ABD'de sandıktan çıkan İsrail faturası: Trump yönetimine seçimi kaybettiren politika

Orta Doğu'da İsrail'in uzlaşmaz tutumu ve bölgede tırmanan İran geriliminin yansımaları, ABD iç siyasetinde derin bir çatlağa yol açtı. ABD halkının İsrail'in yönlendirdiği savaş politikalarının kurbanı olmak istemeyerek sandığa yansıttığı tepki, Beyaz Saray ve Cumhuriyetçi kanatta yoğun bir öz eleştiri sürecini başlattı. Başkan Yardımcısı JD Vance ile Donald Trump'ın üst üste gelen açıklamaları, Washington'ın İsrail ile ilişkilerinin yeni bir dönemeçte olduğunu ortaya koydu.

SANDIKTA SÜRPRİZ SONUCUN NEDENİ

Seçim sonuçlarının ardından sosyal medya üzerinden dikkat çeken bir analiz paylaşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, seçmenin sandıktaki öfkesine işaret etti. Demokratların büyük zaferini öngören kamuoyu araştırmalarına dikkat çeken Vance, 2024 yılında kendilerini destekleyen kitlenin 2026 seçimlerinde taraf değiştirdiğini vurguladı. Vance, bu konudaki tespitini şu ifadelerle özetledi:

"Asıl sorun şu ki, 2024'te Trump/Vance'e oy veren birçok kişi 2026'da Demokratlara oy verdi."

Yapılan detaylı kamuoyu yoklamalarına ve saygın anket şirketlerinin verilerine atıfta bulunan Vance, sandıkta seçmeni kendilerinden uzaklaştıran temel unsurları sıraladı. Kamuoyu yoklamacısının "Bizi terk eden seçmenlere, onları tekrar ekibimize geri döndürecek şey ne?" sorusuna gelen yanıtların büyük çoğunluğunu dört başlık oluşturuyordı:

• İran savaşını bitirmek
• Yaşam maliyetine ve enflasyona odaklanmak
• Amerika'nın çıkarlarını önceliklendirmek
• İsrail ile ilişkileri değiştirmek

Bu veriler, Amerikan halkının İsrail'in saldırgan politikalarının ve Orta Doğu'daki çatışmaların getirdiği ekonomik yükün kurbanı olmak istemediğini net biçimde ortaya koyuyor. Seçmen, Washington'ın öncelikli olarak kendi iç ekonomisine dönmesini ve Tel Aviv ile olan ilişkilerin temelden değiştirilmesini talep etti.

TV SUNUCUSU ÖNCEDEN UYARMIŞTI

Seçim yenilgisinin arka planındaki nedenleri irdeleyen Vance, yönetimi İran meselesini diplomatik yollarla çözmeye çağıran muhafazakar bir televizyon sunucusunun değerlendirmelerini de kamuoyunun dikkatine sundu. Söz konusu sunucunun analizine hak veren Vance, "Görünüşe göre siyasi tavsiyeleri yerindeymiş" ifadelerini kullandı.

Vance, alıntıladığı metinde şu ifadelere yer verdi:

"Eğer bunun değdiğini, önümüzdeki altı yıl boyunca Senato'yu kaybetmenin buna değdığını savunmak istiyorsanız, bunu yapın. Ödenmesi gereken bedelin buna değdiğini savunun. Katılsanız da katılmasanız da, en azından dürüst olun."

Vance ayrıca, "Kaybetmemizin sebebi savaş. Başkan da dün gece bunu söyledi" şeklinde ekledi.

TRUMP'IN OĞLU TAM DESTEK VERDİ

Cumhuriyetçi kanatta geniş yankı uyandıran bu değerlendirme, Donald Trump'ın oğlu Donald Jr. tarafından da desteklendi. Donald Jr., Vance'in bu uyarısını kendi hesabından paylaşarak, "Bunun her kelimesi yüzde 100, yüzde 100, yüzde 100 doğru" yorumunu yaptı.

TRUMP: YİNE OLSA YİNE YAPARIM

Başkan Donald Trump ise Beyaz Saray dışındaki bir inşaat alanını ziyareti sırasında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Seçim sonuçlarında benzin fiyatları ve savaşın etkisini kabul eden Trump, "Bence bu büyük ölçüde doğru, çünkü kısa vadede benzin fiyatlarını biraz yükseltti" dedi.

Aldığı kararların arkasında duran Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Ama aynı zamanda, tekrar yapma şansım olsa, yine yapardım. Çünkü uzun vadede tek çözüm bu. İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremezsiniz."

Savaşın siyasi maliyetinin farkında olduğunu saklamayan ABD Başkanı, "Savaşın seçim sonuçlarını etkileyeceğini biliyordum" sözlerine "Farklı bir şey yapmazdım" diyerek devam etti. Trump ayrıca, "Savaş ne zaman istersem o zaman bitecek. Ama doğru şekilde bitmesi gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.

TEL AVİV'DE SEÇİM ALARMI

Washington'dan yükselen çatlak sesler ve Amerikan kamuoyunun İsrail ile ilişkileri kesme ya da değiştirme talebi, Tel Aviv'de geniş yankı uyandırdı. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Washington'daki bu çıkışlara yanıt vermekte gecikmedi. Çarşamba günü Yisrael Beytenu partisi temsilcileriyle gerçekleştirdiği resmi görüşmede konuşan Herzog, ABD yönetimine olan saygılarını yineledi.

Vance'in kamuoyuyla paylaştığı mesajları değerlendiren Herzog, "Başkan Yardımcısı Vance'in açıklamalarını az önce duydum. Bunlar, büyük dostumuz ve müttefikimiz arasında da hissedilen duygular" açıklamasını yaptı.

Amerikan kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik artan tepkiye karşılık diplomasi kanallarını açık tutmaya çalışan Herzog, "Başkan Trump'a, Başkan Yardımcısı Vance'e ve Demokrat Parti'ye saygı duyuyorum. İsrail her zaman iki partili olmaya gayret etmiştir" diyerek ABD siyasetindeki çatışmanın dışında kalmaya çalıştıklarını ima etti. Ancak Amerikan seçmeninin sandıkta verdiği mesaj, Tel Aviv'in saldırgan tutumunun Washington'daki stratejik ortaklığı kökten sarsmaya başladığını net biçimde gösteriyor.