Zincir Marketlere Yerli Ürün Zorunluluğu: Hal Yasası'nda Yeni Dönem Kapıda

Sebze ve meyve fiyatlarındaki yükselişi kontrol altına almak ve üreticinin alın terinin karşılığını tam olarak alabilmesi amacıyla Hal Yasası'nda kapsamlı bir değişiklik için hazırlıklar hız kesmeden sürüyor.

Ticaret, Tarım ve Orman, Hazine ve Maliye ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ortak yürüttüğü çalışmalarla hazırlanan taslakta, ürünlerin tarladan market raflarına kadar geçtiği tüm ticaret zincirinin baştan sona yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

Düzenlemeyle aracı maliyetlerinin azaltılması, üreticilerin kooperatifler aracılığıyla güçlendirilmesi ve kayıt dışı işlemlerin önüne geçilmesi planlanıyor.

Zincir Marketlerde Yerli Ürün Düzenlemesi

Taslağın en çok dikkat çeken başlıklarından biri, zincir marketlerin raflarında yerli sebze ve meyvelere daha geniş alan ayrılması yönündeki düzenleme olacak.

Yeni kurallara göre marketlere yerli ürün satışı konusunda belirli bir yükümlülük getirilmesi ve bu uygulamanın vergisel teşviklerle desteklenmesi öngörülüyor. Ayrıca, muz, sarımsak ve limon gibi bazı ürünlerde ithalatı sınırlandırmaya yönelik kota uygulamalarının da gündemde bulunduğu belirtiliyor.

Kooperatifleşme Seviyesi İki Katına Çıkarılacak

Yeni düzenlemeyle tarımsal üretimde kooperatiflerin daha etkin bir yapıya kavuşturulması ve üreticilerin ürünlerini aracı sayısı azaltılarak tüketiciye doğrudan ulaştırılması amaçlanıyor.

Türkiye genelinde toplam 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatifin faaliyet gösterdiği biliniyor. Yapılan değerlendirmelere göre bu sayının kısa vadede iki katına çıkarılması hedefleniyor.

Hal Sisteminde Dijital Takip Dönemi

Taslak metninde, toptancı hallerindeki tüm işlemlerin dijital ortamda izlenmesi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de önemli bir yer tutuyor. Buna göre:

• Hallerde görev yapan idari personelin veri aktarımı ve stok takibine dair yasal sorumluluklarının artırılması planlanıyor.
• Gıda güvenliği denetimlerinde katı bir takip sistemi devreye alınacak.
• Tarladan sofraya uzanan süreçte fiyat oluşumunun yakından izlenmesi sağlanacak.
• Kayıt dışı ticareti önlemeye yönelik etkili denetim araçları kullanılacak.

Hal Yasası taslağının önümüzdeki günlerde kanun teklifi olarak Meclis gündemine taşınması bekleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi hâlinde, üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zincirinde köklü değişikliklerin yapılması gündemde olacak.