Almanya'da tartışma yaratabilecek mahkeme kararı: Okulda namaz yasaklanabilir

Almanya'nın başkenti Berlin'de idare mahkemesi, okullarda öğrencilerin namaz kılmasıyla ilgili açılan davada kararını açıkladı. Mahkeme, belirli durumlarda okulların dini ritüellerin açık biçimde yerine getirilmesini yasaklayabileceğine hükmetti.

İstanbul'daki bir lisenin yönetmeliğinde yer alan namaz yasağına karşı açılan davada verilen karara göre, okul huzurunun korunması din özgürlüğüne müdahaleden daha ağır bastı.

Dava neden açılmıştı?

Söz konusu düzenlemenin, okuldaki Müslüman öğrencilerin ayrımcılığa uğramasına yol açtığı ve Berlin Ayrımcılıkla Mücadele Yasası'na aykırı olduğu iddiasıyla davayı Özgürlük Hakları Derneği (GFF) açmıştı.

GFF, İslam'da namazı dinî bir yükümlülük olarak gören öğrencilerin okulda inançlarını yerine getirme imkânından tamamen mahrum bırakıldığını belirtti. Derneğin açıklamasına göre öğrenciler:

• Çalılıkların arasına, çöp konteynerlerinin arkasına ve tuvaletlere saklanmak zorunda kalıyordu
• Disiplin cezalarına çarptırılmaktan endişe ediyordu
• Bu durumun notlarına olumsuz yansımasından kaygılıydı

Dernek ayrıca okulun bir ibadet odası tahsis etmemesini da ayrımcılık olarak niteliyordu.

Mahkemenin gerekçesi

Berlin İdare Mahkemesi, okul huzurunun korunmasını dini özgürlükten önce tuttuğunu belirtti. Mahkeme, İslam'da farz kabul edilen namazın bedensel hareketlerin sıralı biçimde gerçekleştirilmesi nedeniyle kaçınılmaz olarak dışarıdan görülebilir olduğunu ve günde beş kez belirli vakitlerde kılınması gerektiği için yasaktan öncelikli olarak Müslüman öğrencilerin etkilendiğini kabul etti.

Buna karşın mahkeme, okul huzurunun korunabilmesi için yasağın haklı ve gerekli olduğuna hükmetti. Devletin eğitim yükümlülüğünü yerine getirebilmesinin, düzenli bir öğretim işleyişinin güvence altına alınmasına bağlı olduğunu vurguladı.

Okulda yaşanan dini anlaşmazlıklar

Mahkeme, konuya ilişkin önemli ayrıntılar da paylaştı. Buna göre okulda bir süredir din kaynaklı ciddi anlaşmazlıklar yaşanıyor, öğrencilere belirli dinî uygulamalar dayatılmaya çalışılıyor ve din değiştirme girişimleri tespit ediliyor. Ayrıca başörtüsü takmayan kız öğrencilerin hakarete maruz kaldığı belirtiliyor.

İbadet odası talebi de reddedildi

Mahkeme, bir ibadet odası tahsis edilmesi seçeneğini de dışladı. Gerekçede şu ifadelere yer verildi:

• Okulda bu amaçla ne uygun bir oda ne de gözetim personeli bulunuyor
• İbadet odası, okulda yaşanan dini anlaşmazlıkların buraya taşınmasına veya daha da derinleşmesine yol açma riski taşıyor
• Namaz kılınması, dinî anlaşmazlıklar nedeniyle okul huzurunun bozulma riskini artırıyor

Berlin İdare Mahkemesi'nin verdiği karara karşı temyiz yolu açık.