Antalya COP31'e Hazırlık: Şirketler Zirveye Hazırlanırken, Çevre Savunucuları Sokağa İniyor

9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Konferansı COP31 için hazırlıklar hız kesmeden sürüyor. Zirveye sayılı günler kalırken hem şirketlerin iklim çözümleri vitrini hem de çevre savunucularının alternatif programı dikkat çekiyor.

İklimi Değil Sistemi Değiştir Platformu'ndan Ücretsiz Otobüs Çağrısı

İklimi Değil Sistemi Değiştir Platformu, 9-20 Kasım'da düzenlenecek alternatif zirveye ve iklim yürüyüşüne katılacaklar için ücretsiz otobüs kaldıracağını duyurdu. Platform, COP31 sürecinde şirketlerin iklim çözümleri tanıtırken çevre savunucularının da aynı şirketlere yönelik itirazlarını Antalya'ya taşıyacağını vurguluyor.

26 Bin Personelle Geniş Ölçekli Güvenlik Önlemi

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, konferans boyunca güvenlik kapsamında 26 bin personelin görev yapacağını açıkladı. Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik birimlerinin katılımıyla havalimanından otellere ve konferans alanına uzanan geniş kapsamlı bir güvenlik planlaması hayata geçiriliyor.

Antalya Valiliği ise silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin önceden izin alınmadan düzenlenebileceğini belirtti. Ancak bildirim usulüne, toplantı yerlerine ve güzergâh hükümlerine uyulması zorunlu tutuluyor.

Yabancı Katılımcılar İçin Özel Kurallar

Yabancıların gösteri düzenlemesi izne bağlı olup, bu yetki COP31 sürecinde Antalya Valiliğinde bulunuyor. Topluluğa hitap edecek veya pankart taşıyacak yabancı katılımcılar için en az 48 saat önce bildirim yapılması gerekiyor. Elektronik ön başvuruların resmi bildirim veya izin başvurusunun yerine geçmediği vurgulanıyor.

Valilik ayrıca 9-13 Kasım tarihleri arasında D-400 karayolunun Dikmen ve Altınova kavşakları arasındaki kesiminde trafik düzenlemeleri planlandığını duyurdu.

Konferans Alanlarında Kim Ne Yapabilir?

Resmi müzakerelerin yapılacağı Mavi Bölge'ye yalnızca kayıtlı katılımcılar girebilecek. Bu alan BM güvenlik biriminin kontrolünde olacak. Yeşil Bölge ve dışındaki güvenlik faaliyetleri ise Türk makamlarınca yürütülecek.

Yeşil Bölge kamuoyuna açık olarak tanıtılmakla birlikte ziyaretçi kaydı zorunlu ve erişim koşulları etkinliğe göre değişebiliyor.

Uluslararası Hak Örgütlerinden Özgürlük Vurgusu

Uluslararası Af Örgütünün Brezilya, Türkiye ve Australia direktörleri, ortak yazılarda özgürlüklerin Mavi Bölge dışında da korunmasını istedi. Ev sahipliği anlaşmasındaki, katılımcılardan Türkiye'nin iç işlerine karışmamalarını isteyen hükmün gazeteciler ve aktivistler üzerinde caydırıcı etki yaratabileceği kaydedildi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü de yayımladığı raporda COP31 öncesinde Türkiye'de çevre savunucularına yönelik baskılara dikkat çekti. Rapor; gözaltıları, soruşturmaları, para cezalarını ve gazetecilerin çevre protestolarını görüntülemesine yönelik engellemeleri aktardı.

Şirket Vitrini: Zirvenin Destekçileri Tartışmalı

Yeşil Bölge'de sergiler, kurum stantları, teknoloji tanıtımları ve girişim alanları planlanıyor. Resmi site, şirketleri projelerini ve çözümlerini sunmaya çağırıyor. Destekçi listesinde enerji, çimento, inşaat ve gayrimenkul şirketlerinin yanı sıra bankalar ve teknoloji firmaları yer alıyor.

Çevre örgütlerinin eleştirileri özellikle şu şirketlerin zirvedeki rollerine odaklanıyor:

• Cengiz Holding — Resmi listede "Sürdürülebilir Dönüşüm Ortağı" olarak tanıtılıyor. Şirketin projeleri, Cerattepe'deki madencilikten İkizdere'deki taş ocağına kadar farklı çevre protestolarına konu olmuştu.
• Limak ve IC Holding — YK Enerji ortaklığındaki Akbelen'deki kömür madenciliğine karşı protestolarla gündeme gelmişti.
• Rönesans Holding — Zirvenin önizleme programında "Sağlık Altyapısında İklim Dayanıklılığı ve Uyum" başlıklı oturumda yer alıyor.
• Sinpaş — Marmaris Kızılbük'teki otel ve devremülk projesi nedeniyle destekçi unvanının kaldırılması talep ediliyor.

Greenpeace'ten Termik Santral Protestosu

Greenpeace Türkiye, Karabiga'daki CENAL kömürlü termik santrali yakınında "Antalya'da İklim Zirvesi, Çanakkale'de Yeni Kömür Termik Santrali" pankartını açtı. Örgüt, Cengiz Holding'in ek ünite planıyla COP31 ortaklığı arasında çelişki bulunduğunu savunuyor.

EGEÇEP'ten Sert Tepki

Ege Çevre ve Kültür Platformu, "Doğayı tahrip eden şirketler COP31 İklim Zirvesi'nin destekçisi olamaz" diyerek şu ifadelere yer verdi: "Akbelen'de kesilen ağaçların, yok edilen yaşam alanlarının ve kömür uğruna feda edilen ekosistemlerin üzeri COP31 sponsorluğu ile örtülemez."

Sıfır Atık Vakfı ve Resmi Öncelikler

Sıfır Atık Vakfının COP31 platformunda atık yönetimi, kaynakların yeniden kullanılması, su ve gıda güvenliği öne çıkıyor. Program önizlemesinde gıda kaybı, geri dönüşüm ve temiz enerji teknolojilerinin atıklarına ilişkin oturumlar listeleniyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin uygulamaya odaklanacağını söyledi. Başkanlık gündemine sıfır atık, temiz enerji, yeşil sanayileşme, dirençli şehirler, gıda ve sağlık başlıkları alındı.

Alternatif Zirve ve İklim Yürüyüşü

Halkların İklim Zirvesi, 14 Kasım'da yürüyüş ve mitingle başlayacak. Toplantılar 15-18 Kasım tarihlerinde Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde sürecek. Organizatörlere göre yaklaşık 150 etkinlikte 32 ülkeden konuşmacı yer alacak.

Alternatif zirvede ele alınacak başlıklar şöyle:

• Doğa hakları ve fosil yakıtlardan çıkış
• Enerji demokrasisi ve gıda egemenliği
• Barış ve iklim adaleti
• Sendikaların 12-14 Kasım'daki Emek Meclisinde işçi hakları ve enerji yoksulluğu

Greenpeace'in "Zirveye Taşı" Kampanyası

Greenpeace, yeni kömür projelerinin durdurulması ve plastik atık ithalatının yasaklanması için imza toplayan "Zirveye Taşı" kampanyasını yürütüyor. Örgüt; yeni kömürlü santral yapılmayacağı taahhüdünü ve kömür emekçilerini geride bırakmayan bir çıkış tarihi açıklanmasını istiyor. Kampanya, plastik atık ithalatının Türkiye'nin Sıfır Atık hedefiyle çeliştiğini savunarak resmi zirvenin önceliklerinden birini tartışmaya açıyor.

Yerel Dayanışma Ağı Kuruluyor

Ekim ayında sekiz ilden 22 doğa hakları savunucusunu buluşturan Marmara Yan Yana toplantısının çıktılarının COP31'de SGP Konsorsiyum Pavilyonu'nda sunulması planlanıyor. Katılımcılar, yerel mücadeleleri kalıcı bir dayanışma ağıyla birbirine bağlamayı hedefliyor.

Önceki COP'larda Protesto Alanı Nasıl Kullanıldı?

Sokak gösterileri, resmi müzakerelere katılamayan kişilerin de taleplerini duyurabildiği bir alan oluşturuyor. Önceki iklim zirvelerinde eylemler yalnızca iklim hedeflerine odaklanmadı; yerli halkların toprak hakları, tutuklu hak savunucuları ve savaşlar da protestoların gündemine girdi.

• COP28 (Dubai): 9 Aralık 2023'te yaklaşık 500 kişi iklim adaleti ve Gazze'de ateşkes talebiyle gösteri yaptı. Yürüyüş BM kontrolündeki Mavi Bölge'nin dışına çıkamadı.
• COP29 (Bakü): 16 Kasım 2024'te yüzlerce aktivist konferans salonlarından birinin önünde insan zinciri oluşturdu. Göstericiler ağızlarını "Susturuldu" yazılı bantlarla kapatarak sessiz protesto yaptı.
• COP30 (Belém): 15 Kasım 2025'te binlerce kişi sokaklara çıktı. Yaklaşık 100 yerli protestocu konferansın ana girişini 90 dakika boyunca kapatmıştı.

Antalya'da 14 Kasım'da Büyük Yürüyüş

Antalya'da çevre savunucuları taleplerini konferans salonlarının dışına taşımak istiyor. Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri'nin çağrısına göre katılımcılar 14 Kasım saat 13.00'te Aydın Kanza Parkı'nda buluşacak. Yürüyüşün ardından Cumhuriyet Meydanı'nda miting düzenlenmesi planlanıyor.