ABD'nin suskunluğu fırtına öncesi sessizlik mi? 'Dünya bu ihtimale hazırlıklı olmalı'

ABD ve İsrail arasındaki ilişkiler, İran'a yönelik politikalarda yaşanan görüş ayrılıklarıyla yeni bir boyuta taşındı. ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail'in geçici Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki fikir ayrılıkları, Orta Doğu'da yeni bir savaş ihtimalini gündeme getirirken küresel güç dengelerine ilişkin soru işaretlerini de artırdı.

Bölgedeki gelişmeleri ve ABD-İsrail ilişkilerindeki ayrışmanın olası sonuçlarını değerlendiren Güvenlik Analisti Dr. Eray Güçlüer, dünyanın İkinci Dünya Savaşı öncesine benzer bir süreçten geçtiğini belirtti.

"Trump da Netanyahu da birer aktör"

Güçlüer, Trump ile Netanyahu arasındaki görüş ayrılıklarının yeni bir savaş ihtimalini gündeme getirdiğini ancak bunun büyük stratejiyi değiştirmediğini vurguladı:

"Büyük stratejide Trump da Netanyahu da birer aktör. İran gerilimini ve Orta Doğu jeopolitiğindeki gelişmeleri bireysel düzeye indirgememek gerekiyor. Bunları yöneten güçler var."

"İsrail'in dış politikasında değişen bir şey yok"

İsrail'de hükümet kurma sürecinin ülkenin dış politika yaklaşımını değiştirmeyeceğini savunan Güçlüer, şunları söyledi:

"Gadi Eisenkot'a hükümet kurma görevi verildi ancak bunun bir önemi yok. Zaten seçim öncesi vaatlerine bakarsanız Netanyahu ile aynı pencereden bakıyor. İç politikada yaşananlar bir yana, İsrail'in dış politikasında değişen bir durum söz konusu değil."

ABD'de düzenlenen ara seçimlerde İsrail lobisinin İran'la savaş talebi doğrultusunda hareket ettiğini öne süren Güçlüer, "Şu an ABD, istese de istemese de büyük bir savaşın içerisine sürükleniyor" dedi.

"Odakta hibrit ve asimetrik yıpratma savaşı var"

ABD veya İsrail'in İran'a karşı nükleer silah kullanma ihtimalinin düşük olduğunu belirten Güçlüer, böyle bir adımın küresel çapta nükleer savaşı tetikleyebileceğini söyledi. Sürecin uzun süreli, hibrit ve asimetrik bir yıpratma savaşına dönüşebileceğini ifade eden Güçlüer, bu mücadelenin yalnızca İran'ı değil, ABD ve İsrail'i de yıpratacağını anlattı.

Olası yeni saldırılar karşısında İran'ın çatışmanın kapsamını genişletebileceğine işaret eden Güçlüer, şu uyarıları yaptı:

"İran'a nükleer silah eşiğinin altında kalan silahlarla yeni saldırılar düzenlenmesi halinde İran, cepheyi genişleterek Orta Doğu'nun yanı sıra Avrupa'daki ABD üslerini de hedef alır. Böyle bir senaryoda, saldırılar varoluşsal bir tehdide dönüşürse Devrim Muhafızları'na bağlı otonom direniş güçleri tereddüt etmeden her noktayı vurmaya başlayacaktır. Dünya böyle bir ihtimale hazırlıklı olmalı."

"İkinci Dünya Savaşı öncesi dönemi yaşıyoruz"

Dünyada ABD, Avrupa, Rusya ve Çin olmak üzere dört başat güç bulunduğunu belirten Güçlüer, Rusya ile Avrupa'nın birbirini yıprattığını, ABD'nin ise İkinci Dünya Savaşı öncesindeki stratejiye benzer bir yol izlediğini savundu.

İkinci Dünya Savaşı'nın 1 Eylül 1939'da başladığını, ABD'nin ise 8 Aralık 1941'de savaşa dahil olduğunu hatırlatan Güçlüer, Washington yönetiminin mevcut gelişmeler karşısındaki stratejisini şöyle aktardı:

"ABD bu noktada 'Güçler birbirini tüketsin ve sonunda ben geleyim, yeni dünya düzenini kurayım' algısını işletiyor. Şu an dünya, İkinci Dünya Savaşı öncesi dönemi yaşıyor. ABD, İran'da Rusya ve Çin'le savaşıyor; İngiltere ve Güney Kore'yi yanına çekmeye, Körfez'de bir koalisyon oluşturmaya çalışıyor. Tam bu noktada geriye Çin kalıyor. Büyük bir ihtimalle yakın bir dönemde Çin, Tayvan ve Hindistan özelinde bir savaşa sokulacak. Dünya çok ciddi bir kırılmaya doğru gidiyor."

"Yaşananlar birer dizayn savaşı"

Güçlüer, dünyada yaşanan gelişmelerin birer "dizayn savaşı" niteliği taşıdığını belirterek bugün küçük veya büyük ölçekli 65 farklı noktada çatışma yaşandığını söyledi. Dünyada savunma sanayii harcamalarının da hızla arttığına dikkat çekti.

Başta Birleşmiş Milletler olmak üzere dünyada barış ve istikrarı sağlamakla görevli uluslararası kuruluşların işlevsiz kaldığını ifade eden Güçlüer, şu değerlendirmeyi yaptı:

"İran'a yönelik saldırıların hiçbir ahlaki ve hukuki dayanağı yok, ancak kimse 'dur' diyemiyor. Bunlar durdurulmazsa ne kadar daha büyük felaketleri tetikleyebileceğini tarihsel örneklerden hatırlayabiliriz."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bölgede barış, istikrar ve huzurun sağlanması için büyük çaba gösterdiğini aktaran Güçlüer, Mekke İttifakı ve Bedir Anlaşması gibi adımların çok kıymetli olduğunu, ancak dünyanın hızla kaotik bir düzene sürüklenmesi karşısında Türkiye'nin çabalarının tek başına yeterli olamayacağını belirtti.