Yapay zeka devi Anthropic halka arz için resmi başvuruyu tamamladı

Yapay zeka sektörünün en dikkat çeken isimlerinden Anthropic, ABD borsalarında halka arz gerçekleştirmek amacıyla resmi başvuru belgelerini yayımlayarak borsaya açılma sürecini resmiyete döktü. Haziran ayında gizli başvuru yapan şirket, yayımladığı belgelerle gelir artışı ile devasa operasyonel maliyetler arasındaki dikkat çekici tezatı ortaya koydu.

Şirket, borçla beslenen büyük harcamalara ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde, yatırımcıların milyarlarca dolarlık yapay zeka faturalarını üstlenmeye ne kadar istekli olduğunu doğrudan test edecek bir piyasa sınavına hazırlanıyor.

Yeni nesil yapay zeka modellerinin insanlık için yarattığı varoluşsal risklere ilişkin çekinceler de belgelerde resmi kayıtlara geçirildi.

Claude yapay zeka ailesi büyüyor

Eski OpenAI araştırmacıları Dario ve Daniela Amodei kardeşler ile meslektaşları tarafından 2021 yılında kurulan Anthropic, Claude yapay zeka ailesinin arkasındaki güç olarak biliniyor. Claude çatısı altında Fable, Opus, Sonnet ve Haiku olmak üzere dört farklı katmanda geliştirilen modeller; şirketin sohbet botuna, kodlama asistanına ve kurumsal kullanıma odaklanan Claude Cowork adlı araca güç veriyor.

Girişimin ilk dönemlerden itibaren modellerini özellikle yazılım kodlama görevleri üzerine eğitmesi, şirketi yarışta öne geçirmiş ve arkasına güçlü bir kurumsal müşteri akışı sağlamıştır.

Gelir 4,59 milyar dolardan 16,29 milyar dolara fırladı

Şirket gelirlerinin büyük bölümünü, iş dünyasının işlem yaptığı "token" başına ödemeye dayanan tüketime dayalı modelden elde ediyor. Bunun yanı sıra "Pro" ve "Max" gibi ücretli bireysel abonelik katmanları da gelir havuzuna katkı sağlıyor.

Kurumsal talebin mali tablolarda yarattığı sıçrama oldukça dikkat çekici:

• 2023 yılında 41 milyon dolar olan gelir, 2025 yılında 4,59 milyar dolara fırladı
• 2026 yılının ilk altı ayında gelir, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 1,16 milyar dolardan 16,29 milyar dolara yükseldi
• Toplam harcamalarda beş katlık artışa rağmen gelirlerin on dört katına çıkmasıyla faaliyet zararı 2,14 milyar dolardan 693 milyon dolara geriledi

Gelir tarafındaki büyük sıçramaya geçmiş yıllarda hızla katlanan faaliyet zararları eşlik etmişti. Fakat 2026'nın ilk yarısında bu eğilim yön değiştirdi.

600 milyar doları aşan altyapı taahhüdü

Anthropic'in en büyük maliyet kalemini işlem gücü oluşturuyor. Bu harcamalar; bulut hizmeti sağlayıcılarına ödenen işlem ücretlerini, veri merkezi tesislerinin inşa ve kiralama bedellerini, ekipman kiralarını ve yüksek enerji faturalarını kapsıyor.

Son üç yıl boyunca şirketin işlem gücü ve altyapı giderleri, toplam gelirlerini geride bıraktı. Altyapı ihtiyacını garantiye almak isteyen Anthropic, yaklaşık sekiz iş ortağıyla on yıllık bir dönemi kapsayan 600 milyar doların üzerinde harcama taahhüdüne imza attı. Bu rakam, yapay zeka sektöründe bugüne kadar kayda geçen en büyük altyapı taahhütlerinden birini temsil ediyor.

Şirket, bu anlaşmaların önemli bir kısmının iptal edilemez nitelikte olduğunu ya da fiili kullanıma bakılmaksızın ödeme yükümlülüğü getirdiğini belirtiyor. Taahhütlerin ayrıntıları ise şöyle:

• Amazon'a bulut bilişim hizmetleri için en az 110 milyar dolar
• Google'a yaklaşık 114,5 milyar dolar
• Microsoft'a 44,9 milyar dolar

Bu yüksek faturaların adresi olan dev teknoloji şirketleri, aynı zamanda Anthropic'in en büyük hissedarları arasında yer alıyor. Amazon, şirkete en az 13 milyar dolar yatırım yaptı ve 20 milyar dolara kadar ek yatırım yapmayı kabul etti. Google da 40 milyar dolara kadar kaynak aktarma taahhüdünde bulundu. Sektördeki döngüsel finansman yapısının çarpıcı bir örneğini teşkil eden bu tablo, yapay zekaya yapılan yatırımların ne ölçüde iç içe geçtiğini gözler önüne seriyor.

Kurucular tek bir hisseyle ipleri elinde tutacak

Anthropic yasal olarak bir "kamu yararı güden şirket" (PBC) statüsünde faaliyet gösteriyor. Bu yapı, yönetimin hissedarlar için kar sağlama hedefi ile yapay zekayı insanlığın yararına geliştirme misyonu arasında yasal bir denge kurmasını zorunlu kılıyor. Şirket yönetim kurulunun çoğunluğunu bağımsız bir yapı seçiyor.

CEO'luğu Dario Amodei kardeşin, şirket başkanlığını ve yönetim kurulu başkanlığını ise kardeşi Daniela Amodei'nin yürüttüğü girişim, halka arzın ardından da kamu yararı şirketi statüsünü korumayı planlıyor.

Yönetim yapısı, kurucuların ve bağımsız bir tröstün denetiminde kalacak şekilde tasarlandı; bu durum gelecekte halka açık hissedarların şirket üzerindeki etkisini ve gözetim yetkisini sınırlandırabilir. Model uyarınca yedi kurucu ortağın çoğunluk oyu, "F Sınıfı" tek bir hisseyi kontrol edecek. Bu özel hisse, bazı yönetim kurulu üyelerinin seçimi ve temel kurumsal kararlar üzerinde yüzde 50,1'lik nihai oy gücü sağlıyor.

Üretken yapay zekada rekabet kızışıyor

Anthropic'in en doğrudan rakibi, 2022 yılı sonunda ChatGPT'yi piyasaya sürerek küresel yapay zeka yarışını başlatan OpenAI olmaya devam ediyor. OpenAI, Anthropic'in kurumsal pazardaki öncülüğünü izleyerek son dönemde geliştiricilere ve ticari müşterilere yönelik ürünlerine daha fazla ağırlık vermeye başladı.

Yarış sadece iki şirketle sınırlı değil; SpaceX, Google ve Meta da bu alanda büyük bir rekabet içinde yer alıyor. Tüm bu aktörler, üstünlük sağlamak amacıyla yeni model geliştirmeye, veri merkezlerine ve özel yapay zeka çiplerine milyarlarca dolar yatırıyor.

Ticari müşterilerin yapay zeka harcamalarını izleyen verilere göre, 11 Ekim ile biten haftada işletmelerin yapay zeka token harcamalarının yüzde 60,1'inin Anthropic modellerine gittiği belirlendi. Bu oran, şirketin kurumsal pazardaki güçlü konumunu bir kez daha gözler önüne seriyor.