Almanya'da Otoriterliğe Yönelik İlgi Artıyor: Demokrasi Desteği Tarihi Dip Seviyede

Almanya'da demokrasiye duyulan memnuniyet yeni bir dip seviyeye gerilerken giderek daha fazla kişi geçmişi idealize ediyor ve mevcut düzenden radikal bir kopuş arzuluyor. Dün açıklanan Otoriterlik Araştırması, ülkedeki antisemitik eğilimlerin ve otoriter bir lider isteğinin artış gösterdiğini gösteriyor.

2002'den bu yana her iki yılda bir tekrarlanan araştırma kapsamında bu yıl bin 507 katılımcı ile anket yapıldı. Çalışma, bir üniversite bünyesindeki demokrasi araştırmaları enstitüsü tarafından yürütüldü.

Tek ve güçlü parti arzusu

Araştırmanın 24 yıllık tarihinde ilk kez, demokrasi fikrine destek yüzde 90'ın altına indi. Bu düşüşte, demokrasiye güvenin yüzde 85'e gerilediği Doğu Almanya'daki katılımcılar belirleyici rol oynadı.

Memnuniyetsizlik, demokrasinin günlük hayata etkisi sorulduğunda çok daha yüksek bir seviyeye ulaştı. Ülke genelinde katılımcıların yalnızca üçte biri demokrasiden memnun olduğunu belirtti.

Demokrasiye yönelik artan tepki, otoriter ve milliyetçi bir yönetim arzusunda da kendini gösteriyor. Katılımcıların yaklaşık dörtte biri "tek ve güçlü bir parti" fikrini açıkça desteklediğini söyledi. Bu oran doğuda yüzde 31 ile, Almanya genelindeki yüzde 22'lik ortalamanın üzerinde gerçekleşti.

Sonuçları değerlendiren sosyal psikolog ve araştırma yazarlarından Oliver Decker, şunları kaydetti:

"Demokrasimiz büyük baskı altında. Toplumun genelinde kabul görme gücünü kaybetti. Otoriter yönetim arzusunun demokrasinin yerini alma seviyesi son derece kaygı verici."

Ulusal gurur yükselişte

Aşırı sağcı tutumlarda da belirgin bir yükseliş dikkat çekiyor. "Şovenist ulusal gurur" olarak tanımlanan ve kişinin kendi milletini diğerlerinden üstün gördüğü düşünceyi destekleyenlerin oranı yüzde 20'ye dayanarak araştırma serisinin başından bu yana en yüksek düzeye çıktı.

Araştırmaya göre aşırı sağcı bir dünya görüşüne sahip kişilerin oranı ise yaklaşık yüzde 7 ile 2014'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Dikkat çeken diğer sonuçlar şunlar:

• Katılımcıların yaklaşık yüzde 15'i, "yeni bir şeyin ortaya çıkabilmesi için her şeyin önce çökmesi gerektiğine" inanıyor
• Yaklaşık üçte biri, mevcut durumun değişmesi için "radikal bir şeyin gerektiğini" ifade ediyor
• Yıkım arzusunu paylaşan kişilerde antisemitik eğilimler belirgin biçimde daha güçlü bulunuyor
• Bu tür görüşlere sahip seçmenlerin önemli bölümü Almanya için Alternatif (AfD) partisini destekliyor

Müslüman ve kadın düşmanlığı

Toplumda antisemitik görüşleri destekleyenlerin oranı yüzde 6'nın üzerine çıkarken, bu tutumun arkasındaki gerekçeler sorulduğunda katılımcıların yüzde 16'sı İsrail hükümetinin politikalarını belirleyici faktör olarak gösterdi. 2020'de Doğu Almanya'da daha güçlü olan antisemitizm, bugün Batı eyaletlerde biraz daha yaygın bir tablo çiziyor.

Müslümanlara yönelik düşmanlık da yükselişte. Bu eğilim 2018 yılında yüzde 40'ın üzerine çıkmış, daha sonra yüzde 30'un altına gerilemişti. Bugün yeniden yüzde 34 seviyesine yükseldi.

Kadın düşmanlığı araştırmada düzenli olarak ele alınan konular arasında yer alıyor. Son araştırmada katılımcıların yüzde 18'i feminizm karşıtı ifadelere katıldığını belirtti. Daha önce Doğu Almanya'da feminizm karşıtı görüşleri benimseyenlerin oranı daha yüksekken, son araştırmada bu farkın neredeyse tamamen kapandığı görüldü.

Araştırmanın yazarlarından Johannes Kiess, siyasetin her düzeyindeki karar alıcılara bu eğilimlere karşı alternatifler geliştirme çağrısında bulunuyor:

"Dünyanın içinde bulunduğu mevcut durumuna yönelik tepki, ikna edici demokratik alternatiflerle karşılanmalı."