİS

İtalya'da sendikaların çağrısıyla Roma'da 100 bin kişi yürürken, Milano, Torino ve Bologna gibi kentlerde şiddetli çatışmalar yaşandı. Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala son on yılda benzer bir tablo görmediğini belirtti. Ülke genelinde en az 141 polis yaralandı ve 160 kişi gözaltına alındı.

Milano'daki Duomo Meydanı çevresindeki dükkanlar ile Torino'daki bir kitabevi yağmalandı. Başbakan Giorgia Meloni şiddeti sol grupların meşrulaştırmaya çalıştığını öne sürerken, ana sendika CGIL 20 Kasım için genel grev kararı aldı.

BELÇİKA: BÜTÇE KESİNTİLERİNE ÖĞRENCİ İSYANI

Belçika'da Fransızca Konuşan Öğrenciler Federasyonu (FEF), Valon-Brüksel Federasyonu'nun onayladığı yaklaşık 500 milyon avroluk bütçe kesintisine karşı sokağa döküldü. FEF Başkanı Lenaïk Dumont, öğrencilerin burslarını korumak için belirli kredileri hızla tamamlamasını şart koşan reforma karşı çıktı. Dumont, "Eğitim bir ayrıcalık değil, haktır; üniversiteye erişim borçlanma gücünüze bağlı olmamalıdır" ifadesini kullandı.

HOLLANDA: ASKERİ HARCAMALARA VE BORÇ SİSTEMİNE TEPKİ

Hollanda'da üniversite öğrencileri askeri harcamalara ve bütçe kesintilerine tepki gösteriyor. Ulusal Öğrenci Birliği (LSVb) Başkanı Evy Kras, zorunlu askerlik ihtimaline ve silahlanmaya karşı 20 Kasım'da ders boykotu planladıklarını açıkladı. Kras, 2015'te kurulan borç sisteminin öğrencileri 40'lı yaşlarına kadar borç ödemek zorunda bıraktığını söyledi.

BALKANLAR: DEPREM ETKİSİ SÜRÜYOR

Arnavutluk'ta Başbakan Edi Rama hükümetine karşı yürütülen eylemler, Yüksek Mahkeme ve Eğitim Bakanlığı binalarına verilen zararlarla devam ediyor. Göstericiler yolsuzluk ve işsizliğin yanı sıra Jared Kushner'in desteklediği lüks kıyı turizmi projesini hedef alıyor.

Sırbistan'da ise Novi Sad tren istasyonundaki beton saçak çökmesi sonucu 16 kişinin ölümüyle başlayan iki yıllık protesto dalgası, erken seçim kararıyla sonuçlandı.

RAKAMLARLA GENÇLERİN ÇIĞLIĞI

Avrupa İstatistik Ofisi verilerine göre AB genelinde:

• 25 yaş altı genç işsizliği ağustosta %15,4 seviyesinde (genel nüfustaki oran %6,1)
• 15-29 yaş arası gençlerin %24,2'si yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya yaşıyor

Oxford Üniversitesi'nden siyaset bilimci Tim Vlandas, yaşlanan nüfusun tüketim ve emekli maaşlarını önceleyen politikaları teşvik ettiğini belirterek bu durumu "gerontonomi" olarak adlandırıyor. Yapılan kamuoyu araştırmalarına göre 30 yaş altı seçmenlerin siyasi temsil mekanizmalarına güvenmeyenleri Fransa'da %74, İtalya'da %69, İspanya'da %59 seviyesinde.

AVRUPA HÜKÜMETLERİNDEN SEYAHAT UYARILARI

Şiddet olaylarının ardından güvenlik koşullarının kötüleştiğini belirten çok sayıda Avrupa ülkesi, Fransa'ya seyahat eden vatandaşlarına gösterilerden ve kalabalık alanlardan uzak durma çağrısı yaptı.

• İtalya: Kitlesel toplanma alanlarından kaçınılmasını, acil durumda yer tespiti için resmi platform üzerinden kayıt yapılmasını istedi
• Almanya: Yeni ayaklanma dalgalarının dışlanamayacağını vurgulayarak polis talimatlarına uyulması gerektiğini duyurdu
• Çekya: Yürüyüş, protesto ve kamusal toplanmalardan kaçınılmasını öğütledi
• Polonya: Genel seyahat tavsiyesini değiştirmemekle birlikte eylemlerin sürdüğü bölgelerden uzak durulmasını talep etti
• Hollanda: Gösteri alanlarına yaklaşılmaması konusunda uyardı
• İskandinav ülkeleri (Danimarka, İsveç, Finlandiya, Norveç): Yurttaşlarının eylemlerden kaçınmasını ve yerel makamların yönlendirmelerini takip etmesini istedi

Avrupa Öğrenci Birliği (ESU), kıta genelinde öğrenci hareketlerinin son dönemde hızla yayıldığını ve onlarca ülkede kitlesel protestolar düzenlendiğini belgeliyor.