Visa ve Mastercard'a Dev Rakip: 5 Avrupa Ödeme Gücü Güçlerini Birleştirdi

Avrupa, kıtaya ait bir ödeme altyapısı oluşturmak için önemli bir adım atıyor. Visa ve Mastercard gibi uluslararası kart şirketlerine olan bağımlılığı azaltmak amacıyla 5 büyük ödeme hizmeti güçlerini birleştirdi. Bu hamle, kıta genelinde sınır ötesi para transferlerinin ve ödemelerin kolaylaştırılmasını hedefliyor.

Ortak girişimin temel amacı, kullanıcıların mevcut uygulamalarını değiştirmeden farklı ülkelerdeki ödeme sistemleri arasında sorunsuz işlem yapabilmesini sağlamak. Kurucu ortakların açıkladığına göre bu hizmetler toplamda 13 Avrupa ülkesinde yaklaşık 130 milyon kullanıcıya ulaşıyor. Bu ülkeler, Avrupa Birliği ve Norveç nüfusunun yüzde 70'inden fazlasını temsil ediyor.

Avrupa Ödeme Ağı Tek Bir Çatı Altında Buluşuyor

Yeni kurulacak Avrupa Ödeme Ağı, mevcut ödeme hizmetlerinin yerini almak yerine bunların birbiriyle iletişim kurmasını sağlayacak. Projeye göre İspanya'nın başkenti Madrid merkezli yeni bir şirket kurulacak ve farklı sistemleri birbirine bağlayacak teknik altyapı oluşturulacak. Şubat 2026'da imzalanan mutabakat zaptının devamı niteliğindeki girişimde 5 kurucu ortağın eşit paya sahip olması planlanıyor.

Yeni ağ devreye girse bile kullanıcıların alıştıkları markalar değişmeyecek. İtalya'daki kullanıcılar Bancomat'ı, İspanya'dakiler Bizum'u, diğer ülkelerdeki kullanıcılar ise kendi ödeme uygulamalarını kullanmayı sürdürecek. Sistemler arasındaki bağlantı arka planda çalışacak; ancak ağ henüz kullanıma hazır değil ve kesin bir takvim açıklanmış değil.

İlk Aşamada Sınır Ötesi Para Transferi

Avrupa Ödeme Ağı'nın ilk aşamasında kişiden kişiye sınır ötesi para transferlerinin mümkün hale getirilmesi hedefleniyor. İnternet üzerinden alışveriş ve fiziksel mağazalarda ödeme seçeneklerinin ise sonraki aşamalarda sisteme dahil edilmesi planlanıyor.

Ortaklar arası iş birliğini gösteren testler şimdiden tamamlandı. Bancomat, EPI/Wero ve SIBS-MB WAY iş birliğinde Nisan 2026'da yapılan bir testte, kullanıcıların QR kodları aracılığıyla diğer sistemlere bağlı işletmelerde ödeme yapabildiği gösterildi.

ENP'nin Avrupa standartlarına dayalı bir altyapı kullanması ve anlık banka hesabından banka hesabına ödeme işlemlerini desteklemesi öngörülüyor. Böylece bazı ödemelerin geleneksel uluslararası kart ağlarına ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilebilmesi mümkün olabilecek. İşlemlerin tamamının bu yöntemle yapılıp yapılmayacağı ve sistemin kullanıcılara ne kadara mal olacağı henüz açıklanmış değil.

Ağ, ilerleyen dönemde başka Avrupa ödeme sistemlerinin katılımına da açık olacak. Ancak yeni üyelerin teknik ve operasyonel koşulları karşılaması ve mevcut ortakların onayını alması gerekecek.

Visa ve Mastercard'a Bağımlılık Azaltılmak İsteniyor

Avrupa Ödeme Ağı'nın arkasındaki temel nedenlerden biri, kıtanın ödeme altyapısında Avrupa dışındaki şirketlerin ağırlığını azaltmak. Avrupa Merkez Bankası verilerine göre, avro bölgesindeki kart işlemlerinin üçte ikisinden fazlası Avrupa dışı şirketlerin belirlediği ticari kurallara tabi. Ayrıca avro bölgesindeki 13 ülkede fiziksel mağaza ödemeleri için uluslararası kart sistemlerine bağımlılık bulunuyor.

Bu alanda Visa ve Mastercard öne çıkıyor. ENP'nin kısa vadede bu iki şirketin yerini alması beklenmiyor. Girişim, yeni bir kart sistemi kurmaktan ziyade mevcut ödeme uygulamalarını ortak bir altyapıda buluşturmayı amaçlıyor. Proje hedeflendiği gibi ilerlerse kullanıcılar, farklı Avrupa ülkelerinde para gönderirken veya alışveriş yaparken kendi ülkelerinde kullandıkları ödeme uygulamalarından yararlanabilecek.

Girişimin en önemli avantajlarından biri, sıfırdan kullanıcı kazanmaya çalışmaması. Kurucu ortaklar, milyonlarca kişinin hâlihazırda kullandığı ödeme hizmetlerini birbirine bağlayarak daha geniş bir erişim alanı oluşturmayı hedefliyor.

Dijital Euro ile Aynı Sistem Değil

Avrupa Ödeme Ağı, Avrupa Merkez Bankası'nın üzerinde çalıştığı dijital euro projesinden farklı bir yapıya sahip. ENP mevcut ödeme uygulamalarını ve banka hesaplarını birbirine bağlayan özel bir altyapı olarak tasarlanırken, dijital euro ise merkez bankası tarafından çıkarılması planlanan bir merkez bankası parası olacak.

Avrupa Merkez Bankası, gerekli yasal çerçevenin oluşturulması şartıyla dijital euronun ilk ihracını 2029 yılında gerçekleştirmeyi hedefliyor. İki sistemin gelecekte birbirini tamamlaması mümkün olsa da amaçları ve çalışma biçimleri birbirinden farklı.

Birleştirme Çalışmaları 2023'te Başladı

Avrupa Ödeme Ağı henüz kurulmamışken de bazı ödeme hizmetleri arasında bağlantı oluşturulması için çalışmalar yürütülüyordu:

• Aralık 2023: Bizum, Bancomat Pay ve SIBS-MB WAY, mobil ödeme hizmetlerinin birlikte çalışabilmesine yönelik bir anlaşma imzaladı. Bu iş birliği kapsamında kullanıcılar, belirli kişiden kişiye para transferlerini telefon numaraları üzerinden farklı sistemler arasında gerçekleştirebilir hale geldi.
• Şubat 2026: Vipps MobilePay ile Wero'nun arkasındaki Avrupa Ödeme Girişimi bir araya geldi ve beş ödeme hizmetinin katıldığı ortak girişim kuruldu.

ENP'nin hedefi, daha önce belirli ortaklar arasında kurulan bu bağlantıları genişleterek daha fazla ülkeyi ve ödeme hizmetini kapsayan bir ağ oluşturmak. Ancak yeni girişim, Avrupa'daki tüm ülkeleri başlangıçtan itibaren kapsamayacak.

Benimseme ve Maliyet Belirleyici Olacak

Avrupa Ödeme Ağı'nın ilk işletme maliyetlerinin, ağ kendi gelirini elde edene kadar kurucu ortaklar tarafından karşılanması planlanıyor. Buna karşılık, kullanıcıların ve işletmelerin sistemi benimsemesi için mevcut ödeme yöntemleri kadar kolay çalışması gerekiyor.

Özellikle mağazalar ve bankalar açısından maliyetler belirleyici olacak. Visa ve Mastercard gibi sistemler Avrupa genelinde yaygın biçimde kullanılabiliyor. ENP'nin de benzer bir kullanım kolaylığı sunması ve işletmeler için rekabetçi koşullar sağlaması gerekecek.

Avrupa'nın yeni ödeme ağı, mevcut sistemleri ortadan kaldırmak yerine birbirine bağlayarak uluslararası kart şirketlerine alternatif oluşturmayı hedefliyor. Projenin bu hedefe ne ölçüde ulaşacağı ise altyapının ne zaman devreye gireceğine, kaç ülkenin katılacağına ve kullanıcılar için ne kadar avantaj sağlayacağına bağlı olacak.