ABD Ara Seçimleri Kongre'de Dengeleri Değiştirebilir: Trump'ın İki Yılı Bu Oyuna Bağlı

Amerikalı seçmenler 3 Kasım Salı günü sandık başına gidiyor. Bu kez Beyaz Saray'a kimin gireceği değil, Capitol Hill'de kimlerin koltuğa oturacağı belirlenecek. ABD'de dört yılda bir düzenlenen ve başkanlık seçiminin tam ortasına denk gelen ara seçimler, ülkenin siyasi rotasını doğrudan etkileme gücüne sahip.

Ara Seçim Bir Referanduma Dönüşüyor

Seçmenler yalnızca oy pusulasındaki isimlere değil, Beyaz Saray'daki yönetim performansına dair bir değerlendirme de yapıyor. Siyaset uzmanlarının sıkça vurguladığı gibi, ara seçimler çoğu zaman iktidardaki partinin ve başkanın bir tür kamuoyu yoklaması niteliği taşıyor. Halk memnun ise başkanın partisi sandalye kazanıyor; memnuniyetsizlik hakimse kayıplar kaçınılmaz oluyor.

Bu noktada Trump'ın güncel kamuoyu desteği tarihinin en düşük seviyelerinde seyrediyor. Durumun farkında olan Trump, seçim kampanyasında ilginç bir vaatte bulundu: Cumhuriyetçilerin ara seçimleri kazanması hâlinde her yetişkine 5 bin dolar ödeneceğini duyurdu. Bu iddialı vaadin tahmini maliyeti ise yaklaşık 1,35 trilyon dolar olarak hesaplanıyor.

Peki ABD'de Ara Seçimlerde Kimler Seçiliyor?

ABD Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı bu seçimlerde yenileniyor. Her milletvekili, nüfus yoğunluğuna göre oluşturulan bir seçim bölgesini temsil ediyor. Örneğin yüzölçümü geniş ama nüfusu az olan Wyoming, Meclis'te yalnızca tek bir sandalyeyle temsil ediliyor. Buna karşın çok daha küçük alana sahip olmasına rağmen kalabalık nüfuslu New Jersey'in 12 sandalyesi bulunuyor. Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllığına göreve geliyor.

Senato tarafında durum farklı. Altı yıllık görev süresine sahip 100 senatör bulunuyor ve 50 eyaletin her biri ikişer senatörle temsil ediliyor. Senato'daki sandalyelerin yaklaşık üçte biri her iki yılda bir yenileniyor. Bu yılki ara seçimlerde toplam 35 Senato sandalyesi için oy kullanılacak; her eyalette senatör seçimi yapılmıyor.

Ayrıca 36 eyalette vali seçimi gerçekleşecek. Valiler çoğunlukla dört yıl görev yapıyor ve kürtaj hakkından eğitim politikalarına, hatta seçim mevzuatına kadar pek çok kritik konuda eyalet düzeyinde karar veriyor. Bir eyalette hangi partinin iktidarda olduğu, halkın günlük yaşamını doğrudan şekillendirebiliyor.

Kongre'de Dengeler Ne Durumda?

Kongre'nin her iki kanadında da şu anda Cumhuriyetçilerin çoğunluğu bulunuyor. Ancak bu üstünlük hayli kırılgan:

• Temsilciler Meclisi: 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve genellikle Cumhuriyetçilerle oy kullanan bir bağımsız milletvekili görevde. İki sandalye boş durumda. Siyaset analistleri bu kez Demokratların çoğunluğu ele geçirmesini olası görüyor.
• Senato: 53 Cumhuriyetçi ve 45 Demokratın yanı sıra Demokratlarla birlikte oy kullanan iki bağımsız senatör bulunuyor.

Oylamanın 50'ye 50 eşitlikle sonuçlanması hâlinde son sözü Başkan Yardımcısı söylüyor. Bu nedenle Trump'ın yardımcısı JD Vance, Senato'da dengeyi belirleyen kritik isim konumunda.

Ara Seçimler Neden Bu Kadar Önemli?

Ara seçimlerde katılım oranları başkanlık seçimlerine göre genellikle daha düşük olsa da bu kez sonuçların ABD siyasetinin önümüzdeki yıllardaki yönünü belirleyici bir etkisi olacak. Başkan, başkanlık emirleriyle geniş yetkilere sahip; ancak birçok düzenlemenin hayata geçirilebilmesi için Kongre onayı gerekiyor.

Cumhuriyetçilerin her iki kanatta da çoğunluğu koruması hâlinde Trump, ülkeyi kendi siyasi çizgisi doğrultusunda yönetmeye devam edebilecek. Demokratların bir ya da iki kanatta birden çoğunluğu alması ise Trump'ın iç ve dış politikada hayata geçirmek istediği değişiklikleri ciddi ölçüde sekteye uğratacak.

Kritik Yarışlar Nerede?

Temsilciler Meclisi'nde Demokratların çoğunluğu elde etmesi için yalnızca dört sandalye kazanması yeterli. 435 bölgenin çok küçük bir bölümünde yarışın sonucu kesin kabul ediliyor; geri kalan yarışlar arasında Iowa, Virginia ve Montana'daki bazı bölgeler öne çıkıyor.

Senato'da ise dikkatler Texas üzerinde yoğunlaşıyor. Son anketlerde Demokrat James Talarico ile Cumhuriyetçi Ken Paxton başa baş görünüyor. Talarico'nun desteğine eski Cumhuriyetçi Bush ailesinin bazı üyelerinin de katılması dikkat çekiyor. ABD tarihine George H. W. Bush ve oğlu George W. Bush olarak geçen bu aileden gelen destek, Texas yarışını son derece sıra dışı bir hâle getiriyor. Demokratların Senato'da çoğunluk kazanabilmesi için gereken dört sandalyeden birinin Texas olması ise büyük sürpriz sayılacak; zira 1994'ten bu yana bu eyalette bir Demokrat eyalet çapında bir seçimi kazanamadı.

Tarihi Bir Valilik Yarışı da Var

Valilik seçimlerinde ise ABD tarihinde ilk kez siyah bir kadın bir eyaletin başına geçebilir:

• Minnesota: Uzun yıllardır senatörlük yapan Demokrat Amy Klobuchar ile siyah Cumhuriyetçi Lisa DeMuth valilik için yarışıyor. DeMuth'un kazanma ihtimali düşük görülüyor; eyalet Demokratların güçlü olduğu bir bölge.
• Georgia: Siyah Demokrat Keisha Lance Bottoms, Cumhuriyetçi Rick Jackson'a karşı yarışıyor. Son anketler yarışın başa baş gittiğini gösteriyor ve Bottoms'ın kazanma şansı gerçekçi olarak değerlendiriliyor.

Ara seçim sonuçları, 2026'da yapılacak bir sonraki büyük siyasi döneme kadar ABD siyasetinin dengelerini kökten değiştirebilir.