TBMM'nin 1 Ekim'de yeni yasama yılına başlamasının hemen ardından 2027 Bütçe Kanunu Teklifi görüşmeleri öncesi dikkat çeken bir adım atıldı. 16 sendika, ortak bir bildiri yayımlayarak bütçe politikalarından sendikal haklara kadar geniş kapsamlı taleplerini açıkladı.
"İşçi sınıfını ve dostlarını mücadeleye çağırıyoruz" başlığını taşıyan bildiride, bütçe politikaları, ücretler, emekli aylıkları, vergi sistemi, fon soruşturması, sendikal haklar ve demokratik haklara ilişkin kapsamlı değerlendirmelere yer verildi.
Bütçe politikalarına tepki
Ortak açıklamada, bütçenin yalnızca gelir ve gider kalemlerinden ibaret olmadığı belirtilerek, bütçe tercihlerinin gelir dağılımı üzerinde doğrudan etkili olduğu savunuldu.
2027-2029 Orta Vadeli Programı'nın çalışanlar açısından yoksullaştırıcı sonuçlar doğuracağı ileri sürülen bildiride, ücretlerin enflasyon karşısında gerilediği ve emekli aylıklarının satın alma gücünü ciddi ölçüde kaybettiği vurgulandı. Asgari ücretin 2026'da açlık sınırının altında kaldığı savunulurken, temmuz ayında ara zam yapılmaması da sert dille eleştirildi.
Kira, gıda ve diğer temel yaşam giderlerinin hızla artmasına rağmen ücretlerin aynı hızda yükselmediği, bu durumun çalışanların geçim sıkıntısını derinleştirdiği ifade edildi.
Fon soruşturmasında bağımsızlık vurgusu
Sendikalar, eylül ayında gündeme gelen fon soruşturmasına da bildiride geniş ayrıntılar ayırdı. Soruşturmanın kapsamlı, bağımsız ve adil biçimde yürütülmesi gerektiği belirtilirken, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri, şirket yöneticileri ve diğer kişilerin yargı önünde hesap vermesi talep edildi.
Fon krizinin maliyetinin vergi, zam veya kesintiler yoluyla çalışanlara yüklenmemesi gerektiği vurgulandı.
Vergi sisteminde köklü değişiklik talebi
Bildiride vergi sistemine yönelik talepler de net biçimde sıralandı:
- Ücretlilerin vergi yükünün azaltılması
- Servet, rant ve yüksek gelirlerden daha fazla vergi alınması
- Yoksulluk sınırının altında kalan ücretlerin vergiden muaf tutulması
Sendikal örgütlenmenin önündeki engeller
Sendikalar, örgütlenmenin önündeki yasal ve fiili engellerin kaldırılmasını da talep etti. Barajlar, grev yasakları, ertelemeleri, işten çıkarma baskısı ve yetki itirazlarının sendikal örgütlenmenin önünde ciddi bir engel oluşturduğu belirtilerek, örgütlenme özgürlüğünün güvence altına alınması istendi.
İş cinayetlerine de dikkat çekilen bildiride, işçilerin can güvenliğinin işverenlerin kâr beklentisinin önünde tutulması gerektiği vurgulandı.
Kayım uygulamalarına ve demokratik haklara tepki
İfade ve basın özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı ile sendikal haklara ilişkin eleştirilere de yer verilen bildiride, belediyelere kayyım atanmasına son verilmesi ve seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesi talep edildi.
Sendikalar ayrıca Batı Asya'daki savaşlara karşı barış çağrısı yaparken, demokratik hak ve özgürlüklerin genişletilmesini istedi.
Ortak mücadele programı çağrısı
Ortak bildiride DİSK, TÜRK-İŞ ve HAK-İŞ başta olmak üzere sendikal konfederasyonlara ve diğer toplumsal örgütlere ortak mücadele programı oluşturma çağrısı yapıldı. Öne çıkan talepler şöyle sıralandı:
- Vergide ve gelirde adalet sağlanması
- Emekli aylıklarının yükseltilmesi
- Yaşanabilir asgari ücret belirlenmesi
- Sendikal örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması
- Kişi hak ve özgürlüklerine yönelik ihlallerin sona erdirilmesi
- Muhalif kesimlere yönelik siyasi operasyonların durdurulması
Sendikalar, önümüzdeki dönemde bölgesel ve merkezi kitlesel mitingler düzenlenmesini, işyerlerinde üretimden gelen gücün kullanılacağı eylemlerin gündeme alınmasını ve ardından farklı bölgelerden Ankara'ya yürüyüş yapılmasını önerdi. TBMM'de muhalefet partileri ve milletvekillerinin de talepler doğrultusunda yasal düzenleme yapılması için sürece dahil edilmesi istendi.
16 sendika bildiriye imza attı
Ortak bildiriye imza atan sendikalar şunlar:
- Bank-Sen
- DİSK Basın-İş
- Birleşik Metal-İş
- BTO-SEN
- Cam Keramik-İş
- Dev Yapı-İş
- DEV Turizm-İş
- Enerji-Sen
- Gıda-İş
- Güvenlik-Sen
- İletişim-İş
- Limter-İş
- Nakliyat-İş
- Sine-Sen
- Sosyal-İş
- Tümka-İş
