Ülkesinde çöp kalmayan İsveç, artık başka ülkelerden çöp ithal ediyor

Geri dönüşüm ve atıktan enerji üretme alanında dünyanın en ileri ülkelerinden biri olarak gösterilen İsveç, bu konuda öyle bir noktaya geldi ki artık kendi çöpü bile yetmez oldu. Ülkenin enerji santrallerinin durmaması ve kentsel ısıtma şebekesinin kesintisiz işlemesi için hükümet, çözümü yurt dışından çöp ithal etmekte buldu.

Çöplüğe giden atık oranı %1'in altına indi

İsveç'in yıllardır yürüttüğü kapsamlı katı atık ayrıştırma ve geri dönüşüm politikaları, kentsel atıkların yaklaşık yüzde 99'unun yeniden kullanılmasına ya da enerjiye çevrilmesine olanak sağladı. Çöplüklere giden atık miktarının yüzde 1 seviyesinin altına düşmesiyle birlikte, atık yakma santrallerinin yerli çöp bulmakta zorlanmaya başladığı görüldü.

Tesislerin asgari işletme kapasitesinin altına düşme riski, İsveç enerji yönetimini adeta bir paradoksun içine sürükledi: Çöpü çok iyi yönetmek, bu kez çöp bulamamak anlamına geliyordu.

İthal çöpler nasıl enerjiye dönüşüyor?

Ülkeye deniz ve kara yoluyla taşınan atıklar, yüksek verimlilikteki yakma fırınlarında termal enerjiye dönüştürülüyor. Bu süreçten çıkan ısı, kentsel bölgesel ısıtma şebekeleri aracılığıyla doğrudan konutların ve kamu binalarının radyatörlerine sıcak su olarak ulaştırılıyor. Aynı zamanda açığa çıkan yüksek basınçlı buhar, türbinleri çevirerek elektrik enerjisi üretiyor.

Tesislerdeki gelişmiş baca gazı filtreleme sistemleri ise yakma sürecinin uluslararası çevre standartlarına tam uyumlu şekilde yürütülmesini garanti altına alıyor.

İngiltere ve İtalya da kazanıyor

İsveç, depolama alanları dolmak üzere olan İngiltere ve İtalya gibi Avrupa ülkeleriyle düzenli tedarik anlaşmaları yapıyor. Uygulanan modelde her iki taraf da kazançlı çıkıyor:

• İhracatçı ülkeler: Atık sahalarındaki yük ve bertaraf maliyetleri azalıyor
• İsveç: Kış aylarında ısınma ve elektrik arz güvenliği kesintisiz sürdürüyor

Dünyanın pek çok ülkesinde çöp sorununun aksine İsveç, bu alandaki başarısını iş modeline dönüştürerek hem çevresel hem de enerji güvenliği açısından son derece sürdürülebilir bir sistem kurmuş durumda. Çöp, İsveç'te artık bir atık değil; değerli bir enerji kaynağı olarak görülüyor.