14 yıl boyunca maaşları eksik yatıran dev banka 66 bin çalışanına rekor tazminat ödeyecek

Avustralya'nın en büyük bankalarından biri olan National Australia Bank (NAB), yaklaşık 14 yıldır çalışanlarının maaş ve çalışma haklarını eksik hesapladığını resmen kabul etti. Banka, bu hataları telafi etmek için 65.999 mevcut ve eski çalışanına toplamda 169 milyon dolarlık tazminat ödeyecek.

NAB, Avustralya'nın tüm eyalet ve bölgelerinde yürüttüğü geniş kapsamlı inceleme sonucunda, 2012 ile 2026 yılları arasında bordro hataları ve iş yeri sözleşmelerinin yanlış uygulanması nedeniyle binlerce personeline eksik ödeme yapıldığını tespit etti.

Sorunlar Neleri Kapsıyor?

Eksik ödemelerin kapsamı oldukça geniş; hatalı ücretlendirme, fazla mesai, yıllık izin hakları, işten çıkarma tazminatları ve emeklilik katkı payları gibi kalemleri içeriyor. Ayrıca bankanın çalışanların mesai saatlerini doğru bir şekilde kaydetmekte ve izin bakiyelerini hesaplamakta da yetersiz kaldığı belirlendi.

Tam zamanlı, yarı zamanlı ve geçici personelin etkilendiği bu süreçte NAB, tespit edilen hataların büyük kısmını düzelterek çalışanlarına şimdiye dek en az 155 milyon dolar ödeme gerçekleştirdi.

169 Milyon Dolarlık Tazminat Paketi Nasıl Oluşuyor?

Toplam 169 milyon dolarlık tazminat paketi şu kalemlerden oluşuyor:

• 127 milyon dolar geriye dönük maaş ödemesi
• 34 milyon dolar faiz
• 8 milyon dolar emeklilik hakkı

Buna ek olarak banka, Commonwealth Konsolide Gelir Fonu'na da 2 milyon dolarlık bir ceza ödemesi gerçekleştirecek.

Avustralya Tarihinin Rekor Ödemesi

Adil Çalışma Ombudsmanlığı ile imzalanan "Uygulanabilir Taahhüt" kapsamında yapılan bu ödeme, Avustralya tarihinde bağlayıcı bir taahhüt çerçevesinde ödenen en yüksek "pişmanlık ödemesi" olarak kayıtlara geçti.

Faiz ve emeklilik katkı payları dahil edildiğinde bireysel ödemeler 5 dolar ile 87.000 dolar arasında değişiklik gösteriyor. Çalışan başına düşen ortalama ödeme tutarı ise yaklaşık 1.934 dolar seviyesinde.

Süreç Nasıl Başladı?

NAB, yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin uygulanmasında ciddi hatalar bulunduğunu fark etmesinin ardından, 2019 yılının sonlarında durumu kendi inisiyatifiyle Adil Çalışma Ombudsmanlığı'na bildirdi. Bu bildirimin ardından banka genelinde başlatılan kapsamlı inceleme, 2012 yılına kadar uzanan uyumsuzlukları gün yüzüne çıkardı.

Eksik ödemelerin temelinde şu nedenler yer alıyor:

• Yönetim ve denetim süreçlerindeki zafiyetler
• Yetersiz kayıt tutma alışkanlıkları
• Eskyen bordro teknolojileri
• Uzman bordro personeline yeterli yatırım yapılmaması
• Mesai saatlerinin eksik kaydedilmesi
• İzinlerin hatalı hesaplanması
• Birbirini izleyen işletme sözleşmelerindeki hakların göz ardı edilmesi

Ombudsmanlıktan Sert Eleştiri

Adil Çalışma Ombudsmanı Anna Booth, NAB'ın soruşturma süresince iş birliği yaptığını ve iç denetim mekanizmalarını güçlendirmek için adım attığını belirtti. Ancak Booth, yaşanan durumu sert ifadelerle eleştirdi:

"Özellikle böylesine güçlü kaynaklara sahip bir işverende bu denli büyük ve uzun soluklu eksik ödeme sorunları görmek son derece hayal kırıcı. Üstelik bu kurum, kendi yasal olarak bağlayıcı toplu iş sözleşmesi şartlarını bizzat müzakere etmiş olmasına rağmen, sözleşme yürürlüğe girmeden önce bu şartları eksiksiz uygulayabilecek uyumlu bir bordro sistemi kurmayı başaramamıştır."

"İş yasalarına uymak kurumun tamamını kapsayan bir sorumluluktur. Çalışanların haklarını tam alabilmesi için yeni sözleşme şartlarına uyum planlamasına çok daha erken başlanmalıdır."

Ulaşılamayan Çalışanlar ve Başvuru Süreci

NAB, kendisine ulaşılamayan eski çalışanlarının ödenmemiş alacaklarını Avustralya Federal Hükümeti'nin "sahipsiz paralar" hesabına aktarmayı taahhüt etti. Çalışanlar, bu hesap üzerinden kendi adlarına bekleyen bir ödeme olup olmadığını kontrol edebilecek.

Konuyla ilgili ücretsiz danışmanlık ve destek almak isteyen çalışanlar ile işverenler, 13 13 94 numaralı Adil Çalışma Bilgi Hattı'nı arayabilir veya Adil Çalışma Ombudsmanı'nın resmi web sitesini ziyaret edebilir.